تعیین تکلیف معدن بهرام گور در انتظار مصوبه نهایی شورای عالی محیط زیست/ تالاب پریشان از دست رفته است

به گزارش ایلنا، لیلا تاجگردون امروز ۱۶ خردادماه در نشست خبری با خبرنگاران با بیان اینکه محدوده مورد نظر از نظر تقسیمات سیاسی در استان کرمان قرار دارد اما مدیریت آن با استان فارس است، افزود: در کنار این موضوع، ابلاغیه‌ای درباره ارتقای یک منطقه در استان کرمان و در مجاورت محدوده معدنی به ما ارسال شده است.

وی تأکید کرد: درخواست‌های متعددی طی سال‌های گذشته درباره این معدن مطرح بوده و تعیین تکلیف نهایی آن در شورای عالی محیط زیست انجام خواهد شد.

مدیرکل حفاظت محیط زیست فارس گفت: پایش معادن از برنامه‌های اولویت‌دار امسال است و در صورت مشاهده آلودگی از ابزارهای قانونی استفاده خواهیم کرد.

 حقابه‌ تامین نشود؛ روند خشکی تالاب‌ها ادامه خواهد یافت

تاجگردون با اشاره به وضعیت تالاب‌های استان افزود: فارس دارای ۱۴ تالاب است و برای تمامی آن‌ها برنامه مدیریت زیست‌بومی تدوین شده است. اگر حقابه‌های زیست‌محیطی تأمین نشود، روند خشکی تالاب‌ها ادامه خواهد یافت.

وی با بیان اینکه هرچند میزان بارندگی‌ها نسبت به سال‌های گذشته مناسب بوده است، اما این بارش‌ها برای جبران خسارت‌های واردشده به منابع آبی کافی نیست، تصریح کرد: مشکلات فعلی حاصل روندی طولانی‌مدت است.

مدیرکل حفاظت محیط زیست فارس همچنین از حفظ حقابه تالاب بختگان در سال آبی جدید خبر داد و گفت: در آخرین نشست ستاد احیای تالاب‌ها، نقشه راه احیای تالاب‌های بختگان و طشک به عنوان نقشه راه ملی به تصویب رسید و به دستگاه‌های مسئول ابلاغ شد.

وی افزود: تکالیف هر دستگاه در این زمینه مشخص شده و موضوع تأمین اعتبارات و اجرای برنامه‌ها به صورت مستمر پیگیری خواهد شد.

تاجگردون با اشاره به برگزاری نشست ستاد احیای تالاب‌ها اظهار کرد: شرکت آب منطقه‌ای می‌تواند گزارش دقیق‌تری درباره وضعیت چاه‌های غیرمجاز ارائه دهد. سال‌هاست استاندار فارس دستور انسداد چاه‌های غیرمجاز اطراف تالاب پریشان را صادر کرده و مقرر شده حداقل ۱۵ درصد این چاه‌ها مسدود شوند.

سد تنگ‌سرخ شیراز هیچ‌گونه مجوز محیط زیستی دریافت نکرده است

مدیرکل حفاظت محیط زیست فارس با تأکید بر اینکه سد تنگ‌سرخ شیراز تاکنون هیچ‌گونه مجوز محیط زیستی دریافت نکرده است، گفت: گزارش ارزیابی محیط زیستی این طرح ارائه شده، اما تاکنون هیچ مجوزی از سوی سازمان حفاظت محیط زیست صادر نشده است.

تاج گردون با اشاره به وضعیت هوای شیراز اظهار کرد: شیراز سالیان متمادی به عنوان شهر پاک شناخته شده و حتی عنوان پایتخت محیط زیست آسیا را نیز کسب کرده است.

وی افزود: شیراز صنایع بزرگ آلاینده ندارد و غبار دو هفته اخیر منشأ خارجی و از غرب کشور داشته است که در این خصوص جلسات تخصصی برگزار شده است.

تاجگردون درباره مشکلات زیست‌محیطی رودخانه چنارراهدار و محدوده پل فسا گفت: این مسیر به طور کامل رصد شده و تصمیماتی برای رفع مشکلات اتخاذ شده است. مقرر شده شرکت آبفا و شهرداری شیراز برای جلوگیری از ورود فاضلاب و رفع بوی نامطبوع همکاری کنند. امیدواریم امسال مشکل بوی نامطبوع محدوده پل فسا برطرف شود.

