اصل کلیدی و راهبردی اقتصاد دخیل کردن مردم در اقتصاد است / ضرورت نگاه جدی به منابع پایه در راستای توسعه پایدار

نادرقلی ابراهیمی در گفت‌وگو با خبرنگار ایلنا، افزود: توجه به همبستگی بین آب، انرژی، غذا و محیط‌زیست یک ضرورت بسیار مهم است، چرا که با این همبستگی می‌توانیم تکلیف و راهبرد خود را برای آینده کشاورزی مشخص کنیم. در یک برنامه سیستمی، زمانی موفق خواهیم بود که جایگاه تمامی عوامل مؤثر در تولید را مشخص کنیم. به عنوان مثال با توجه به ابرچالش آب در استان و کشور باید مشخص کنیم که با چه میزان آب، چقدر تولید و چه نوع تولیداتی داشته باشیم. بر این اساس تأمین آب با توجه به شرایط موجود و تغییر الگوی کشت مطالبه جدی از حوزه مدیریت بخش کشاورزی کشور است.

وی به استفاده بی‌رویه از منابع موجود به ویژه منابع انرژی، آب و نیروی انسانی در بخش‌های مختلف اشاره کرده و در این رابطه ادامه داد: در هیچ یک از کشورهای جهان به این میزان انرژی، آب و نیروی انسانی استفاده نمی‌شود. منابع موجود در حوزه‌های انرژی، آب و نیروی انسانی رو به کاهش است. متأسفانه در شرایط فعلی با ناترازی‌های انرژی، کمبود آب و تغییر اقلیم مواجه هستیم. در این راستا ضروری است برنامه مناسبی برای مواجهه با این شرایط داشته باشیم و از فرصت‌های موجود بهتر استفاده کنیم. در این راستا نقش نمایندگان مجلس، اصلاح و ارتقاء قوانین در حوزه کشاورزی است و باید به همین سمت حرکت کنیم.

کشاورزی مؤثرترین و مولدترین بخش اقتصادی کشور است

عضو کمیسیون آب، کشاورزی، منابع‌طبیعی و محیط‌زیست مجلس که به عنوان نماینده مردم اراک، کمیجان و خنداب در خانه ملت حضور دارد، اظهار داشت: چالش مهم در راستای پیشرفت و توسعه بخش کشاورزی، عدم تأمین به موقع و مورد نیاز منابع مالی است. بکارگیری روش‌های تأمین مالی نوین در راستای افزایش ارزش افزوده و بهره‌وری، نیازها را به موقع و با حداقل هزینه و با بیشترین راندمان فراهم خواهد کرد. بخش کشاورزی که مؤثرترین و مولدترین بخش اقتصادی کشور است با 5 درصد اعتبارات به جایی نمی‌رسد و بایستی سازمان برنامه‌وبودجه به این حوزه توجه ویژه داشته باشد.

ابراهیمی تصریح کرد: بر اساس نقشه آمایشی بایستی اطلس سرمایه‌گذاری کشور را در بخش کشاورزی و سایر بخش‌ها مشخص کنیم. مبنای حرکت در برنامه هفتم توسعه کشور این خواهد بود که کجا هستیم و قرار است به کجا برسیم و بر اساس اطلس‌ سرمایه‌گذاری، راهبرد ما چه خواهد بود. باید ببینیم با چه منابع و فرصت‌هایی می‌توانیم ارزش افزوده، تولید بیشتر و پایدار و همچنین اشتغال مؤثرتر داشته باشیم و سرمایه‌گذاری در چه نقاطی و با چه هدفی باید انجام شود. تهیه اطلس سرمایه‌گذاری بر مبنای آمایشی در کشور و استان مورد تأکید است و باید در اولویت برنامه‌ریزی‌ها قرار گیرد.

وی بیان داشت: لازمه ایجاد جهش در بخش کشاورزی، افزایش بهره‌وری است. قوای 3 گانه کشور باید روستاها را به عنوان یکی از محورهای اصلی توسعه کشور ببینند. تا این تغییر نگاه شکل نگیرد، قطعاً جذب سرمایه‌های داخلی و خارجی، صنعتی و دانش‌بنیان کردن کشاورزی، توسعه صنایع تبدیلی، غذایی و افزایش بهره‌وری و ارزش افزوده را نخواهیم داشت. ضروری است کشاورزی از حالت اقتصاد معیشتی به حالت اقتصاد مدرن صنعتی تبدیل شود. این مهم میسر نخواهد شد مگر اینکه سرمایه‌گذاری در این بخش را بالا ببریم تا ملاحظه شود که فعالیت کشاورزی برای تولیدکنندگان آن بسیار مقرون به صرفه است.

