تضمین افزایش پایداری جریان انرژی در میادین نفتی

به گزارش خبرنگار اقتصادی ایلنا، محمد حسین امید رئیس دانشگاه تهران در مراسم امروز افتتاح آزمایشگاه تضمین انرژی پاسارگاد در انستیتو مهندسی نفت دانشکده فنی دانشگاه تهران اظهار داشت: ۲۵ سال پیش موضوع ارتباط دانشگاه و صنعت مطرح بود، اما همکاری مستمر و پایدار بین این دو وجود نداشت. این آزمایشگاه در چنین شرایطی شکل گرفت. در آن زمان قوانین حمایتی کافی برای توسعه این نوع همکاری‌ها وجود نداشت و دانشگاه‌ها و صنایع چندان تمایلی به همکاری نداشتند، اگرچه هر دو طرف علاقه‌مندی خود را اعلام می‌کردند.

وی افزود: در این سال‌ها وزارت نفت به عنوان پیشران اقتصاد کشور نقش مهمی در ارتباط دانشگاه با صنعت ایفا کرده و همیشه پیشرو بوده است.

رئیس دانشگاه تهران همچنین به قانون جهش تولید دانش‌بنیان اشاره کرد و گفت: این قانون ظرفیت بسیار خوبی ایجاد کرده است. اخیراً جلسه‌ای یک‌روزه با حضور ۱۵ دانشگاه برتر کشور و حدود ۴۰ شرکت صنعتی برگزار شد تا نحوه اجرای این قانون بررسی شود. با وجود مشکلات اولیه در حوزه مالیات و نگرانی شرکت‌ها، تفاهمنامه‌ای بین وزیر اقتصاد، معاون علمی رئیس جمهور و وزرای علوم و بهداشت به امضا رسید که استفاده از اعتبار مالیاتی برای حمایت از فعالیت‌های پژوهشی دانشگاه‌ها را تسهیل می‌کند.

وی ادامه داد: سال گذشته عملکرد مالیاتی در این حوزه حدود ۴۰۰ میلیارد تومان بود، در حالی که ظرفیت امسال تا ۶۰ هزار میلیارد تومان پیش‌بینی شده است، هرچند تاکنون کمتر از ۵۰۰ تا ۶۰۰ میلیارد تومان استفاده شده است. دلیل اصلی، مسائل مالیاتی و عدم آمادگی کامل دستگاه‌ها بود که اکنون با تفاهمنامه رفع شده و انتظار می‌رود از این پس بهره‌برداری از این ظرفیت افزایش یابد.

رئیس دانشگاه تهران در ادامه توضیح داد: قانون جهش تولید دانش‌بنیان این امکان را برای شرکت‌ها فراهم می‌کند تا از اعتبار مالیاتی خود برای همکاری با دانشگاه‌ها و مراکز تحقیق و توسعه استفاده کنند، بدون آنکه نیاز باشد منابع مالی خود را مستقیم صرف کنند. این قانون شامل ۲۰ ماده است که حوزه‌های مختلفی از جمله تحقیق و توسعه را پوشش می‌دهد. شرکت‌ها می‌توانند مراکز تحقیق و توسعه خود را در دانشگاه‌ها راه‌اندازی کنند و هزینه‌های علمی خود را از طریق اعتبار مالیاتی پوشش دهند.

وی افزود: این ظرفیت می‌تواند به توسعه سریع‌تر آزمایشگاه‌ها و مراکز تحقیقاتی در سطح دانشگاه کمک کند. دانشگاه تهران در تمامی حوزه‌های علمی آمادگی دارد در ایجاد مراکز تحقیق و توسعه با شرکت‌ها و مجموعه‌های صنعتی بزرگ همکاری کند. همچنین این دانشگاه از فضای شهر دانش برای ایجاد برج‌های فناوری مشترک استفاده می‌کند و چند پروژه مشابه در مراحل نهایی مذاکره قرار دارند.

وی ادامه داد: این همکاری‌ها در حوزه‌های مختلف از جمله فناوری اطلاعات و سلامت مشترک بین علوم پزشکی و صنعت در حال انجام است و دانشگاه آمادگی کامل دارد تا از ظرفیت‌های قانون جهش تولید دانش‌بنیان و توان علمی خود برای توسعه این همکاری‌ها بهره ببرد. رئیس دانشگاه تأکید کرد که قوانین حمایتی اکنون وجود دارند و شرایط برای اجرای چنین همکاری‌هایی بسیار ساده‌تر و تسهیل شده است.

