دوران «بزن در رو» تمام شده است/ ایران جغرافیا و پایان جنگ را تعیین می‌کند/ امنیت در تنگه هرمز یا برای همه است یا برای هیچ‌کس

 به گزارش ایلنا، مهدی سبحانی معاون وزیر امور خارجه در گفتگوی تلویزیونی تحولات بین المللی و تاثیراتی که این جنگ بر تحولات منطقه و جهان گذاشته را تحلیل کرد.

متن کامل این گفتگو به شرح زیر است. 

سوال: موضوعی که اشاره کردم فعالیت دیپلماسی در کنار میدان امروز امام خامنه‌ای در پیامی که منتشر شد از ایشان خطوطی را هم برای عرصه دیپلماسی مشخص کردند تحلیل جنابعالی را داشته باشیم از پیام ایشان آن چه که مربوط به حوزه فعالیتی جنابعالی و همکارانتان در مجموعه وزارت امور خارجه است.

سبحانی: پیام حضرت آقا دارای یک مجموعه‌ای از ویژگی‌ها از جمله تواضع شخصیتی، جامعیت محتوایی، همدلی با مردم، تأکید بر تداوم مقاومت و ایستادگی یک پیام امیدبخش، محکم، جامع، عمیق و دشمن ستیز بود و همینطور دوراندیشانه و امتداد اندیشه‌های حضرت امام خمینی و امام خامنه‌ای و اگر بخواهم ارزیابی داشته باشم از چند بعد می‌توانیم پیام را ارزیابی کنیم. یکی بعد داخلی که توجه به مردم همان چیزی که اندیشه حضرت امام بود. اول مردم را آورد به میدان و این امتداد یافت، تداوم و صلابت پیدا کرد در دوره امام شهیدمان و همینطور این مشی دارد ادامه پیدا می کند. توجه عمیق به انسجام درونی و وحدت ملی و همینطور لزوم رسیدگی به هموطنانمان که آسیب دیدند و آن روح نوع دوستی در میان مردم ما که سابقه بسیار دیرینه دارد. در بعد خارجی تأکید بر سیاست حسن همجواری و سیاست حسن همسایگی که به طور مشخص حضرت آقا در پیام خودشان به این موضوع اشاره کردند و این در چارچوب سیاست‌های کلی نظام و برنامه سیاست خارجی دولت کنونی است و وزارت امور خارجه در همین چارچوب عمل می‌کند. نفی سلطه پذیری و سلطه گری این اصول مصرح در قانون اساسی ما است. ضرورت ایستادگی در برابر تجاوزگری و حمایت قاطع از محور مقاومت این‌ها محور‌های عمده‌ای بود که در پیام حضرت آقا به آن اشاره شد. در ارتباط با جنگ کنونی هم اگر بخواهیم صورت بندی مواضع کشور را داشته باشیم ضرورت تنبیه متجاوز این تکلیف را برای ما کاملا مشخص می‌کند، ضرورت پرداخت غرامت از متجاوزین، عدم مماشات با دشمن و تنبیه متجاوزین و این که در هر جغرافیایی باشد فرقی نمی‌کند. این که اشاره فرمودند ما با کشور‌های همسایه دوست هستیم و دست دوستی به سمت آن‌ها دراز می‌کنیم، اما اگر در آن جا بخواهند مکانی را اختصاص دهند به دشمنان ما و دشمنان ما از آن جا بخواهند به ما ضربه بزنند قطعا با آن‌ها برخورد می‌کنیم و هدف مشروع برای ما هستند این سیاست اصولی ما است و به نظر من با این سه پیامی که دادند پیام بسیار امیدبخش برای ما بود و چارچوب حرکت سیاست خارجی را کاملا مشخص می‌کند. تکیه بر مردم و این که انسجام درونی و این که ان شا الله ما باید به پشتوانه مردم حرکت خودمان را ادامه دهیم. 

