نگرانی کشورهای عربی از احتمال تمرد نظامیان‌شان/ قطعنامه ضدایرانی شورای امنیت تنها یک جنجال‌آفرینی بی‌مورد بود

در شرایطی که ایالات متحده شدیدترین تحریم‌های اقتصادی را علیه ما اعمال کرده و حتی به ترور مقامات عالی‌رتبه و مردم ما دست زده است، تحرکات اخیر در شورای امنیت تنها یک جنجال‌آفرینی بی‌مورد تلقی می‌شود. این اقدامات شاید با هدف تثبیت حکومت بحرین صورت می‌گیرد؛ چرا که امروزه حاکمیت بحرین به دلیل مخالفت‌های گسترده مردمی با ساختار پادشاهی، در آستانه سقوط قرار دارد. این تحرکات صرفاً تلاشی است تا نشان دهند دولت بحرین هنوز پابرجا است

جعفر قنادباشی پژوهشگر حوزه غرب‌آسیا در گفت‌وگو با خبرنگار ایلنا، در رابطه با ارزیابی خود از قطعنامه اخیر شورای امنیت علیه ایران که توسط بحرین ارائه شده بود، گفت: دیپلماسی در حوزه خلیج فارس، دیپلماسیِ وابسته‌ای است؛ به طوری که متأسفانه در تصمیم‌گیری‌های کلان کشورهای جنوب خلیج فارس، استقلال سیاسی دیده نمی‌شود. اقدامات این کشورها عمدتاً یا بر اساس دستور مستقیم قدرت‌های بزرگ است و یا با چراغ سبز آن‌ها صورت می‌گیرد.

کشورهای حوزه خلیج فارس تاسیس شدند که مجری اهداف قدرت‌های بزرگ باشند

وی ادامه داد: این مسئله به‌ویژه در سطوح عالی مشهود است؛ چرا که برخی از این حکومت‌ها از ابتدا با حمایت و اجازه قدرت‌های خارجی تأسیس شده‌اند تا مجری سیاست‌های آنان باشند و بخش‌هایی از سرزمین خود را هم در اختیار آن‌ها قرار داده‌اند. در هیچ کجای دنیا منطقه‌ای وجود ندارد که کشورها به این ترتیب بزرگترین پایگاه‌های نظامی را در کنار هم به بیگانگان واگذار کرده باشند؛ برای نمونه، بحرین بیش از ۴۰ کیلومتر مربع از خاک خود را جهت استقرار نیروی دریایی آمریکا اجاره داده است.

کشور‌های منطقه باید پاسخ دهند که چرا به وعده‌های خود عمل نکردند؟

این کارشناس سیاست خارجی در تشریح اقدامات ایران در حوزه خلیج فارس توضیح داد: اقدام اخیر شورای امنیت سازمان ملل مبنی بر صدور قطعنامه علیه ایران غیرقانونی است. ما در برخورد با این کشورها و در مواجهه با عملکرد آن‌ها دقیق‌ترین کارها را انجام دادیم. نخست به آن‌ها اخطار داده‌ایم که اگر از خاک شما حمله‌ای علیه ما صورت گیرد، ناگزیر خواهیم بود پایگاه‌های آمریکا را که در حکم خاک آن‌ها محسوب می‌شود، هدف قرار دهیم؛ هرچند تأکید کرده‌ایم که قصد ستیز با خود این کشورها را نداریم. وزارت امور خارجه طی یک سال گذشته بارها به آن‌ها ابلاغ کرده است که نباید اجازه دهند از پایگاه‌های مستقر در خاکشان علیه ایران استفاده شود. آن‌ها هم بارها قول دادند که این اتفاق نخواهد افتاد اما متأسفانه این تعهدات رعایت نشد. کشورهایی مثل بحرین باید پاسخ دهند چرا به قول خود وفادار نماندند و از پایگاه‌های داخل کشور آن‌ها علیه ما استفاده شد.

بحرین این اقدامات را برای حفظ دولت پادشاهی خود انجام می‌دهد

قنادباشی افزود:‌ در شرایطی که ایالات متحده شدیدترین تحریم‌های اقتصادی را علیه ما اعمال کرده و حتی به ترور مقامات عالی‌رتبه و مردم ما دست زده است، تحرکات اخیر در شورای امنیت تنها یک جنجال‌آفرینی بی‌مورد تلقی می‌شود. این اقدامات شاید با هدف تثبیت حکومت بحرین صورت می‌گیرد؛ چرا که امروزه حاکمیت بحرین به دلیل مخالفت‌های گسترده مردمی با ساختار پادشاهی، در آستانه سقوط قرار دارد. این تحرکات صرفاً تلاشی است تا نشان دهند دولت بحرین هنوز پابرجا است، در حالی که پیش‌تر تصور می‌شد به دلیل غیبت پادشاه، این حکومت ساقط شده است.