به گزارش ایلنا، مراسم افتتاح آزمایشگاه تخصصی تضمین جریان انرژی با حضور علی آقامحمدی‌ رئیس گروه اقتصادی دفتر مقام معظم رهبری، بیژن زنگنه وزیر اسبق نفت، محمد حسین امید رئیس دانشگاه تهران فعالان حوزه انرژی در محل انستیتو دانشگاه تهران برگزار شد.

این آزمایشگاه با هدف توسعه فناوری‌های پیشرفته و ارتقای دانش فنی در حوزه بررسی و کنترل عوامل آسیب‌زا در فرآیند تولید و انتقال هیدروکربن و با رویکرد افزایش بهره‌وری تولید چاه‌های نفتی و تقویت پیوند صنعت و دانشگاه راه‌اندازی شده است.

تمرکز اصلی این مرکز بر مطالعات تخصصی در زمینه جلوگیری از نشست آسفالتین، رسوبات معدنی و وکس، تورم و مهاجرت ذرات رس و شن، آسیب پلیمرها، خوردگی تجهیزات و تشکیل کف و امولسیون است؛ عواملی که می‌توانند منجر به اختلال در تولید، افزایش هزینه‌های تعمیرات و حتی حفاری مجدد چاه‌ها شوند.

این آزمایشگاه با هدف کاهش نیاز به تعمیرات و افزایش پایداری جریان، بستر علمی لازم را برای طراحی راهکارهای پیشگیرانه و بهینه‌سازی عملیات تولید فراهم آورده است. آزمایشگاه تخصصی تضمین جریان انرژی پاسارگاد علاوه بر میدان‌های نفتی سپهر و جفیر به‌عنوان یک آزمایشگاه مرجع در حوزه افزایش پایداری جریان و بهینه‌سازی عملیات تولید، قابلیت استفاده در سایر میادین نفتی کشور را نیز دارد.

در فاز نخست این مرکز، سامانه پیشرفته مطالعه نشست آسفالتین در شرایط واقعی تولید طراحی، ساخته و همزمان با افتتاح آزمایشگاه به بهره‌برداری رسید. این سامانه با شبیه‌سازی لوله مغزی و سنگ مخزن، امکان بررسی دقیق محل و حجم نشست آسفالتین را در فشار و دمای بالا فراهم می‌کند و با قابلیت تزریق دقیق نفت زنده، مواد بازدارنده و برش آب و تنظیم فشار خروجی، شرایط واقعی درون چاه را شبیه‌سازی می‌کند. داده‌های حاصل از این سامانه نقش مهمی در طراحی مواد شیمیایی، پیش‌بینی رفتار جریان و کاهش ریسک‌های عملیاتی دارد.

این آزمایشگاه بر مطالعه شرایط و روش‌های جلوگیری از آسیب سازند، کاهش لزوم تعمیر چاه و تسهیل انتقال نفت و گاز در خطوط لوله متمرکز است و مجموعه‌ای از آزمون‌های تخصصی از جمله بررسی نشست آسفالتین نفت زنده و مرده، اثر بازدارنده‌ها، برش آب، جنس و زبری لوله‌های مغزی، بررسی عملکرد حلال‌ها و دیسپرسانت‌ها در شرایط تعمیر چاه و همچنین بررسی اثر امواج التراسونیک بر کاهش رسوبات و افت دبی جریان را ارائه می‌دهد.

ساخت و توسعه این آزمایشگاه به همت شرکت اکتشاف، توسعه و تولید پاسارگاد و مدیریت فناوری و نوآوری گروه انرژی پاسارگاد و با همکاری انستیتو مهندسی نفت دانشگاه تهران انجام شده است.

افتتاح این آزمایشگاه تخصصی در دانشگاه تهران، گامی مهم در مسیر بومی‌سازی دانش فنی، ارتقای فناوری‌های حوزه تضمین جریان و بهره‌برداری پایدار از منابع هیدروکربنی کشور به شمار می‌رود و زمینه‌ساز توسعه تحقیقات کاربردی در تعامل نزدیک صنعت و دانشگاه خواهد بود.