سوال: تحلیل شما از وضعیت جنگ و تحولات بین المللی و تاثیراتی که این جنگ بر تحولات منطقه و جهان گذاشته چیست؟

سبحانی: از چند بعد می‌شود این موضوع را بررسی کرد یکی از بعد نظامی. ما که آغازگر جنگ نبودیم اصلا انتخاب ما انتخاب جنگ نبود. دشمن جنگ را انتخاب کرد، اما در بعد نظامی، نظامیان ما نشان دادند که همانطور که رهبر شهیدشان گفت الان دیگر دوران بزن در رو نیست. نشان دادند که اگر دشمن بخواهد به ما حمله کند و ضربه بزند ما محکمتر با او برخورد می‌کنیم و این که دشمن درست است که آغازگر جنگ بود، اما ایران نشان داد که جغرافیای جنگ، دایره تنش، سطح تنش و ان شا الله تاریخ خاتمه جنگ را تعیین می‌کند و این کاملا هر روز که جلوتر می‌رویم کاملا مشخص است. من فرزند جنگ هستم سال‌ها در جنگ تحمیلی صدام علیه نظام اسلامی بودم. شش بار هم مجروح شدم کاملا درک کردم، یادم است در عملیات رمضان هلیکوپتر می‌آمد سی متری تیربارچی. ما چیزی نداشتیم بزنیم با موشک میزد وسط سینه ما، من خودم در حمله هوایی بودم چیزی نداشتیم می‌آمد در ارتفاع پایین بمباران می‌کرد. این که ما دشمن را سرجای خودش نشاندیم و نقطه زنی می‌کنیم و تل آویو را تبدیل به یک خرابه کردیم چیز کمی نیست. اینکه دشمن جرات نمی کند ناو‌های خودش را بیاورد نزدیک تنگه هرمز و علی رغم ادعای پوچی که می‌کند و نمی‌تواند نزدیک شود دستاورد بسیار بزرگ است.

بنابراین در بعد نظامی درست است که دشمن حمله به قول خودش برق آسا کرد ضربه اول را زده، اما آن چیزی که اتفاق افتاده این است که ایران در جنگ شش روزه رژیم صهیونیستی علیه عراق وقتی حمله برق آسا کردند ظرف شش روز فروپاشی اجتماعی هم صورت گرفت کار تمام شد. آلمان وسط‌های ژوئن به شوروی حمله کرد. آخر اوت آن‌ها توانستند خودشان را جمع کنند که پاسخ دهند، اما در جنگ دوازده روزه ما بعد از هشت ساعت و در این جنگ بعد از دو ساعت پاسخ دادیم. این در تاریخ روابط بین الملل سابقه نداشته و خیلی مهم است. باید این بعد نظامی را به خوبی برای مردم خودمان تبیین کنیم. ما داریم ایرانی می‌جنگیم با فرماندهان خودمان، با موشک‌ها و پهپاد‌های خودمان، با پدافند خودمان در سرزمین خودمان. دشمن ما سرزمینش غصبی است موشک هایش آمریکایی است، پدافند و هواپیماهایش آمریکایی است. ۱۶ کشور موشک‌ها را برایش رهگیری می کنند. ما وقتی می‌زنیم باید از ۱۶ لایه پدافند عبور کند او حمله می‌کند ما دفاع می‌کنیم، میدانی از این شرافتمندانه‌تر وجود ندارد. ما تحقیر کردیم آمریکا را هیچ کس از جنگ جهانی دوم تا الان هیچ جا یک گلوله به پایگاه‌های آمریکا شلیک نکرده، آن چیزی که آمریکا ۷۰ سال در این منطقه ساخته بود همه اش به باد رفت. این‌ها زمان بسیار طولانی می‌برد. در بعد اجتماعی که بسیار مهم است این است که دشمن فکر می‌کرد ضربه نظامی به ما بزند بعد دچار فروپاشی اجتماعی می‌شود به همین خاطر گفت ۴۸ ساعت نه، اما شما الان در خیابان‌ها حماسه می‌بینید. شما در میدان‌ها حماسه می‌بینید. یعنی مردم به این ادراک رسیدند که خط اول ما جبهه اصلی ما میدان‌های شهر است و این روز‌ها می‌بینید و این موضوع بسیار مهمی است و نباید به سادگی از آن بگذریم.

