هیچ نشانه‌ای از اراده ترامپ برای توافق دیده نمی‌شود

محسن پاک‌آیین، کارشناس سیاست خارجی، در گفت‌وگو با خبرنگار ایلنا، در خصوص ارزیابی خود از وقفه‌هایی که در روند تبادل پیام بین ایران و آمریکا ایجاد شده است، گفت: واقعیت این است که من نسبت به دستیابی به یک توافق با آمریکا چندان خوش‌بین نیستم، زیرا کاملاً روشن است که آمریکایی‌ها سعی می‌کنند مطالبات ایران را با رویکردی زیاده‌خواهانه نگاه کنند و هیچ علامت مثبتی از سوی آمریکا مبنی بر اینکه اراده‌ای در ترامپ و همکاران او برای رسیدن به یک تفاهم یا توافقی وجود دارد که در آن حقوق ملت ایران محقق شده باشد، مشاهده نمی‌شود و کماکان مواضع آمریکا مبتنی بر ادامه محاصره دریایی، عدم پرداخت مطالبات مالی ایران، توقف کامل برنامه‌های هسته‌ای ایران و عدم پذیرش مدیریت یا مالکیت ایران بر تنگه هرمز است.

وی ادامه داد: از سوی دیگر، ما شاهد این هستیم که اقدامات رژیم صهیونیستی علیه حزب‌الله لبنان تشدید شده است و علیرغم اینکه ترامپ پذیرفته بود که توقف جنگ در غرب آسیا و عدم حملات رژیم صهیونیستی به حزب‌الله نیز بخشی از توافق خواهد بود، کماکان مشاهده می‌کنیم که این اتفاق رخ نداده است. بنابراین من نشانه‌ای مبنی بر نزدیک بودن توافق احساس نمی‌کنم. در حالی که در واقع طرف پاکستانی و دیگر کشورهایی که علاقه‌مند هستند هرچه سریع‌تر صلح و امنیت در خلیج فارس برقرار شود، تلاش‌های خود را انجام می‌دهند و پیام‌هایی را منتقل می‌کنند، اما در عمل نتیجه‌ای حاصل نمی‌شود. تا زمانی که این اراده در آمریکا ایجاد نشود و به‌طور جدی به دنبال حرکت به سوی یک توافق عادلانه و مبتنی بر احترام متقابل به منافع ایران نباشد، به نظر من اتفاقی رخ نخواهد داد.

شرایط ترامپ با تصویب توقف جنگ توسط مجلس نمایندگان آمریکا دشوارتر شده است

این تحلیلگر مسائل خاورمیانه گفت: البته شرایط آمریکا امروز نسبت به گذشته دشوارتر شده است. با تصویب توقف جنگ توسط مجلس نمایندگان آمریکا و اگرچه این مسئله برای رئیس‌جمهور آمریکا الزام‌آور نیست، اما نشان‌دهنده این است که حتی جمهوری‌خواهان نیز مایل نیستند این جنگی که امروز آمریکا را گرفتار کرده است ادامه پیدا کند و مشکلات اقتصادی که امروز مردم آمریکا با آن درگیر هستند، آنان را آزار می‌دهد و در واقع مطالبات مردم آمریکا از سوی نمایندگان مجلس مطرح می‌شود، اما علی‌رغم این فشارها به نظر نمی‌رسد که ترامپ اراده‌ای برای در واقع خاتمه جنگ و پذیرش شروط ایران داشته باشد.

این دیپلمات پیشین در پاسخ به این سؤال که با توجه به تلاش میانجی‌گران و برخی کشورهای منطقه برای بازگشت دوباره ثبات به منطقه و همچنین مصوبه‌ای که نمایندگان آمریکا برای پایان دادن به جنگ داشتند، اما می‌بینیم که برخی جمهوری‌خواهان تندرو و برخی افراد جنگ‌طلب در آمریکا همچنان خواهان جنگ هستند و اسرائیل نیز خواهان ادامه درگیری‌ها در منطقه است، با توجه به این مسائل برخی معتقدند که تصمیم‌گیری برای ترامپ دشوار شده است و برخی دیگر می‌گویند که این استراتژی ترامپ است که فعلاً تصمیمی نگیرد، نظر شما در این باره چیست، گفت: اینکه ترامپ تحت فشار است، یک واقعیت است و نمی‌توان آن را صرفاً یک سناریو تلقی کرد. قطعاً ترامپ از سوی مجلس نمایندگان و مردم آمریکا تحت فشار است به دلیل شرایطی که برای کشورش در پی جنگ با ایران ایجاد کرده است، اما در عین حال وجود افراد تندرو در میان جمهوری‌خواهان نیز یک واقعیت است و نمی‌توان آن را انکار کرد.

