نامه انجمن جامعه‌شناسی و علوم اجتماعی ایران به رئیس انجمن بین‌المللی جامعه‌شناسی

به گزارش ایلنا، متن نامه شیرین احمدنیا رئیس انجمن جامعه‌شناسی ایران و سید حسین سراج‌زاده رئیس اتحادیه انجمن‌های علوم اجتماعی ایران به جفری پلیرز رئیس انجمن بین‌المللی جامعه‌شناسی به شرح زیر است:

« احتراماً به آگاهی می‌رساند که در تاریخ ۹ اسفند ۱۴۰۴ (۲۶ فوریه ۲۰۲۶) ارتش‌های ایالات متحده و اسرائیل برای دومین‌بار طی کمتر از نه ماه، به‌طور غیرقانونی و بدون هیچ‌گونه مجوز حقوقی یا اعلام قبلی، خاک جمهوری اسلامی ایران را هدف حملات گسترده نظامی قرار داده‌اند. این تجاوزات در بحبوحه‌ مذاکرات میان ایران و آمریکا رخ داده و منجر به تلفات وسیع غیرنظامیان و خسارات سنگین به زیرساخت‌ها، مراکز درمانی، آموزشی، فرهنگی و تاریخی کشور شده است.  

طبق ماده ۵۱ منشور ملل متحد، ایران صرفاً در چارچوب دفاع مشروع از خود اقدام کرده است. ماهیت و ابعاد این حملات آشکارا ناقض اصول بنیادین حقوق بین‌الملل، کنوانسیون‌های ژنو و قواعد آمره‌ی حقوق بشردوستانه است. از جمله موارد بارز نقض قانون می‌توان به موارد زیر اشاره کرد:  

- تجاوز به حاکمیت و تمامیت ارضی ایران (نقض ماده ۲ بند ۴ منشور ملل متحد)؛  

- حمله به مدرسه ابتدایی در میناب و کشته شدن ۱۶۸ کودک (نقض کنوانسیون حقوق کودک ۱۹۸۹)؛  

-بمباران مراکز درمانی و امدادی؛  

- حملات به مناطق غیرنظامی که منجر به ویرانی بیش از ۱۷ هزار واحد مسکونی و مجروح شدن هزاران نفر شد؛  

- تخریب مراکز فرهنگی ثبت‌شده در فهرست میراث جهانی یونسکو؛  

- نابودی زیرساخت‌های حیاتی و پیامدهای زیست‌محیطی وسیع.  

این رویدادها نه‌تنها بنیان‌های همزیستی صلح‌آمیز میان ملت‌ها را تهدید می‌کند، بلکه به تضعیف ارزش‌هایی چون آزادی، برابری و کرامت انسانی—ارکان اصلی جوامع مدرن—می‌انجامد.  

بدیهی است که در این بحران عالمان علوم اجتماعی و دانشگاهیان هم به عنوان بخشی از مردم این جامعه، در شرایط دشواری قرار گرفته‌اند. 

 انجمن جامعه‌شناسی ایران و اتحادیه انجمن‌های علوم اجتماعی ایران از ابتدای تأسیس خود، همواره چالش‌های اجتماعی، از جمله موارد مربوط به حکمرانی دموکراتیک و رفاه عمومی را، به‌هر وسیله‌ای که در اختیار داشته، در سپهر عمومی‌ای  که از پیش، مملو از مخاطرات و محدودیت‌ها بوده، موضوع بررسی و تجزیه تحلیل‌های خود قرار داده‌اند. ما بدین‌ترتیب، همواره در مسیر حمایت از مداخلات انتقادی و سازنده حرکت‌کرده‌ایم. با این‌حال، جنگ توانایی ما را بیش از پیش برای تداوم  تأثیرگذاری انتقادی و سازنده‌مان در سطح جامعه کاهش می‌دهد، به ویژه، در نتیجه‌ی اختلال جدی‌ای که در فعالیت‌های آکادمیک، به‌وجود می‌آورد.

از منظر جامعه‌شناسی، بی‌تفاوتی در برابر اقداماتی که موجودیت جامعه و امکان زندگی مشترک انسانی را به خطر می‌اندازد، روا نیست. بر این اساس، بدینوسیله، انجمن جامعه‌شناسی ایران [و اتحادیه انجمن‌های علوم اجتماعی ایران متفقا] از انجمن بین‌المللی جامعه‌شناسی انتظار دارد:  

۱. موضع رسمی خود را علیه تحمیل جنگ از سوی ایالات متحده و اسرائیل اعلام کند.

۲. جامعه‌شناسان، به‌ویژه در کشورهای درگیر، را به تحلیل پیامدهای اجتماعی و اخلاقی این جنایات و مطالبه‌ی توقف آن فراخواند.

۳. از تشکیل کمیسیون حقیقت‌یاب بی‌طرف بین‌المللی برای بررسی کشتار غیرنظامیان، به‌ویژه کودکان، حمایت کند.

۴. بر ضرورت حفاظت از میراث فرهنگی و جلوگیری از تداوم تخریب آثار تاریخی تأکید ورزد .

۵. از تلاش‌های بین‌المللی برای برقراری آتش‌بس، پیشگیری از تکرار تجاوز و جبران خسارت‌ها پشتیبانی نماید.  

ما اطمینان داریم جامعه‌شناسان سراسر جهان، بر پایه‌ی مسئولیت اخلاقی و علمی خویش، در برابر چنین تهدیدی نسبت به بنیان‌های انسانی و اجتماعی سکوت نخواهند کرد.