سوال: شایعه‌ای مطرح کردند در رسانه‌ها که دو دیپلمات ایرانی در دانمارک به استرالیا پناهنده شدند، موضوع چیست و اهدافی که از این دروغ‌ها دنبال می‌کنند؟

سبحانی: دروغ است. این‌ها قبلا یک دیپلمات را که چند سال پیش از وزارت خارجه رفته بود و اخراج شده بود، بعد از چند سال در جریان اغتشاشات گفتند پناهنده شده بود. این‌ها دروغ است. این‌ها سال هاست که رفته‌اند. یکی شان چند سال پیش کارمند ما نبوده و ارتباط خودش را با ما قطع کرده بوده و ارتباط استخدامی با ما قطع شده بود و دیگری همین طور، هیچ اتفاقی در این چند روز نیفتاده. خبرسازی شبکه اسرائیلی اینترنشنال است. برای این که جو روانی ایجاد کنند. دیپلمات‌های ما بعد از توییت سخیفی که رئیس جمهور آمریکا زد که دیپلمات‌های ایرانی درخواست بیانیه دهد، دیپلمات‌ها بیانیه داده و قاطعانه این مسئله را رد کردند. این کار‌های روانی است در چارچوب روایت سازی و برساخته‌های خودشان انجام می‌دهند که جو منفی را برای دیپلمات‌های ما و کشور ما ایجاد کنند. 

سوال: این قبیل مسائل درارتباط استیصالی که برای شان اتفاق افتاده دیده می‌شود، در میدان به نتیجه نرسیدند و فشار‌هایی که به نام دیپلماسی داشتند به سرانجام نرسیدند و به این دروغ پردازی‌ها روی آوردند.

سبحانی: قافیه که تنگ آید شاعر به جفنگ آید. این‌ها وقتی می‌بینند در میدان باختند، در عرصه اجتماعی باختند، در عرصه سیاسی باختند، معلوم است متوسل می‌شوند به هر دروغی برای این که بتوانند روایت‌های نادرست را به خورد جامعه دهند. 

سوال: چرا رؤسای جمهور قبلی آمریکا هیچ کدام وارد چنین عرصه‌ای نشدند. شاید در حرف موضوعی را مطرح می‌کردند، ولی هیچ کدام وارد مقابله مستقیم نظامی با جمهوری اسلامی نشدند، اما این ترامپ بود یک بار در جنگ ۱۲ روزه و یک بار در این جنگ رمضان چنین اقدامی را مرتکب شد؟ در زمان رقابت‌های دوره اول خودش اوباما را مطرح می‌کرد که وارد جنگ نظامی با جمهوری اسلامی شود ولی خودش بود این اقدام را مرتکب شد، چرا ترامپ چنین کاری کرد؟