پاک‌آیین تصریح کرد: به نظر می‌رسد که ترامپ باید در نهایت تصویر روشنی از تصمیم خود ارائه دهد و در واقع راه درست، که همان راه استقرار صلح در منطقه است، را بپذیرد و اجرایی کند. کشورهای منطقه در حال انجام تلاش‌های خود هستند، زیرا از این وضعیت بسیار متضرر شده‌اند و طبیعی است که به دنبال بازگشت امنیت باشند. با این حال، جمع‌بندی برخی کشورهای منطقه، دست‌کم کشورهایی که واقع‌بینانه‌تر نگاه می‌کنند، این است که آمریکایی‌ها بیش از هر چیز به دنبال تأمین منافع رژیم صهیونیستی هستند و کمتر به منافع و مصالح کشورهای خلیج فارس توجه می‌کنند و در واقع تصمیم خود را در حمایت از رژیم صهیونیستی گرفته‌اند.

پاک‌آیین در پاسخ به این که حال با توجه به اینکه ما به ویژه در روزهای گذشته شاهد درگیری‌هایی در خلیج فارس بوده‌ایم، آیا در حال حاضر به سمت جنگ دوباره سوق داده می‌شویم یا اینکه این درگیری‌هایی که گاهی در خلیج فارس رخ می‌دهد صرفاً در همین سطح باقی می‌ماند تا پس از رویدادهایی مانند پایان جام جهانی دوباره شاهد حملات گسترده آمریکا و اسرائیل به کشورمان باشیم، گفت: ما بارها اعلام کرده‌ایم و در سطح مقامات نیز اعلام شده است که ما هم برای جنگ و هم برای دیپلماسی آمادگی داریم و در هر دو مورد نیز هدف این است که از حقوق ملت ایران دفاع شود؛ هم از طریق دیپلماسی و هم از طریق اقدامات نظامی. چرا که اگر آمریکایی‌ها بخواهند شرارتی انجام دهند، قطعاً پاسخ مناسب را دریافت خواهند کرد؛ تا به حال نیز همین‌گونه بوده است. اگر هم از مسیر به رسمیت شناختن حقوق ملت ایران و از طریق دیپلماسی اقدام کنند، در آن زمینه نیز ما آمادگی لازم را داریم.

وی درباره مصوبه نمایندگان آمریکا درباره غیرقانونی بودن جنگ آمریکا با ایران گفت: ترامپ تحت فشار است و وقتی تحت فشار باشد، به طور طبیعی تداوم جنگ و اقدامات نظامی علیه ایران این فشارها را افزایش می‌دهد و در انتخابات میان‌دوره‌ای آبان‌ماه احتمال دارد که جمهوری‌خواهان میدان را به طور کامل به دموکرات‌ها واگذار کنند. بنابراین ترامپ که شخصیتی جنگ‌طلب و جنگ‌افروز دارد، علت اینکه فعلاً اقدامی انجام نمی‌دهد نیز تا حدی همین مسئله است. در نتیجه این فشارها مؤثر هستند، هرچند تصمیم کلی ترامپ همچنان در راستای حمایت از منافع رژیم صهیونیستی است.

تا زمانی که گروسی در آژانس حضور دارد، شاهد رفتارهای فنی و غیرسیاسی نسبت به مسائل ایران نخواهیم بود

این دیپلمات پیشین درباره ارزیابی‌اش از دیدار نمایندگان چین، روسیه و ایران، مدیرکل آژانس بین‌المللی انرژی اتمی و برگزاری جلسه شورای حکام در هفته آینده گفت: به نظر من، تاکنون آقای گروسی در آژانس عملکرد مطلوبی نداشته و وظایف آژانس را به‌خوبی انجام نداده است و به نوعی از مواضع آمریکا و کشورهای اروپایی علیه ایران حمایت کرده است. ما نسبت به آقای گروسی خوش‌بین نیستیم و برداشت ما این است که او تحت نفوذ غربی‌ها قرار دارد و تلاش می‌کند در فضای بین‌المللی جایگاه خود را ارتقا دهد؛ چه با دستیابی به سمت دبیرکلی سازمان ملل و چه از مسیرهای دیگر.

وی تاکید کرد: در همین راستا سعی می‌کند کشورهای با نفوذ در سازمان‌ها و نهادهای بین‌المللی را با خود همراه کند. بنابراین بعید می‌دانم که آقای گروسی رویکرد جانبدارانه خود را تغییر دهد و معتقدم تا زمانی که او در آژانس به عنوان مدیرکل حضور دارد، شاهد رفتار کاملاً فنی و غیرسیاسی نسبت به مسائل ایران از سوی آژانس نخواهیم بود.