مدیرکل حفاظت محیط زیست فارس درباره شهر جدید صدرا گفت: توسعه انشعابات آب، برق و گاز انجام شده اما زیرساخت‌های فاضلاب متناسب با رشد شهر توسعه نیافته و سیستم موجود پاسخگو نیست. بوی نامطبوع محدوده قره‌پیری ناشی از همین مشکلات زیرساختی است.

تاجگردون با اشاره به کمبود نیروهای حفاظتی گفت: حرکت به سمت پایش الکترونیکی مناطق حفاظت‌شده از برنامه‌های اصلی ماست.

وی افزود: نخستین دوربین پایش با دکل بلند در پارک ملی بمو نصب شده و تا پایان سال ۱۴۰۵ یک دوربین دیگر نیز نصب خواهد شد. همچنین نصب دوربین در پارک‌های ملی بمو، قطرویه و بختگان در دستور کار است و تاکنون شش مورد نصب دوربین در تالاب‌ها و پارک‌های ملی انجام شده است.

۶۷ مورد آتش‌سوزی در عرصه‌های تحت مدیریت محیط زیست فارس 

​تاجگردون با اشاره به آتش‌سوزی‌های سال گذشته گفت: در سال گذشته ۶۷ مورد آتش‌سوزی در عرصه‌های تحت مدیریت محیط زیست فارس رخ داد؛  امسال تاکنون  ۱۰ مورد آتش‌سوزی رخ داده و همه دستگاه‌ها باید تا اوایل مهر در آمادگی کامل باشند.

وی افزود: در جریان جنگ ۱۲ روزه سال گذشته نیز حدود سه هزار هکتار از پارک ملی بمو بر اثر اصابت یک پرتابه دچار آتش‌سوزی و تخریب شد.

مدیرکل حفاظت محیط زیست فارس ادامه داد: از ابتدای امسال برنامه‌ریزی گسترده‌ای برای پیشگیری از حریق انجام شده و آتش‌برهای متعددی در بمو، مله‌گاله و ارژن ایجاد شده است.

مدیرکل حفاظت محیط زیست فارس از همکاری مناسب دستگاه قضایی خبر داد و گفت: دو شعبه ویژه رسیدگی به جرائم محیط زیستی در استان فعال است و خواستار گسترش آن در سراسر فارس هستیم.

وی همچنین خواستار جایگزینی خدمات محیط زیستی به جای مجازات حبس در جرائم شد.

تاجگردون از تشکیل کمیته پیشگیری از جرائم محیط زیستی خبر داد و افزود: مقابله با تخریب و تصرف عرصه‌های طبیعی در دستور کار است و اخیراً یک مورد تصرف در شهر صدرا قلع و قمع شد.

مدیرکل حفاظت محیط زیست فارس با تأکید بر نقش صنایع در حفاظت از محیط زیست اظهار کرد: نگاه ما به صنایع بر مبنای مسئولیت اجتماعی است و برنامه داریم از ظرفیت آن‌ها برای حفاظت از گونه‌های جانوری و تنوع زیستی استفاده کنیم.

وی افزود: مسئولیت اجتماعی یکی از مهم‌ترین راهبردهای توسعه پایدار است و انتظار داریم صنایع مشارکت بیشتری داشته باشند.

وی تغییرات اقلیمی را یکی از مهم‌ترین چالش‌های کشور دانست و گفت: خشکسالی، کاهش تنوع زیستی و تخریب اکوسیستم‌ها از پیامدهای جدی این روند است.

پیگیری‌های محیط زیست مانع گسترش معدن‌کاوی شد

معاون محیط زیست طبیعی اداره‌کل حفاظت محیط زیست فارس هم در این نشست  با اشاره به سوابق قانونی این موضوع گفت: در سال ۱۳۵۴ میان سازمان حفاظت محیط زیست و وزارت صنعت، معدن و تجارت توافق‌نامه‌ای منعقد شد که بر اساس آن مناطق تحت مدیریت محیط زیست در دو گروه «الف» و «ب» قرار گرفتند.

نبی‌الله مرادی افزود: مناطق گروه «الف» شامل بسیاری از پارک‌های ملی هستند که هیچ‌گونه فعالیت معدنی در آن‌ها مجاز نیست، اما مناطق گروه «ب» از جمله منطقه بهرام‌گور دارای ذخایر معدنی شناخته شده‌اند و امکان انجام فعالیت‌های معدنی در آن‌ها در چارچوب ضوابط قانونی پیش‌بینی شده است.

مرادی ادامه داد: زمانی که قرار بود این منطقه تحت مدیریت محیط زیست قرار گیرد و سطح حفاظتی آن ارتقا یابد، استعلام‌های لازم از سازمان جنگل‌ها و مراتع و همچنین وزارت صمت اخذ شد، زیرا موضوع معدن و توسعه کشور در این مناطق مطرح بوده است.