سبحانی: اولا که جنگ به بخشی از اقتصاد آمریکا تبدیل شده و آمریکا معتاد جنگ است. حتی سرود ملی آمریکا یک سرود جنگی است. براساس شعری در سال ۱۸۱۲ جنگی که بین آمریکا در خلیج چسابیک اتفاق افتاد، در قلعه مکرنی در بالتیمور آن جا اهتزار پرچم آمریکا در برابر توپخانه‌های بریتانیا. سرود آمریکا سرود جنگی است. از زمان استقلال آمریکا تا جنگ جهانی دوم، آمریکا در ۶ جنگ و ۱۰۴ عملیات نظامی شرکت داشته. بعد از جنگ جهانی دوم در ۱۱ جنگ بزرگ شرکت کرده و در ۱۰ سال، ۱۹۷۹ تا، ۱۹۸۹ - ۱۳۴، عملیات نظامی آمریکا شرکت کرد. بخشی این جنگ بیشترش در دوره کلینتون بوده که به چند جانبه گرایی بوده، این جنگ بخشی از اقتصاد آمریکاست. ۹۰۰ میلیارد دلار بودجه آمریکاست، دو برابر چین، ۱۲ برابر روسیه، همه روسیه، چین، اروپا را جمع کنید دو برابرش می‌شود بودجه نظامی آمریکا. این‌ها برای این که این را توجیه کنند، مجتمع صنعتی نظامی‌ ام آی سی، این‌ها برای بودجه خودشان نیازمند دولت هستند. دولت هم به دنبال خلق تهدیدات است. یعنی تهدید خلق می‌کنند و جنگ برای آن‌ها منبع درآمدست. این که معتاد به جنگ شدند، این یک امر کلی است. هر کس که آمده تا به حال، قدرت در رئیس جمهور متمرکز شده و هر کس آمده و سوء استفاده کرده از قدرت.

نکته بعدی هر وقت دچار مشکلات داخلی می‌شوند برای این که افکار عمومی را منحرف کنند متوسل به جنگ می‌شوند. در مورد این که چرا روسای جمهور قبلی درک درستی از جنگ با ایران داشتند، مشاورینی داشتند این‌ها می‌رفتند تبعات جنگ را توضیح می‌دادند، اما دور و بر این آقا یک مشت دلال بنگاه چی نشسته اند. خودش گفت ویتکاف، کوشنر و وزیر دفاع شان به من گفتند می‌خواهند حمله کنند. او فکر می‌کند جنگ سینماست، در ضمن در داخل تحت فشارهاست. این پرونده اپستین چیز کمی نیست، ترامپ نباید فکر کند که جنگ ایران نجاتش می‌دهد، او فکر می‌کند با این جنگ توانسته افکار عمومی را منحرف کند. نکته بعدی این است که این جا منطقه خلیج فارس و خاورمیانه، نقطه سیستم عصب غرب است، منافع بسیار زیادی این جا وجود دارد. به لحاظ انرژی، این‌ها به دنبال ایجاد نظم جدید در خاورمیانه هستند. با محوریت رژیم صهیونیستی. مهم‌ترین مانع این نظم جدید ایران است. گفتند بعد از طوفان الاقصی بار‌ها ایران، حزب الله را در منطقه می‌زنیم، سوریه سقوط کرده، در غزه آن اتفاق‌ها افتاده، بعد صلح غزه را مطرح کردند، بعد جنگ ۱۲ روزه و گفتند ایران ساقط می‌شود و نظمی که می‌خواهیم در منطقه برقرار می‌کنیم و بعد ایران را می‌گیریم و درآمد‌های نفتی ایران را، به همین سادگی و هیچ درک درستی از جنگ با ایران نداشتند. 

سوال: تجربه جنگ ۱۲ روزه داشتند چند ماه قبل و دیدند دچار خطای محاسباتی شدند و شکست خوردند و تقاضای آتش بس داشتند. نزدیک‌تر این شبه کودتای داخلی در دی ماه را دیدیم که هیچ کدام از اهداف شان موفق نشد و شکست خوردند. علی رغم شکست‌هایی که خوردند باز هم درگیر جنگ دیگر و خطای محاسباتی دیگری شدند؟

