روغن زیتون از چند ماهگی برای نوزاد مناسب است؟ توصیه‌های علمی برای والدین

آغاز غذا خوردن نوزاد، یکی از هیجان‌انگیزترین و در عین حال پرچالش‌ترین مراحل رشد برای والدین است. لحظه‌ای که کودک دلبندتان از شیر مادر یا شیرخشک فراتر می‌رود و اولین قاشق از دنیای طعم‌ها را تجربه می‌کند. در میان تمام مواد غذایی، چربی‌های سالم نقشی حیاتی در رشد مغز و سیستم عصبی کودک ایفا می‌کنند و چه گزینه‌ای بهتر از «طلای مایع» یا همان روغن زیتون؟ اما سوال اصلی اینجاست: روغن زیتون از چند ماهگی به نوزاد بدهیم؟

بسیاری از ما شنیده‌ایم که قدیمی‌ها و مادربزرگ‌ها باور داشتند روغن‌های بکر و طبیعی، راز سلامت و استخوان‌بندی محکم کودکان بوده‌اند. این باور چندان هم بیراه نیست؛ مخصوصاً در دنیای امروز که روغن‌های صنعتی و تراریخته بازار را قبضه کرده‌اند. انتخاب یک روغن سالم، فرابکر و خالص، درست شبیه به انتخاب برند «ورژن» که با دغدغه سلامت و مبارزه با محصولات تراریخته فعالیت می‌کند، می‌تواند اولین گام برای تضمین آینده سلامت فرزندتان باشد.

زمان مناسب مصرف روغن زیتون برای نوزاد از نظر متخصصان

شاید تصور کنید چربی برای نوزاد سنگین است، اما واقعیت چیز دیگری است. نوزادان برای رشد سریع مغزی و جسمی خود به کالری و چربی‌های مفید نیاز مبرمی دارند. بر اساس دستورالعمل‌های آکادمی اطفال آمریکا (AAP) و اکثر متخصصان تغذیه کودکان در ایران، بهترین زمان برای افزودن روغن زیتون به غذای نوزاد، هم‌زمان با شروع تغذیه تکمیلی است. این یعنی به محض اینکه نوزاد شما ۶ ماهگی را تمام کرد و آماده خوردن اولین پوره‌ها و سوپ‌ها شد، می‌توانید روغن زیتون را به لیست غذایی او اضافه کنید.

شش ماهگی نقطه‌ای عطف است؛ زمانی که سیستم گوارش کودک توانایی هضم مواد غذایی جامد و چربی‌های پیچیده‌تر را پیدا می‌کند. البته، این شروع باید با احتیاط و انتخاب محصولی باشد که از خلوص آن اطمینان کامل دارید. استفاده از روغن‌های صنعتی یا محصولاتی که فرآیندهای شیمیایی را طی کرده‌اند، برای معده حساس نوزاد سم است. در اینجا اهمیت استفاده از یک روغن زیتون کودک که به روش پرس سرد (Cold Press) و بدون دخالت حرارت و مواد شیمیایی استخراج شده باشد، بیش از هر زمان دیگری احساس می‌شود. روغن‌های فرابکر (اکسترا ویرجین) به دلیل اسیدیته پایین و حفظ تمام خواص آنتی‌اکسیدانی، بهترین گزینه برای این شروع هیجان‌انگیز هستند.

فواید روغن زیتون برای کودکان و نوزادان بر اساس تحقیقات

روغن زیتون تنها یک طعم‌دهنده نیست؛ بلکه یک مکمل غذایی قدرتمند برای نوزادان به شمار می‌رود. ساختار چربی‌های موجود در روغن زیتون، شباهت شگفت‌انگیزی به چربی‌های موجود در شیر مادر دارد. اسید اولئیک که نوعی اسید چرب امگا ۹ است، بخش اصلی این روغن را تشکیل می‌دهد و نقشی کلیدی در رشد و تکامل مغز کودک دارد.

علاوه بر این، تحقیقات نشان داده‌اند که مصرف منظم و کنترل‌شده روغن زیتون فرابکر می‌تواند به جذب ویتامین‌های محلول در چربی (مانند ویتامین‌های A, D, E و K) کمک شایانی کند. تصور کنید شما بهترین پوره هویج یا کدو حلوایی را برای نوزادتان درست کرده‌اید؛ بدون وجود چربی سالم، بدن کودک نمی‌تواند ویتامین A موجود در این سبزیجات را به درستی جذب کند.

یکی دیگر از چالش‌های رایج در شروع غذاخور شدن نوزادان، یبوست است. تغییر رژیم از مایعات به جامدات اغلب باعث سفت شدن شکم نوزاد می‌شود. روغن زیتون به عنوان یک ملین طبیعی و ملایم عمل می‌کند و حرکت روده‌ها را تسهیل می‌بخشد. اگر می‌خواهید با جزئیات بیشتری درباره تاثیرات شگفت‌انگیز این روغن بر سیستم ایمنی و رشد استخوانی کودکان بدانید، پیشنهاد می‌کنیم مقاله جامع ما با موضوع خواص روغن زیتون برای کودکان را مطالعه کنید.