مردم کشورهای عربی با ایران همدل هستند

این تحلیلگر مسائل منطقه در خصوص احتمال شکل‌گیری ائتلاف منطقه‌ای علیه ایران، اظهار کرد: مگر قبلا ائتلافی علیه ما شکل ندادند؟ شورای همکاری خلیج فارس از ابتدا با رویکرد دفاعی و سپس سیاسی و اقتصادی شکل گرفت و بارها تلاش کردند که چنین اتئلاف‌هایی علیه ما درست کنند اما اکنون تشکیل چنین ائتلافی بیش از هر زمان دیگری غیرممکن به نظر می‌رسد. صهیونیست‌ها در این میان نقش دارند، اما ملت‌های منطقه (حتی در کشورهایی مانند امارات که بخش بزرگی از جمعیت آن غیربومی هستند) با این روند مخالف‌اند و دلیل نبرد ما با اسرائیل، هرگونه ائتلافِ این کشورها علیه ایران، پایه‌های حکومتشان را متزلزل کرده و آن‌ها را نزد افکار عمومی به همکاری با صهیونیسم متهم می‌کند؛ لذا آن‌ها ترجیح می‌دهند همکاری‌های احتمالی‌شان پنهانی باقی بماند.

وی با تاکید بر اینکه طرح مجدد بحث جزایر ایرانی هم صرفاً یک ادعای واهی و مضحک است، تصریح کرد: این صحبت‌ها برای خالی نبودن عریضه است. در این شرایط که اسرائیل و آمریکا جنگی علیه ما آغاز کردند چنین ادعاهایی خنده‌آور است.

احتمال شورش در بدنه نظامیان کشورهای عربی علیه اسرائیل وجود دارد

این کارشناس سیاست خارجی با اشاره به این نکته که  فشارهای بین‌المللی بر کشورهای منطقه، به‌ویژه در حوزه انرژی و امنیت تنگه هرمز، بسیار زیاد است، یادآور شد: این کشورهای عربی نگران تمرد نیروهای نظامی خود هستند.  این کشورها از یک سو با فشارهای خارجی روبرو هستند و از سوی دیگر با فشار افکار عمومی مسلمانان که شاهد جنایات نظامی علیه کشورهای عربی مانند لبنان و سوریه هستند. چندین کشور عربی مورد تاخت و تاز غربی‌ها و اسرائیل است؛ فلسطین، سوریه و لبنان هر روز مورد حمله مکرر ارتش اسرائیل قرار دارد.

قنادباشی تاکید کرد: اکنون این حکومت‌ها نگران ارتش‌های خود هستند که ممکن است تمرد کنند و علیه اسرائیل قیام کنند. در حال حاضر زندانیان ارتشی کشورهای عربی بسیار زیاد شده است  چرا که بسیاری از نظامیان و سربازان آن‌ها به دلیل گرایش‌های اسلامی و مخالفت با اسرائیل، نسبت به ایران همدلی دارند و احتمال شورش در بدنه نظامی آن‌ها وجود دارد.

اقدام اخیر بحرین در سازمان ملل موجب سرافکندگی ملت این کشور است

وی خاطرنشان کرد:‌ وضعیت کنونی نشان می‌دهد که این کشورها در شرایط بسیار دشواری قرار دارند. اقدامات آن‌ها علیه ما در سازمان ملل، در داخل کشورهایی مانند بحرین موجب سرافکندگی است؛ چراکه بسیاری از مردم آنجا شیعه هستند و مقلد مقام معظم رهبری بودند، آن‌ها انتظار دارند که به رهبر شهید بی احترامی نشود. ما اکنون در شرایط آسیب‌ناپذیری قرار داریم و این فشارها تنها بر خشم و انرژی مضاعف ملت ما می‌افزاید. وقتی سازمان ملل علیه ملت ما رای می‌دهد انرژی مضاعفی را ایجاد می‌کند و مردم ما می‌فهمند که در این صحنه تنها هستند و باید با  اتکا به خود پیش بروند.

کشورهای منطقه توان تحت فشار گذشتن آمریکا را ندارند

قنادباشی در پاسخ به این سوال که به نظر شما با توجه به این شرایط کشور‌های منطقه فشارها را بر غربی‌ها به جهت پایان جنگ بیشتر خواهند کرد، گفت: کشور‌های منطقه تحت فشار هستند اما نمی‌توانند به سمت تحریم نفتی حرکت کنند. دیپلماسی مستقل در میان کشورهای خلیج فارس بیشتر یک طنز است و  آنچه که وجود دارد تحت عنوان «حکومت‌های نیابتی» یا «دولت‌-شرکت‌ها» است؛ چرا که این‌ها وابسته‌ترین دیپلمات‌هایی هستند که تصمیماتشان در خارج اتخاذ شده و آن‌ها صرفاً اعلام‌کننده آن هستند.