معلولان بی‌پناه‌تر از همیشه؛ مسئولان شرایط بحرانی را درک کنند

به گزارش خبرنگار ایلنا، عرصه زندگی هر روز برای شهروندان تنگ‌تر از روز قبل می‌شود و نفس‌های مردم از گرانی، درآمد کم و موج بیکاری هر روز بیشتر بر سینه سنگینی می‌کند. اما درباره افراد دارای معلولیت همه چیز سخت‌تر است، کارد ناتوانی از تامین هزینه‌ها بدجور بر استخوان زیست آن‌ها زخم زده است. زخمی که هر روز تاب تحمل آن کمتر و کمتر می‌شود. 

آن‌ها می‌گویند مستمری‌شان ناچیز است و در این وانفسای تورم در همه‌چیز اما میزان حق پرستاری و کمک هزینه خرید اقلام بهداشتی‌شان هنوز افزایش نداشته است. شرایط بحرانی است، اما مسئولان مربوطه در وزارت رفاه به دنبال بررسی و تصویب عادی نرخ تعرفه این کمک‌هزینه‌ها هستند. شرایط سخت کشور و بی‌فکری برخی مسئولان مسیر زندگی آن‌ها را طاقت‌فرساتر از همیشه کرده است، مانند «مینا» که اوج استیصال و نگرانی موج‌زده در صدایش را می‌توان از پشت گوشی تلفن هم به خوبی احساس کرد. 

ناتوانی در تامین هزینه پوشینه دو فرزند معلول

مینا مادری از اهالی یکی از شهرهای خراسان جنوبی است ماحصل ازدواج او دو فرزند دارای معلولیت شدید است. پسری ۱۲ ساله و دختری ۳ ساله، مساله‌ای که هزینه‌های خانواده را چند برابر کرده به نحوی که نه مستمری ناچیز بهزیستی و نه دستمزد اندک پدر خانواده، نمی‌تواند تامین‌کننده نیازهای این دو کودک باشد. 

حالا در این روزگار هولناک، گرانی و هزینه‌های سرسام‌آور زندگی و زیستن در میانه جنگ و بحران شرایط او و خانواده‌اش از هر زمان دیگری نگران‌کننده شده است تا جایی که حتی از پشت تلفن هم می‌توان استیصال و رنج پنهان شده در صدای او را تشخیص داد. 

مینا برای خبرنگار ایلنا تعریف می‌کند که پسرش مبتلا به معلولیت شدید جسمی، ذهنی و گفتاری است به این ناتوانی البته مشکلات بلع و گوارش را هم باید اضافه کرد. دخترک اما گرفتار مشکلات گفتاری و تاخیر رشدی است. 

برای مینا و همسرش مدت‌ها است که خرید و تامین هزینه لوازم بهداشتی و پوشینه «ایزی لایف» مورد نیاز بچه‌ها هر روز سخت و سخت‌تر شده است. این روزها اما دشوارتر از هر زمانی، بهزیستی در پرداخت‌ها تاخیر دارد. برخلاف وعده‌های داده شده درباره افزایش حق پرستاری معلولان اما با وجود گذشت دو ماه از سال، مبلغ حق پرستاری فرزندانم تغییر نکرده است. 

افزایش تعرفه‌ها انجام نشده است

۲۵ و ۲۶ ماه هم قرار بود کمک هزینه خرید لوازم بهداشتی آن‌ها واریز شود که هنوز این کار هم انجام نشده و البته افزایش مبلغ وعده داده شده هم صورت نگرفته آنهم در شرایطی که این روزها قیمت هر بسته ایزی لایف از ۴۱۰ هزار تومان در روزهای قبل از جنگ به ۹۱۰ هزار تومان شده است: هر بسته ایزی لایف کفاف ۲ روز نیاز فرزندم را می‌دهد و در ماه حداقل ۱۰ بسته از این کالا را برای او خریداری می‌کنم. دخترم کوچک است و هنوز از پوشینه استفاده می‌کند که به تازگی ۸۷۰ هزار تومان شده است. 

او شرح می‌دهد که میزان مستمری پسرش تنها ۷۰۰ هزار تومان افزایش داشته و از یک میلیون و ۴۰۰ هزار تومان به ۲ میلیون و ۱۰۰ هزار تومان رسیده است. در حالی که دخترش هنوز هیچ خدماتی از بهزیستی دریافت نمی‌کند: فرزندانم را به تازگی تحت پوشش بهزیستی قرار داده‌ام و فعلا به صورت موقت قرار است به مدت دو سال تحت نظر بهزیستی باشند تا زمانی که مشخص شود، شرایط معلولیت فرزندانم به چه صورت است. شاید علت‌ عدم خدمات‌دهی به فرزندم همین موضوع باشد. 

مینا به دلیل وضعیت سخت فرزندانش چاره‌ای نداشته به جز اینکه در خانه بماند و از فرزندان پرستاری کند در نتیجه درآمدی که بتواند کمک‌حال خانواده باشد ندارد. همسرش هم نگهبان معدن است و درآمد چندانی ندارد: ما مستاجر هستیم، منزلمان یک زیرزمین بسیار کوچک و تنگ است، محیطی نامناسب برای زندگی دو کودک اما برای همین خانه کوچک…

عرصه برایمان تنگ شده است

آن‌ها برای حل مساله خانه و اجاره‌نشینی و به امید ساختن خانه‌ای مناسب از طریق طرح مسکن ملی وام می‌گیرند: قرار بود بهزیستی برای کمک به ساخت منزل ۲۰۰ میلیون تومان وام بلاعوض به ما پرداخت کند، اما مسئولی که قرار بود کار ثبت نام ما را انجام دهد اطلاع نداد که باید شناسه بهزیستی ما فعال باشد و هر بار به گفتن این جمله که هنوز بودجه تخصیص پیدا نکرده و پرداخت‌ها انجام نشده، اکتفا می‌کرد. مدتی بعد که وام برخی افراد پرداخت شد، تازه به ما اطلاع دادند که به دلیل فعال نشدن شناسه بهزیستی فرزندم    پرونده شما معطل مانده است. 