سبحانی: این اقلیتی که در آمریکا الان حاکم است درک درستی نداشتند. نتانیاهو و باند جنایتکاری که آن جاست، ۲۰ سال است تلاش می‌کند که روسای جمهور آمریکا را فریب دهد که به ایران حمله کنند. در سازمان ملل گفت که چند ماه ایران به بمب می‌رسد، چند ماه، چند سال شد، دو دهه شد، هیچ اتفاقی نیافتاد. یک کسی پیدا کردند که توانستند فریبش دهند و باج بگیرند از او و نکته بعدی این که در جنگ ۱۲ روزه این‌ها این تلقی را داشتند، اما این اتفاق نیفتاد. برای این که، آمریکا استدلال می‌کرد اگر شما مستقیم آمده بودید این اتفاق می‌افتاد، الان دوباره آن فریب را دادند که مستقیم برویم و سران نظام را بزنیم، فرماندهان شان را بزنیم از داخل شورش ایجاد شده و فروپاشی شود. در داخل اغتشاش شده و نظام داخلی ایران ضعیف شده و ما وقتی فرماندهان ارشد را بزنیم مردم می‌آیند در خیابان و فروپاشی انجام شده و ایران ساقط می‌شود. درک درستی از شرایط ایران و ساختار درونی ایران و مردم ایران نداشتند و به خاطر این دوباره به این اشتباه افتادند. 

سوال: نگاهی به وضعیت تنگه هرمز داشته باشیم و شرایط تنگه هرمز وضعیت تردد کشتی‌ها در تنگه چگونه است و آمریکا و صهیونیست‌ها چه وضعیتی دارند؟

سبحانی: در فرمایش حضرت آقا کاملا مشخص شد و تکلیف کاملا روشن کرد که این باید بسته بماند. ارزیابی که شخصی دارم این است که آن‌هایی که کشتی‌هایی که متعلق به دشمن است و کشتی‌هایی که دارند به دشمن کمک می‌کنند، آن‌ها نمی‌توانند بروند. یا برای همه است امنیت، یا برای کسی امنیت نیست. بنابراین این خودش چه چیزی را باعث شده، خیلی از این کشتی‌ها از ترس شان نمی‌آیند بروند، به خاطر شرایط امنیتی که دارند. آن‌ها ادعا کردند که ما کشتی‌ها اسکورت می‌کنیم ولی جرات نکردند. وزیر انرژی آمریکا ما این کار را کردیم و امروز عذرخواهی کرد. دروغ گفته این مسئله، این‌ها کارشان دروغ گفتن از رأس گرفته تا پایین هر روز در حال دروغ گفتن هستند. سعی می‌کنند با ارعاب و تهدید و فشار فکر می‌کنند این جا ونزوئلاست. این جا یک کشور دیگرست که تشر بزنند ما هم بترسیم. وضعیت مثل وضعیت قبلی است، امروز نفت برنت بالای ۱۰۰ دلار رسید علی رغم این که آن‌ها گفتند ذخایر استراتژیک را آزاد کنند و کشتی‌ها را اسکورت کنند. این گفتار درمانی‌هایی که انجام دادند. توییت جالبی آقای لاریجانی زده بود که جنگ با توییت زدن تمام نمی‌شود. این جور نیست که دو تا توییت بزنید فکر کنید همه به همین سادگی است. آن چیزی که اتفاق افتاده که بعضی از کشور‌هایی که کشور‌های دوست هستند این‌ها می‌آیند می‌روند و مشکلی برای شان نیست.

اما کشور‌هایی که متعلق به دشمن و کشتی‌هایی که متعلق به دشمن است و آن‌هایی که در خدمت آن‌ها هستند، یا به آن‌ها کمک می‌کنند، خودشان جرات نمی‌کنند که از تنگه عبور کنند، ضمن این که پیام حضرت آقا تکلیف را کاملا برای همه مشخص کرد. 

سوال: این جمله معروف تأکید داشتید که دوران بزن در رو تمام شده، تحلیل شما از آینده جنگ چیست؟

سبحانی: ان شا الله ما صد درصد پیروزیم، ما مستحکم‌تر از این جنگ می‌آییم بیرون. دشمن از اول انقلاب اسلامی تمام تلاشش را کرده که ما را دفن کند، اما مثل بذر بودیم، هر بار خواست ما را دفع کند، ما روییدیم و محکم‌تر بیرون آمدیم. ارزیابی ما این است که ما صددرصد پیروز هستیم، چون ما برحق هستیم. ما تکیه مان به مردم مان است، چرا، چون ما با ایمان مان، باورمان، با قدرت معنایی مان در کنار آتش و فناوری که در میدان داریم، داریم می‌جنگیم. ما دفاع می‌کنیم و این امر مقدسی است. ما تاموقعی که باهم باشیم و بر پایه ایمان و اعتقادات خودمان و ارزش‌های خودمان دفاع کنیم، ماشکست ناپذیریم. ما صد درصد پیروز این میدان هستیم.