روش صحیح افزودن روغن زیتون به غذای نوزاد

حالا که دانستیم از شش ماهگی مجاز به استفاده هستیم، چطور باید آن را به غذا اضافه کنیم؟ نکته طلایی اینجاست: «حرارت ندهید». بهترین روش استفاده از روغن زیتون برای نوزادان، افزودن آن به غذا پس از پایان پخت و در لحظه سرو است. حرارت بالا می‌تواند ترکیبات فنولی و ویتامین‌های حساس روغن‌های فرابکر را از بین ببرد.

1. پوره‌ها: یک‌چهارم قاشق چای‌خوری روغن زیتون فرابکر را به پوره سیب‌زمینی، هویج یا نخود فرنگی اضافه کنید. این کار بافت پوره را لطیف‌تر و بلع آن را برای کودک آسان‌تر می‌کند.
2. سوپ‌ها: پس از اینکه سوپ را در ظرف نوزاد ریختید و کمی از حرارت افتاد، چند قطره روغن زیتون خالص به آن بیفزایید. عطر ملایم روغن‌های باکیفیت مثل محصولات «ورژن» که بوی علف تازه و زیتون چیده شده می‌دهند، اشتهای کودک را تحریک می‌کند.
3. ماست: اگر کودک شما به سنی رسیده که ماست می‌خورد، ترکیب ماست با کمی روغن زیتون و نعنا خشک (در ماه‌های بالاتر) بسیار مقوی است.

فراموش نکنید که معده نوزاد کوچک است. زیاده‌روی نکنید تا کودک دچار دل‌پیچه نشود. هدف ما بهره‌مندی از خواص است، نه سیر کردن کودک با چربی.

مضرات احتمالی مصرف زیاد روغن زیتون در سنین پایین

اولین و شایع‌ترین عارضه مصرف زیاد روغن زیتون، اسهال است. از آنجایی که روغن زیتون خاصیت روان‌کنندگی روده دارد، مصرف بیش از اندازه آن می‌تواند باعث شل شدن بیش از حد مدفوع و از دست رفتن آب بدن نوزاد شود.

مورد بعدی، کالری بالای روغن است. هر گرم روغن حدود ۹ کالری انرژی دارد. اگر حجم زیادی روغن به غذای کودک اضافه کنید، ممکن است کودک زودتر احساس سیری کند و از خوردن سایر گروه‌های غذایی مثل پروتئین‌ها و سبزیجات باز بماند. این مسئله در درازمدت می‌تواند تعادل وزنی کودک را به هم بزند.

نکته مهم دیگر احتمال آلرژی است. اگرچه حساسیت به روغن زیتون بسیار نادر است، اما متخصصان توصیه می‌کنند هر ماده غذایی جدید را به تنهایی و به مدت سه روز تست کنید. اگر بعد از مصرف روغن زیتون علائمی مثل قرمزی دور دهان، کهیر یا بی‌قراری شدید مشاهده نکردید، می‌توانید با خیال راحت به مصرف آن ادامه دهید.

نکات مهم هنگام خرید روغن زیتون مناسب نوزاد

• فرابکر (Extra Virgin) باشد: این نوع روغن بدون حرارت و مواد شیمیایی و تنها با فشار مکانیکی (پرس سرد) استخراج می‌شود و پایین‌ترین میزان اسیدیته را دارد.
• بسته‌بندی تیره: نور دشمن روغن زیتون است. روغن باید در شیشه تیره یا قوطی فلزی باشد تا خواصش حفظ شود.
• عطر و طعم: روغن سالم باید بوی تازگی، سبزی و زیتون بدهد، نه بوی ماندگی یا ترشیدگی.
• شفافیت در تولید: بدانید این روغن از کجا آمده است. آیا کارخانه تولیدکننده روی مراحل کشت نظارت دارد یا صرفاً دانه‌های نامعلوم را روغن‌گیری می‌کند؟

اینجاست که تفاوت برندهایی که خودشان کشاورز هستند مشخص می‌شود. مجموعه‌هایی مانند «کشت و صنعت اَبکار گلستان» با برند ورژن، داستان متفاوتی دارند. آن‌ها کشاورزانی هستند که دانش روز را با تجربه چند نسل ترکیب کرده‌اند. در ورژن، خبری از دانه‌های تراریخته وارداتی نیست. تمام مراحل از کاشت دانه در مزارع ایران تا روغن‌گیری به روش پرس سرد، تحت نظارت دقیق کارشناسان انجام می‌شود.

وقتی شما روغنی را می‌خرید که حاصل دسترنج کشاورز ایرانی و نظارت علمی است، خیالتان از بابت نیترات، سموم و فرآیندهای شیمیایی راحت است. درست است که گاهی قیمت روغن زیتون اصل ورژن کمی بالاتر از نمونه‌های صنعتی به نظر می‌رسد، اما این هزینه در واقع سرمایه‌گذاری روی سلامت آینده فرزندتان و پیشگیری از بیماری‌هایی است که در اثر مصرف روغن‌های ناسالم در بزرگسالی بروز می‌کنند.

در نهایت، انتخاب با شماست. با افزودن چند قطره سلامتی به غذای کودکتان، گامی محکم برای ساختن بدنی قوی و سالم برای او بردارید. تغذیه سالم، میراثی است که از همین امروز می‌توانید برای فرزندتان به جا بگذارید.