معاون محیط زیست طبیعی اداره‌کل حفاظت محیط زیست فارس گفت: در همان زمان وزارت صمت اعلام کرده بود که در این منطقه ظرفیت‌های معدنی وجود دارد و باید امکان فعالیت معدنی در آن لحاظ شود.

مرادی با اشاره به روند طولانی بررسی این پرونده اظهار کرد: از ابتدای دهه ۱۳۹۰ تاکنون پیگیری‌ها و درخواست‌هایی در این زمینه وجود داشته است، اما سازمان حفاظت محیط زیست و به‌ویژه اداره‌کل حفاظت محیط زیست فارس در تمام این سال‌ها تلاش کرده‌اند تا از گسترش معدن‌کاوی در این منطقه جلوگیری شود.

وی در ادامه افزود: در ابتدا بیش از ۷۰ تا ۸۰ پهنه معدنی در منطقه مورد نظر قرار داشت، اما با مقاومت‌ها و پیگیری‌های انجام‌شده این تعداد به شش پهنه کاهش یافت و در نهایت در حال حاضر تنها یک پهنه وارد مرحله صدور مجوز اکتشاف شده است.

مرادی تأکید کرد: طولانی شدن روند رسیدگی به این پرونده از دهه ۹۰ تاکنون، ناشی از حساسیت‌های زیست‌محیطی و تلاش‌های مستمر سازمان حفاظت محیط زیست برای محدود کردن فعالیت‌های معدنی در این منطقه بوده است.

معاون محیط زیست طبیعی اداره‌کل حفاظت محیط زیست فارس در بخش دیگری از سخنان خود با اشاره به اثرات فرسایش خاک و تخریب زیستگاه‌ها بر تنوع زیستی گفت: سال‌هاست کارشناسان محیط زیست هشدار می‌دهند که مهم‌ترین عامل آسیب به گونه‌های جانوری و حیات وحش، تخریب زیستگاه‌هاست.

مرادی تصریح کرد: بیش از ۷۰ درصد آسیب‌هایی که به تنوع زیستی و گونه‌های وحشی وارد می‌شود، ناشی از تخریب زیستگاه‌هاست.

وی ادامه داد: توسعه سکونتگاه‌های انسانی، اجرای پروژه‌های عمرانی، جاده‌سازی‌ها، خطوط انتقال و افزایش نیاز به منابع طبیعی، عرصه زیست را برای گونه‌های جانوری محدود کرده است.

وی با اشاره به مشاهده برخی گونه‌های جانوری در مناطق مسکونی و مزارع گفت: اینکه امروز خرس در سکونتگاه‌های انسانی یا مزارع مشاهده می‌شود، نتیجه دست‌اندازی انسان به زیستگاه‌های طبیعی است.

مرادی افزود: ما بخش زیادی از محصولات جنگلی را برداشت می‌کنیم، منابع آبی را بیش از ظرفیت مورد استفاده قرار داده‌ایم و بسیاری از چشمه‌های بالادست خشک یا محدود شده‌اند؛ در نتیجه حیات وحش برای تأمین آب و غذا ناچار به حرکت به سمت مناطق پایین‌دست و نزدیک به سکونتگاه‌های انسانی می‌شود.

وی ادامه داد: این مسئله علاوه بر افزایش تعارض میان انسان و حیات وحش، موجب افزایش تلفات جاده‌ای گونه‌های جانوری نیز شده است.

معاون محیط زیست طبیعی فارس با اشاره به آثار پروژه‌های عمرانی بر طبیعت گفت: اجرای پروژه‌هایی مانند جاده‌سازی، خطوط انتقال و سایر طرح‌های توسعه‌ای به طور طبیعی با تخریب بخشی از زیستگاه‌ها همراه است.

وی افزود: تمامی پروژه‌های مشمول باید گزارش ارزیابی زیست‌محیطی تهیه کنند و در این گزارش‌ها راهکارهای کاهش اثرات مخرب پروژه پیش‌بینی شود.

مرادی تأکید کرد: در مراحل ساخت و بهره‌برداری نیز تمامی الزامات تعیین‌شده در ارزیابی‌های زیست‌محیطی باید رعایت شود تا میزان خسارت‌ها کاهش یابد.

وی در پایان گفت: هرچند می‌توان با برنامه‌ریزی و اجرای الزامات قانونی از شدت آثار مخرب پروژه‌ها کاست، اما توسعه و اجرای پروژه‌های عمرانی به هر حال اثرات خود را بر طبیعت و زیستگاه‌های طبیعی برجای می‌گذارد.

