اسرائیل بدون حمایت آمریکا قادر به ادامه جنگ گسترده نیست/ سرنوشت تنش‌ها به تصمیم واشنگتن درباره توافق گره خورده است؟

مرتضی مکی تحلیل‌گر مسائل منطقه در گفت‌وگو با خبرنگار ایلنا، درباره حملات ایران به اسرائیل در پی تجاوز اسرائیل به ضاحیه و نقض آتش‌بس و احتمال گسترده شدن درگیری‌ها در منطقه گفت: شرایط فعلی، شرایط تعلیق نه جنگ و نه صلح است و همه سناریوهایی که در خصوص روند مذاکرات ایران و آمریکا و تنش میان ایران و آمریکا وجود دارد، در یک سطح قرار گرفته‌اند؛ یعنی هم امکان توافق و صلح وجود دارد و هم امکان جنگ. سیاست و استراتژی ترامپ در خصوص روند مذاکرات با ایران تقریباً استفاده ابزاری از دیپلماسی برای تشدید فشار بر جمهوری اسلامی ایران است.

ترامپ به دنبال توافق برد ـ برد و احترام متقابل نیست

وی ادامه داد: وقتی ترامپ می‌گوید به توافق نزدیک هستیم، اما در عین حال تأکید می‌کند که ما نمی‌خواهیم ایران سلاح هسته‌ای داشته باشد، پول‌های بلوکه‌شده ایران را به آن بازنمی‌گردانیم و تضمینی هم ارائه نمی‌دهیم، این نشان می‌دهد که عملا با هرگونه موضوعی در چارچوب حقوق ایران در معاهده عدم اشاعه هسته‌ای (NPT) یا رفع محاصره و فشارها مخالف است. البته این‌ها حق ایران است و ایران این‌ها را مطرح کرده تا جدیت و اراده آمریکا را برای رسیدن به توافق بسنجد و اگر آمریکا جدیت داشته باشد، می‌توانیم به مراحل بعدی برویم.

این کارشناس مسائل بین‌الملل گفت: به هر حال ترامپ تلاش می‌کند در این شرایط نه جنگ و نه صلح فشار را بر جمهوری اسلامی ایران نگه دارد و از طریق این فشار بتواند به دستاوردهایی برای خود در مذاکرات و توافق برسد که این هم برای آنها دست‌نیافتنی است. ترامپ در عمل به دنبال یک توافق جدی و احترام متقابل و برد برد نیست و همین مسئله فضایی برای نتانیاهو ایجاد کرده که مهم‌ترین دشمن هرگونه توافق و مذاکره میان ایران و آمریکا محسوب می‌شود. در این فضا، اسرائیل می‌داند هرگونه مذاکره در این زمینه می‌تواند هر دستاوردی را که نتانیاهو بعد از عملیات هفت اکتبر به دست آورده را از بین ببرد.

ترامپ نمی‌تواند برای مدت طولانی بازی «نه جنگ، نه صلح» را ادامه دهد

مکی تأکید کرد: با این حال، ترامپ نمی‌تواند برای مدت طولانی این بازی را ادامه دهد، زیرا در این شرایط تنها ایران نیست که هزینه می‌پردازد. درست است که محاصره دریایی، فشارها و تحریم‌های اقتصادی و شرایط ناشی از این فشارها هزینه‌های زیادی را بر جمهوری اسلامی ایران تحمیل کرده و وضعیت بازار هم این موضوع را نشان می‌دهد، اما فشارهایی که بر بازار انرژی وارد شده، افزایش تورم در بسیاری از کشورهای جهان و اختلال در زنجیره تأمین غذا و محصولات کشاورزی هم از تبعات سیاست‌ها و استراتژی‌های تجاوزکارانه‌ای است که آمریکا علیه ایران اعمال کرده است.

وی ادامه داد: چند روز دیگر هم بازی‌های جام جهانی میان ایران و آمریکا برگزار می‌شود. اگر بخواهد در میانه این بازی‌ها جنگی میان ایران و اسرائیل و آمریکا در بگیرد قطعا شرایط برای آمریکا مخاطره‌آمیز خواهد شد؛ چراکه معمولاً این بازی‌ها برای کشورها فرصتی برای بهره‌برداری سیاسی و تبلیغاتی محسوب می‌شوند. اگر در چنین فضایی درگیری نظامی شکل بگیرد، این فرصت از بین می‌رود و فضای فشار و تشدید تنش در داخل آمریکا افزایش پیدا می‌کند. به همین دلیل، شب گذشته پس از آنکه آمریکا جدیت ایران در واکنش به تجاوز اسرائیل در حمله به ضاحیه لبنان را مشاهده کرد، بلافاصله اخبار مربوط به تماس‌ها و تلاش‌ها برای مهار تنش مطرح شد و به نظر می‌رسد این جدیت را به‌خوبی درک کرده‌اند.

ایران آمادگی دارد به هرگونه حمله اسرائیل پاسخ دهد

وی ادامه داد: اینکه بین نتانیاهو و ترامپ چه صحبت‌هایی رد و بدل شده است بیشتر گمانه‌زنی‌هایی است که در رسانه‌ها مطرح شده است و موضوع مهمی نیست؛ چراکه نتانیاهو و ترامپ در خیلی از عرصه‌ها با هم همسویی دارند و به اختلافات آنها نمی‌شود پرداخت؛ اما ترامپ به خوبی جدیت ایران را در این زمینه فهمیده است. با این حال، واکنش‌هایی که در قبال این اقدامات شکل می‌گیرد، در حال حاضر بیشتر به یک سنجش و آزمون اراده میان ایران و رژیم صهیونیستی در تشدید تنش است. ایران در این آزمون اراده جدی دارد و آمادگی دارد به هر گونه حمله اسرائیل پاسخ دهد و تردیدی در آن نیست.

اسرائیل بدون حمایت آمریکا قادر به ادامه یک جنگ گسترده نیست

این کارشناس مسائل بین‌الملل گفت: به نظر می‌رسد با توجه به شرایط منطقه و وضعیتی که ترامپ در آن قرار دارد، احتمال دارد این رفت‌وبرگشت‌های نظامی در همین مرحله متوقف شود و ادامه پیدا نکند. نتانیاهو در واکنش به حمله ایران اقدامی نشان داده که حمله ایران به آنها بی‌پاسخ نمانده باشد و احتمال دارد حملات در همین سطح متوقف شود. البته باید توجه داشت که رفتار نتانیاهو و رژیم صهیونیستی تا حدی غیرقابل پیش‌بینی است. با این حال، اسرائیل بدون حمایت آمریکا نمی‌تواند یک جنگ گسترده را ادامه دهد و این نکته بسیار مهمی است.

احتمال تداوم وضعیت تعلیق تا روشن شدن سرنوشت توافق وجود دارد

مکی تأکید کرد: بنابراین احتمال زیاد این است که شرایط تعلیق همچنان ادامه پیدا کند تا در روزهای آینده مشخص شود آیا واقعاً آمریکایی‌ها آمادگی امضای یک توافق را دارند یا خیر. البته سیگنال‌هایی که ترامپ ارسال می‌کند نشان می‌دهد که احتمالاً تلاش می‌کند تا دست‌کم در این مقطع زمانی و در فضای برگزاری مسابقات جام جهانی، از تشدید تنش جلوگیری کند.