سوال: نگاهی به جلسه شورای امنیت و قطع نامه‌ای به ظاهر علیه جمهوری اسلامی تصویب کردند داشته باشیم؟

سبحانی: این کاملا یک قطع نامه ناعادلانه است. البته نظام بین الملل براساس عدالت نیست. می‌دانید همان کشوری که از داخل آن ما را هدف قرار دادند، از آن جا دارند به ما حمله کردند، بعد آن را نادیده می‌گیرد و منی که از خودم دفاع می‌کنم، محکوم می‌کند که ناعادلانه است. واقعا فهماندن کسی که برای نفهمیدنش پول می‌گیرد خیلی سخت است. کشور‌ها نگاه می‌کنند و براساس منافع خودشان، نظام بین المللی براساس علاقه مندی به این و آن نیست، براساس منافع است. نگاه می‌کنند کشور‌ها که با کدام کشور مناسبات بیشتری دارند و آن نمی‌خواهند مناسبات شان. اما کشور‌های دوستی که رای ممتنع به این مسئله دادند، طبیعتا ما از آن‌ها ناراحت هستیم و این ناراحتی را به آن‌ها منتقل کردیم، بنابراین آن‌ها که دیگر می‌بینند این مسئله را، علی رغمی که قبلش هم خودشان اعتقادشان این بود. البته کشور روسیه تلاش کرد که این قطع نامه را متعادل کند و یک قطع نامه هم خودش داد ولی این قطع نامه رای نیاورد. رای ممتنع این کشور‌ها مورد قبول ما نیست و این در شأن روابط با این کشور‌ها نیست.

سوال: اشاره کردید این اعتراض اعلام شده و با چه پاسخی روبه رو شدید؟ کشور‌های روسیه و چین که رای ممتنع دادند، گفتید اعتراض را به آن‌ها اعلام کردید و چه پاسخی دادند؟

سبحانی: ما نظر و ناراحتی خودمان را به این مسئله منتقل کردیم و آن‌ها به ما گفتند که تلاش خودشان را کردند که این قطع نامه را متعادل کنند ولی نتوانستند. 

سوال: جدای از رأی ممتنع، امکان وتو هم داشتند؟

سبحانی: بله حتما، باید وتو می‌کردند، اگر می‌خواستند حقانیت را رعایت کنند و حقوق بین المللی که خودشان می‌گویند پایبند هستند. نکته جالب این که قبل از آن قطع نامه روسیه را آمریکا وتو کرد ولی روس‌ها این کار را انجام ندادندو ما به این مسئله گلایه مندیم. 

ما به لطف خدا از این جنگ می‌آییم بیرون، مقاوم‌تر می‌آییم بیرون. آینده برای ما کاملا روشن است، نکته‌ای که است کشور‌های منطقه می‌خواهیم رابطه خیلی خوبی با آن‌ها داشته باشیم. کشور‌های منطقه باید به این درک برسند که ادعای آمریکا که می‌خواهد برای آن‌ها امنیت ایجاد کند، نکرده است. کشور‌های منطقه به این مسئله برسند برای قدرتی که رو به افول است. یعنی چه؟ به این درک برسند که مورد سوء استفاده قرار می‌گیرند و خواهش می‌کنم از مردم مان فردا پرشورتر در خیابان حاضر شوند و چرا به خاطر این که روز قدس، روز دیپلماسی عمومی جهان اسلام است.