احیای تالاب‌ها نیازمند مطالبه‌گری از همه دستگاه‌های مسئول است

در ادامه رئیس اداره حفاظت و احیای تالاب‌های فارس، با تأکید بر اینکه بخش قابل توجهی از عوامل مؤثر بر وضعیت تالاب‌ها خارج از حوزه اختیارات سازمان حفاظت محیط زیست است، گفت: حفاظت و احیای تالاب‌ها تنها با اقدامات محیط زیست محقق نمی‌شود و لازم است دستگاه‌های متولی منابع آب، کشاورزی و سایر نهادهای مسئول نیز به وظایف قانونی خود عمل کنند.

سیدحسن طباطبایی اظهار کرد: بر اساس مطالعات انجام‌شده، سالانه حدود ۲۰ درصد از تغییرات و آسیب‌های وارد شده به تالاب‌ها ناشی از مداخلات انسانی است. هرچند بر اساس قانون، مسئولیت حفاظت از تالاب‌ها بر عهده سازمان حفاظت محیط زیست قرار دارد، اما باید توجه داشت که تالاب‌ها از کل حوضه آبخیز خود تأثیر می‌پذیرند و هر اتفاقی که در این حوضه رخ دهد، وضعیت تالاب‌ها را نیز تحت تأثیر قرار می‌دهد.

وی افزود: به عنوان نمونه، وسعت حوضه آبخیز تالاب‌های بختگان و طشک حدود ۲ میلیون و ۷۰۰ هزار هکتار است، در حالی که وسعت خود تالاب کشک حدود ۱۲۶ هزار هکتار است. بنابراین هرگونه فعالیت، تغییر یا مداخله در سطح حوضه آبخیز می‌تواند بر وضعیت تالاب‌ها اثرگذار باشد.

رئیس اداره حفاظت و احیای تالاب‌های فارس با اشاره به نظریه آشوب و اثر پروانه‌ای گفت: همان‌گونه که در این نظریه عنوان می‌شود، یک اتفاق کوچک در نقطه‌ای از جهان می‌تواند آثار گسترده‌ای در نقطه‌ای دیگر داشته باشد. در حوضه‌های آبخیز نیز هر اقدامی که انجام شود، در نهایت بر وضعیت تالاب‌ها اثر خواهد گذاشت. از این رو بسیاری از عوامل تأثیرگذار بر تالاب‌ها خارج از حیطه اختیارات مستقیم سازمان حفاظت محیط زیست است.

طباطبایی از اصحاب رسانه خواست در کنار مطالبه‌گری از سازمان حفاظت محیط زیست، از سایر دستگاه‌های مسئول از جمله شرکت آب منطقه‌ای و سازمان جهاد کشاورزی نیز درباره مدیریت منابع آب، برداشت‌ها و سایر موضوعات مرتبط مطالبه‌گری کنند.

وی درباره موضوع چاه‌ها نیز تصریح کرد: بسیاری از چاه‌های موجود خارج از محدوده حفاظتی تالاب‌ها قرار دارند و مدیریت آن‌ها در حیطه وظایف مستقیم سازمان حفاظت محیط زیست نیست. این چاه‌ها ممکن است به دلیل خشکسالی یا بهره‌برداری ایجاد شده باشند، اما انتظار می‌رود سایر دستگاه‌های متولی نیز در این زمینه پاسخگو باشند.

رئیس اداره حفاظت و احیای تالاب‌های فارس ادامه داد: البته در برخی مناطق، از جمله محدوده تالاب مهارلو، با پیگیری‌های انجام‌شده، مطالعات مربوط به حریم تالاب انجام و نتایج آن به دستگاه‌های ذی‌ربط از جمله شرکت آب منطقه‌ای اعلام شده است. همچنین درباره برخی چاه‌های غیرمجاز، موضوع به آب منطقه‌ای اعلام و درخواست شده است تا وضعیت آن‌ها مشخص شود و در صورت قرار گرفتن در حوزه تالاب، اقدامات قانونی لازم از جمله مسدودسازی آن‌ها انجام شود.

طباطبایی با اشاره به برنامه‌های مدیریت زیست‌بومی تالاب‌های استان گفت: برای هر یک از تالاب‌ها برنامه مدیریت زیست‌بومی تعریف شده و در این زمینه نیز اطلاع‌رسانی‌هایی صورت گرفته است.