او می‌گوید: با این اطلاع‌رسانی نامناسب و نادیده گرفتن‌های بهزیستی نه موفق شدیم خانه بسازیم تا فرزندان‌مان در شرایط بهتری زندگی کنند نه دیگر توان تامین هزینه‌های آن‌ها را داریم. 

درد و دل‌های مینا با این جمله به پایان می‌رسد: عرصه برای ما به شدت تنگ شده، این بچه‌ها خیلی بی‌صدا و بی‌پناه هستند، خواهش می‌کنم، اجازه ندهید حقوقشان نادیده گرفته شود.» 

شرایط بحران را درک نمی‌کنند

بهروز مروتی، فعال حقوق معلولان و مدیر کمپین تعطیل شده معلولان است. او که از کاستی‌های ناشی از کم‌توجهی به نیازهای معلولان رنج می‌برد به خبرنگار ایلنا می‌گوید: متأسفانه با گذشت سه ماه از آغاز سال و تورم وحشتناکی که شاهد آن هستیم هنوز مبلغ کمک‌هزینه‌های حق پرستاری، کمک هزینه تأمین وسایل بهداشتی و کمک هزینه معیشتی افزایش نداشته‌اند. 

او ادامه می‌دهد: دولت با توجه به شرایط جنگی، مصوبات مربوط به افزایش تعرفه‌ها را به وزرا واگذار کرده است، اما به نظر می‌رسد در وزارت رفاه اراده‌ای برای این موضوع وجود ندارد. به این معنا که سازمان بهزیستی پیشنهادهای خود را ارائه داده و افزایش تعرفه‌ها را کارشناسی هم کرده است، اما این وزارتخانه خواستار طی شدن روال معمول برای تصویب افزایش تعرفه‌ها شده است؛ روالی که براساس آن افزایش تعرفه‌ها اواخر خرداد یا در تیرماه اعمال می‌شد. این درحالی است که شرایط مانند سال‌های گذشته نیست و انتظار ما این بود که وزیر با اتخاذ تدبیری، این مصوبه را خارج از فرایند اداری معمول تأیید و جهت تصویب و ابلاغ به معاون اول رئیس‌جمهور ارسال کند. 

دودی که به چشم افراد دارای معلولیت می‌رود

این فعال حوزه معلولان  تاکید می‌کند که دود این وضعیت و این شیوه عمل به چشم افراد دارای معلولیت می‌رود: مبلغ حق پرستاری در سال گذشته ۴ میلیون و ۲۰۰ هزار تومان بوده که تنها حدود ۱۰ درصد از بودجه مورد نیاز برای حق پرستاری است، اما این کمک‌هزینه هنوز افزایش نیافته است. 

او از مبلغ کم کمک‌هزینه تأمین لوازم بهداشتی هم گلایه می‌کند: مبلغی که بهزیستی می‌پردازد کمتر از هزینه دو بسته پوشک است، در حالی که معلولان ماهانه حداقل به چهار تا پنج بسته از این کالا نیاز دارند. از طرف دیگر تنها نیاز افراد دارای معلولیت پوشینه نیست هزینه لازم برای تامین اقلامی مانند سوند، نلاتون و سایر لوازم مورد نیاز افراد آسیب‌نخاعی و معلولان بستری‌گرا، بالغ بر ۲۵ تا ۳۰ میلیون تومان است، اما بابت هزینه تامین لوازم بهداشتی همچنان مانند سال گذشته مبلغ یک میلیون و پانصد هزار تومان پرداخت می‌شود. 

مروتی با اشاره به افزایش ۴۰ درصدی کمک‌هزینه حق پرستاری در سال گذشته می‌گوید: امسال اما هنوز این موضوع مشخص نیست در حالی که‌ عدم تناسب بودجه‌های مورد نیاز تأمین لوازم بهداشتی پیامدهایی منفی برای افراد دارای معلولیت به دنبال دارد به این معنا که افراد به جای استفاده از لوازم یک بار مصرفی مانند پوشک، سوند، نلاتون و… مجبور می‌شوند، برخی از این اقلام را  چند بار استفاده کنند و همین روش هم  ممکن است به بروز عفونت و در نهایت فوت منجر شود. 

بازگشت به  کهنه به جای پوشک

این فعال حوزه معلولان  می گوید: افراد دارای معلولیت مجبورند به جای پوشک از کهنه استفاده کنند که علت این موضوع هم ناتوانی در تأمین هزینه‌های ۸۰۰ تا ۹۰۰ هزار تومانی پوشک و ناکافی بودن مبالغ پرداخت شده توسط بهزیستی است. مبالغ بهزیستی تنها کفاف خرید دو بسته پوشک را می‌دهد که این مقدار هم پاسخگوی نیاز چهار روز یک فرد دارای معلولیت است. 

او تاکید می‌کند که با وجود این شرایط سخت افراد دارای معلولیت اما تصویب افزایش تعرفه‌ها در بهزیستی به کمیسیون‌های فرعی هیئت دولت ارجاع شده، موضوعی که باعث می‌شود فرآیند تصویب، ابلاغ و اجرای این افزایش تعرفه‌ها مستلزم سپری شدن زمان قابل توجهی باشد.

گزارش : شادی مکی