نیاز است تعریف درستی از زنجیره ارزش ارائه شود

عضو کمیسیون آب، کشاورزی، منابع‌طبیعی و محیط‌زیست مجلس که به عنوان نماینده مردم اراک، کمیجان و خنداب در خانه ملت حضور دارد، تأکید کرد: ایجاد ارزش افزوده و توجه به صنایع پس از تولید در تمامی بخش‌ها به ویژه در بخش کشاورزی یکی از اصلی‌ترین راه‌های برون‌رفت از معضلاتی مانند کم‌آبی، حل بیکاری جوانان به ویژه فارغ‌التحصیلان دانشگاهی، رسیدن به امنیت غذایی پایدار و افزایش تولید ناخالص داخلی است. نیاز است تعریف درستی از زنجیره ارزش ارائه شود و نیازهای پیش، حین و پس از تولید را مشخص کنیم. بسیاری از محصولات کشاورزی، تولیدات خام و فرآوری نشده است.

ابراهیمی ابراز داشت: متأسفانه بیشترین ارزش افزوده اصلی تولیدات کشاورزی را در حوزه فرآوری کردن محصولات، به استان‌های دیگر و حتی خارج از کشور هدیه می‌دهیم. بیشترین درآمد و ارزآوری و اشتغال و بالغ بر 10 برابر ارزش افزوده تولیدات حوزه کشاورزی، پس از تولید و در زنجیره صنایع تبدیلی و فرآوری محصولات به دست می‌آید. به واسطه توسعه فرایندهای پس از تولید، مانند فرآوری، برندینگ و بسته‌بندی می‌توانیم، محصولات کشاورزی را که در بازارهای داخلی کشور به ریال می‌فروشیم در بازارهای بین‌المللی به یورو بفروشیم و ارزآوری بسیاری برای استان و کشور داشته باشیم.

وی اجرای فعالیت‌های پژوهشی، تحقیقاتی و آموزشی در بخش‌های مختلف کشاورزی را ضروری دانست و اضافه کرد: مرکز تحقیقات و آموزش کشاورزی و منابع‌طبیعی بایستی بر روی فناوری‌های پس از تولید محصولات فعالیت کند. باید بسیار بیشتر از وضعیت موجود، روی تهیه و تعریف زنجیره ارزش اقدام کنیم. چرا که با تعریف صحیح زنجیره ارزش می‌توان از فرصت‌های ملی استفاده کرده و اعتبارات و تسهیلات بیشتری جذب کرد و حتی خلاءهای موجود شناسایی شود. هنگامی که زنجیره ارزش به درستی سیاست‌گذاری شود، تمام توجهات مدیریتی و سیاسی کشور به استان مرکزی جلب می‌شود.

ضرورت تطبیق کشاورزی با علم و فناوری‌های جدید

عضو کمیسیون آب، کشاورزی، منابع‌طبیعی و محیط‌زیست مجلس با تأکید بر ترویج باغداری نوین در کشور، گفت: با اندیشه و نوآوری می‌توان باغات جدید ایجاد کرد، تولید را چند برابر کرد و مصرف آب را بسیار کاهش دارد. اما متأسفانه در بازه زمانی سال‌های اخیر نتوانسته‌ایم از نوآوری‌های به وجود آمده در حوزه باغداری بهره ببریم. در این راستا باید با توجه به شرایط روز، برای یک افق درازمدت، مسائل دیده شود و مشکلات حل‌و‌فصل گردد. باغداری یکی از صنایع نوین در بخش کشاورزی برای تولید و اشتغال است. باید از ظرفیت‌ باغات خود، قبل، حین و بعد از تولید استفاده کنیم.

ابراهیمی افزود: امیدواریم بتوانیم جریان‌سازی جدیدی در بخش مقتدر و ریشه‌دار چند هزار ساله کشاورزی ایجاد کنیم و استقلال و خودکفایی را در محصولات کشاورزی و نیازهای غذایی جامعه را به اثبات رسانیم. تولید بالغ بر 120 میلیون تن محصولات کشاورزی نشان از اقتدار 4 میلیون تولیدکننده حوزه کشاورزی کشور دارد. استان مرکزی یک استان صنعتی و کشاورزی است و در گذشته جایگاه خوبی در این 2 حوزه داشته است، اما متأسفانه در حال حاضر در آن جایگاه قرار ندارد. باید بر اساس توانمندی‌ها و ظرفیت‌های موجود، مجدداً احیا شود. تطبیق کشاورزی با علم و فناوری‌های جدید برای ایجاد حداکثری بهره‌وری و افزایش راندمان تولید و کاهش هزینه‌ها ضروری است.

وی بر ضرورت ورود سرمایه و سرمایه‌گذار به بخش کشاورزی تأکید کرده و ادامه داد: از اهداف اصلی که در دست پیگیری است، بحث ورود سرمایه و سرمایه‌گذار به استان مرکزی است. به دلایل مختلف در این سال‌ها در استان نه تنها سرمایه‌پذیری چندانی نداشته‌ایم، بلکه شاهد سرمایه‌گریزی نیز هستیم. باید شرایطی را فراهم کنیم تا سرمایه‌گذاران برای افزایش سرمایه در حوزه ارزش افزوده به استان و اراک ورود پیدا کنند. درست است که محدودیت منابع اعتباری داریم، اما با فکر، نوآوری و فناوری و جذب سرمایه‌گذاران می‌توانیم ارزش افزوده را در تمامی بخش‌ها به ویژه بخش کشاورزی افزایش دهیم.