تب خرید پکیج اضطراری بالا گرفت

لابلای پیامک‌های آشنا و مرسوم روزهای منتهی به پایان سال مثل تبلیغ قالیشویی و خشکشویی و حراج پوشاک و فروش ویژه آجیل شب عید، مورد جدیدی در فهرست اس‌ام‌اس‌های انبوه ظاهر شده است. فروش پکیج اضطراری برای شرایط خاص. متن‌ها معمولا با عبارت‌هایی مثل آماده برای هر اتفاق غیرمنتظره، کیت بقا برای خانواده یا ست کامل ایمنی منزل شروع می‌شوند و لینک سفارش آنلاین را در ادامه می‌آورند. فروشنده‌ها همان فروشنده‌های تجهیزات ایمنی، کوهنوردی و امداد و نجات به حساب می‌آیند اما در این مقطع محصول‌ را روی موج نگرانی‌های عمومی معرفی می‌کنند.

خرید پکیج اضطراری به فهرست رفتارهای اقتصادی خانوار ایرانی اضافه شده. رفتاری که از یک‌طرف به اخبار و شایعات احتمال درگیری نظامی مرتبط است و از یک طرف دیگر شبیه همان الگویی است که قبلا در ماجراهایی مثل کرونا شاهد بودیم. زمانی که مردم سراغ ماسک، الکل، شمع و کپسول گاز رفتند و بازار تازه‌ای شکل گرفت.

در این پکیج‌ها معمولا ترکیبی از کالاهای ساده اما متنوع دیده می‌شود. از ماسک حرفه‌ای فیلتردار تا کبریت و شمع. نسخه‌های رایج شامل یک یا چند عدد ماسک تنفسی فیلتردار و گاهی از نوع N95 یا ماسک‌های مخصوص حریق، یک یا دو جعبه کبریت ضد‌رطوبت، پتوی نجات آلومینیومی برای حفظ دمای بدن، یک بسته بیسکویت یا خوراکی کم‌حجم و پرکالری، اسپری خاموش‌کننده آتش، چراغ‌قوه‌های مخصوص، چند بطری آب معدنی کوچک و یک کیف کمک‌های اولیه و حتی سوت است.

در کیف کمک‌های اولیه هم اقلامی مثل بانداژ، گاز استریل، سرنگ و سوزن، سوت، قیچی، آچار چندکاره، دستکش یکبارمصرف، آتل انگشتی و چسب زخم هم دیده می‌شود. این ترکیب یکجور نسخه‌ از کیت‌های اضطراری است که سال‌هاست در کشورهای زلزله‌خیز یا در معرض طوفان فروخته می‌شود. البته که در ایران عمده خریداران چنین کیفی به کوهنوردها و آتش‌نشان‌ها محدود است.

بررسی قیمت‌ها نشان می‌دهد این پکیج‌ها طیفی نسبتا گسترده دارند. نسخه‌های ساده و ابتدایی که بیشتر بر چراغ‌قوه، یک پتو و چند قلم از لوازم کمک‌های اولیه تکیه دارند، می‌توانند با قیمتی در حدود چند 100 هزار تومان بسته‌بندی شوند. اما پکیج‌هایی که در آن‌ها ماسک حرفه‌ای، اسپری خاموش‌کننده آتش، چراغ‌قوه فلزی شارژی با پاوربانک داخلی و کیف کمک‌های اولیه کامل‌تر قرار دارد، از مرز یک تا دو میلیون تومان عبور می‌کنند.

فروشگاه‌های آنلاین امکان اضافه کردن اقلام اختیاری مثل کپسول گاز مسافرتی کوچک، بسته قرص تصفیه آب یا باتری‌های اضافه را فراهم کرده‌اند.

تغییرات الگوی جست‌وجوی اینترنتی هم مشهود است. داده‌های گوگل‌ترندز مربوط به ایران نشان می‌دهد در هفته‌های اخیر، جست‌وجو برای کلماتی مثل خرید کپسول گاز، خرید شمع، خرید کبریت و خرید پکیج اضطراری رشد قابل‌توجهی داشته است. جهشی که با موج خبرها و گمانه‌زنی‌ها درباره تنش‌های نظامی گره خورده و می‌تواند نمایشی از حساس شدن ذهنیت عمومی باشد. مثل دوره کرونا که جست‌وجو برای ماسک، الکل و دستکش چند برابر شد.

تب خرید پکیج اضطراری از دو جنبه قابل بررسی است. اول اینکه بخشی از فروشنده‌های لوازم ایمنی و تجهیزات کوهنوردی با طراحی بسته‌های آماده و تغییر زبان تبلیغات، بازاری جدید طراحی کرده‌اند. یعنی کالاهایی را که پیش‌تر به صورت پراکنده می‌فروختند، حالا در قالب بسته‌ای جدید عرضه می‌کنند. جنبه دوم هم به خریدار ارتباط دارد. هزینه‌ای که شاید هیچوقت به‌طور کامل مصرف نشود اما احساس آمادگی و کنترل مقابله با عوامل ناشناخته را تقویت می‌کند.