رئیس اداره حفاظت و احیای تالاب‌های فارس خاطرنشان کرد: تنها موضوع باقی‌مانده در اجرای این سند، بازنگری در اعتبارات متناسب با شرایط موجود است تا دستگاه‌های مختلف بر اساس وظایف تعیین‌شده، منابع مالی مورد نیاز را پیش‌بینی و تأمین کنند.

وی تأکید کرد: تکالیف تمامی دستگاه‌های اجرایی در این سند مشخص و به آن‌ها ابلاغ شده است و بر اساس مصوبات ستاد احیای تالاب‌ها، همه دستگاه‌ها موظف به اجرای مسئولیت‌های خود هستند. همچنین اداره کل حفاظت محیط زیست فارس موظف است هر فصل در جلسات ستاد استانی احیای تالاب‌ها به ریاست استاندار، گزارش عملکرد دستگاه‌ها و روند اجرای مصوبات را ارائه و پیگیری کند.

مدیریت پسماندهای بیمارستانی با جدیت در حال پیگیری است

معاون محیط زیست انسانی اداره کل حفاظت محیط زیست استان فارس نیز با اشاره به اقدامات انجام‌شده در حوزه مدیریت پسماندهای بیمارستانی، انتقال واحدهای صنعتی و توسعه زیرساخت‌های تصفیه فاضلاب، گفت: بخش عمده‌ای از مراکز درمانی استان به دستگاه‌های بی‌خطرساز مجهز شده‌اند و تلاش‌ها برای دستیابی به پوشش کامل این تجهیزات ادامه دارد.

قاسم نهاوندی اظهار کرد: برخی از موضوعات و مشکلات مطرح‌شده خارج از حیطه اختیارات اداره کل حفاظت محیط زیست است، اما با این وجود، این اداره‌کل برای هماهنگی، پیگیری و انتقال مسائل به دستگاه‌های مسئول، تمام تلاش خود را به کار گرفته است.

وی افزود: تعدادی از واحدهای صنعتی نیز در دستور کار قرار دارند و موضوعات مرتبط با آن‌ها در جلسات کارگروه‌های تخصصی از جمله کارگروه آلودگی هوا در حال پیگیری است و امیدواریم اقدامات لازم برای ساماندهی و جابه‌جایی آن‌ها به نتیجه برسد.

معاون محیط زیست انسانی اداره کل حفاظت محیط زیست استان فارس با اشاره به وضعیت مدیریت پسماندهای پزشکی در کلان‌شهر شیراز گفت: این موضوع یکی از دغدغه‌های مهم زیست‌محیطی است، اما خوشبختانه در حال حاضر حدود ۹۵ درصد بیمارستان‌های استان به صورت مشخص به دستگاه‌های بی‌خطرساز مجهز هستند و فرآیند بی‌خطرسازی پسماندهای عفونی را انجام می‌دهند.

نهاوندی ادامه داد: این موضوع با جدیت در حال پیگیری است و شرایط استان فارس نسبت به بسیاری از نقاط کشور مطلوب‌تر ارزیابی می‌شود. با این حال، تلاش ما این است که این آمار به ۱۰۰ درصد برسد و تمامی مراکز درمانی بدون استثنا از تجهیزات استاندارد بی‌خطرسازی استفاده کنند.

وی خاطرنشان کرد: با وجود خطرناک بودن پسماندهای پزشکی، در محل دفن پسماندها سلول‌های مجزایی برای این نوع پسماندها در نظر گرفته شده و اقدامات زیست‌محیطی لازم، پایش و نظارت مستمر بر آن‌ها انجام می‌شود.

معاون محیط زیست انسانی اداره کل حفاظت محیط زیست استان فارس در ادامه با اشاره به اقدامات انجام‌شده در حوزه فاضلاب اظهار کرد: در بخش مدیریت فاضلاب صدرا نیز اقدامات مؤثری صورت گرفته است. پیش از این تنها یک تصفیه‌خانه اضطراری فاضلاب وجود داشت، اما با پیگیری‌های انجام‌شده، یک سیستم تصفیه‌خانه کارآمد و پیشرفته در کنار تصفیه‌خانه اضطراری در شرق صدرا احداث شده که در حال حاضر از شرایط مطلوبی برخوردار است.

وی افزود: همچنین یک سیستم تصفیه فاضلاب سطحی نیز در غرب صدرا ایجاد شده که برای تکمیل ظرفیت و بهره‌برداری کامل، نیازمند اجرای فازهای جدید است، اما روند اجرای این پروژه نیز به خوبی در حال پیشرفت بوده و اتفاقات مثبتی در این حوزه رقم خورده است.

منبع : ایلنا