۶۰ درصد مردم امیدی به بهبود شرایط آینده ندارند

ه گزارش خبرنگار ایلنا، سید محمد بطحایی، معاون وزیر کشور و رئیس سازمان امور اجتماعی کشور، صبح امروز سه‌شنبه ۲۶ خرداد ماه در نشست خبری با اشاره به انتشار گزارش سرمایه اجتماعی، اظهار کرد: گزارش موضوع سرمایه اجتماعی در سال ۱۴۰۴ به‌گونه‌ای منتشر خواهد شد که متخصصان حوزه اجتماعی بتوانند یافته‌های پیمایش انجام‌شده در وزارت کشور را به صورت موضوعی و با برش‌های مختلف از جمله جوانان، روستاییان و سایر گروه‌های اجتماعی مشاهده و تحلیل کنند.

وی با بیان اینکه موضوع سرمایه اجتماعی از مهم‌ترین مباحث پیش‌روی کشور است، گفت: جامعه‌شناسان و متخصصان علوم اجتماعی معمولاً سه سطح از سرمایه اجتماعی را مورد توجه قرار می‌دهند؛ سرمایه اجتماعی در سطح کلان که به میزان اعتماد جامعه به نظام حکمرانی و ارکان آن بازمی‌گردد، سرمایه اجتماعی در سطح میانی که به اعتماد مردم به نهادهای خدمت‌رسان و اجتماعی مربوط می‌شود و سرمایه اجتماعی در سطح خرد که مناسبات، اعتماد و پیوندهای میان مردم، خانواده‌ها، گروه‌ها، قومیت‌ها و نهادهای مردمی را دربرمی‌گیرد.

بطحایی با تأکید بر اینکه یکی از مأموریت‌های مهم سازمان امور اجتماعی کشور تقویت پیوند میان مردم، ساختار حکمرانی و نهادهای اجتماعی است، افزود: امروز وظیفه خود می‌دانیم زمینه‌هایی را که می‌تواند مشارکت مردم، شنیدن صدای آنان و گفت‌وگوی اجتماعی را تقویت کند، مورد توجه قرار دهیم. ما معتقدیم مشکلات کشور سنگین است و باید حل شود، اما بازسازی اعتماد مردم، گفت‌وگو، مشارکت و شنیدن صدای جامعه اگر اهمیتی بیش از مسائل اقتصادی نداشته باشد، کمتر از آن نیست.

رئیس سازمان امور اجتماعی کشور با اشاره به نتایج پیمایش‌های انجام‌شده در حوزه سرمایه اجتماعی ادامه داد: داده‌هایی که هم در پیمایش‌های وزارت کشور و هم در مطالعات سایر نهادها به دست آمده، زنگ خطری جدی برای کشور است. در یک دهه گذشته شاخص سرمایه اجتماعی کاهش یافته است؛ به‌گونه‌ای که این عدد در سال ۱۳۹۴ حدود ۴۳.۵ بوده و تا سال‌ ۱۴۰۴ به حدود ۳۶.۶ کاهش پیدا کرده است.

وی با بیان اینکه کاهش سرمایه اجتماعی در سطح کلان بیش از سطوح میانی و خرد بوده است، تصریح کرد: آنچه برای دولت و سیاست‌گذاران اهمیت دارد این است که اعتماد به کارآمدی حکمرانی روند کاهشی داشته، اما در مقابل، مناسبات میان مردم و اعتماد در سطح خرد افزایش پیدا کرده است. به بیان دیگر، مردم در مواجهه با نقص‌هایی که در نظام حکمرانی احساس می‌کنند، بیشتر به یکدیگر، خانواده، دوستان و نهادهای نزدیک به خود تکیه کرده‌اند و از حمایت‌های عاطفی، مالی و اطلاعاتی یکدیگر بهره می‌گیرند.

بطحایی با اشاره به آخرین پیمایش انجام‌شده در این حوزه گفت: بر اساس نتایج این پیمایش، حدود ۶۴ درصد مردم احساس تعلق اجتماعی داشته‌اند که این عدد نسبت به پیمایش قبلی حدود ۲۰ درصد افزایش نشان می‌دهد. این موضوع یک ثروت و سرمایه بسیار ارزشمند برای کشور است و باید در سیاست‌گذاری‌های اجتماعی مورد توجه جدی قرار گیرد.

معاون وزیر کشور در بخش دیگری از سخنان خود با اشاره به احساس عدالت و برابری در جامعه اظهار کرد: حدود ۲۵ درصد مردم احساس عدالت و برابری دارند و معنای این عدد آن است که بخش قابل توجهی از جامعه احساس می‌کند در فضایی همراه با تبعیض و نابرابری زندگی می‌کند. فارغ از اینکه این احساس تا چه میزان با واقعیت‌های عینی منطبق است، همین برداشت اجتماعی برای سیاست‌گذاران اهمیت دارد و باید نسبت به آن حساس بود.

وی افزود: متأسفانه ۶۰ درصد از مردم امید به بهبود شرایط آینده ندارند، هرچند باید توجه داشت که تحولات اجتماعی و رخدادهای خاص می‌توانند به سرعت بر احساس انسجام، دلبستگی و همبستگی اجتماعی اثر بگذارند. در شرایط خاص، بسیاری از ناراحتی‌ها و فاصله‌ها کنار می‌رود و انسجام اجتماعی افزایش می‌یابد، اما این مسئله نباید موجب غفلت از روندهای اصلی سرمایه اجتماعی در کشور شود.