بعید نیست ترامپ برای بهره‌برداری سیاسی در مراسم امضای تفاهم حاضر شود/ دلیل انصراف ایران از حمله انتقامی در لحظات پایانی

سید رضا میرطاهر تحلیل‌گر مسائل بین‌الملل در گفت‌وگو با خبرنگار ایلنا، درباره ارزیابی‌اش از اعلام توافق بین ایران و آمریکا در شب گذشته گفت: با توجه به رویدادهای اخیر در لبنان، یعنی حملات هوایی اسرائیل و انتشار اخباری ضد و نقیض مبنی بر شهادت یکی از مسئولان ارشد جنبش حزب‌الله، طبیعتاً ایران همان‌گونه که پیش‌تر وعده داده بود و حمله به لبنان را خط قرمز خود اعلام کرده بود، آمادگی خود را برای مقابله با رژیم صهیونیستی ابراز داشت.

وی ادامه داد: اما مطابق با گزارش‌ها و اخبار واصله، ظاهراً پس از تماس تلفنی دونالد ترامپ، رئیس‌جمهور ایالات متحده، با بنیامین نتانیاهو، نخست‌وزیر رژیم صهیونیستی، ترامپ به منظور نجات توافق، پذیرفته است که به جای برداشتن محاصره دریایی ایران در مدت ۳۰ روز، فوراً به این محاصره پایان دهد و در عین حال، پذیرفته است که لبنان را هم در شمول توافق یا همان یادداشت تفاهم قرار دهد.

ایران امتیاز گرفت و در لحظات پایانی از حمله انتقامی به رژیم صهیونیستی منصرف شد

این کارشناس مسائل بین‌الملل گفت: با توجه به مباحث مطروحه و امتیاز گرفته شده، ایران در لحظات پایانی از حمله انتقامی به رژیم صهیونیستی منصرف شده است. آن‌گونه که در پست‌های دونالد ترامپ مشاهده می‌شود، ظاهراً این مسئله صحت دارد؛ چرا که ترامپ پس از اعلام اینکه یادداشت تفاهم به صورت الکترونیک در اسلام‌آباد امضا شده است، اعلام کرد که از این لحظه به بعد، تنگه هرمز فوراً بازگشایی شده و محاصره دریایی ایران نیز به فوریت برداشته می‌شود. به هر حال، ایران در مورد یکپارچگی محور مقاومت جدی است پس از آن پست دیگری منتشر کرد و به نوعی اصلاح کرد که تنگه هرمز بعد از امضای تفاهم در روز جمعه بازگشایی می‌شود.

میرطاهر گفت: همچنین مشاهده شده است که کارشناسان صهیونیستی و رسانه‌های اسرائیلی از این موضوع بسیار انتقاد کرده‌اند که موقعیت ایجاد شده برای جنگ، منجر به اعطای یک امتیاز مهم به ایران شده و همین مسئله، شکستی بزرگ برای رژیم صهیونیستی قلمداد شده است.

روند پیچیده اجرای تفاهم  ۱۴ بندی 

وی در بخش دیگری از صحبت‌هایش درباره ارزیابی‌اش از امضای یادداشت تفاهم در روز جمعه و مباحث فنی طی ۶۰ روز آینده تصریح کرد: به طور کلی باید بگویم که دونالد ترامپ فردی است که تنها به زور پاسخ می‌دهد؛ یعنی تا زمانی که زور و فشار نباشد، به هیچ عنوان به طرف مقابل امتیاز نمی‌دهد. نکته دوم این است که روند حوادث تا به امروز به گونه‌ای پیش رفته که ترامپ ناچار شد توافقی را بپذیرد که در آن امتیازات بسیاری برای ایران در نظر گرفته شده است. طبیعتاً اجرای این یادداشت تفاهم یا توافق که ۱۴ بند دارد و موارد مختلفی را شامل می‌شود و به نظر من روند بسیار پیچیده‌ای خواهد داشت.

این کارشناس مسائل بین‌الملل گفت: نخست آنکه رژیم صهیونیستی حداکثر تلاش خود را برای برهم زدن این توافق یا یادداشت تفاهم انجام خواهد داد و گفته می‌شود اسرائیل نپذیرفته است که بحث آتش‌بس در لبنان را رعایت کند. اگر این مسئله صحت داشته باشد و اسرائیل به حملات شدید به لبنان ادامه دهد یا نیروهای خود را عقب نکشد، در واقع این موضوع به عنوان یکی از چالش‌ها مطرح خواهد بود.

واسطه‌ها باید با تلاش حداکثری بر اجرای تفاهمات نظارت کنند

میرطاهر ادامه داد: نکته دوم این است که خودِ مفاد یادداشت تفاهم، به دلیل آنکه موارد متعددی را شامل می‌شود و با توجه به تجربیات گذشته و نقض عهد گذشته آمریکا و پیچیدگی مسائل، اجرای آن‌ها واقعاً بسیار دشوار است؛ مگر اینکه کشورهایی که واسطه هستند، به‌ویژه قطر یا پاکستان، مساعی جمیله را به کار بگیرند و تلاش حداکثری خود را، مخصوصاً در مواردی که مربوط به جنبه‌های مالی و اقتصادی است و برای ایران اهمیت دارد، صورت دهند. چون باز هم با شناختی که از آمریکا و ترامپ داریم، ترامپ در هر یک از این موارد تمام تلاش خود را خواهد کرد تا نقض عهد کند یا از انجام آن‌ها سر باز زند.

وی گفت: اما فراموش نکنید به دلایل بسیاری که اینجا جای بحث آن نیست، مخصوصاً مسائل مربوط به سیاست داخلی آمریکا و وضعیت اقتصادی مردم این کشور، ترامپ نیازمند آن بود که هرچه زودتر به توافقی با ایران دست یابد و به اصطلاح از جنگ با ایران خارج شود؛ چرا که به رغم اینکه ترامپ همین چند روز پیش تهدید کرد که حملات بسیار گسترده‌ای علیه ایران انجام خواهد داد، اما مشخص بود دولتی که نتوانسته ظرف مدت ۴۰ روز به اهدافش برسد، با حملات جدید هم قطعاً به نتیجه‌ای نخواهد رسید.

بعید نیست ترامپ برای بهره‌برداری سیاسی شخصاً در مراسم امضای تفاهم حاضر شود

میرطاهر گفت: از دیدگاه من، برای دونالد ترامپ، به‌ویژه در شرایط کنونی که در آستانه انتخابات میان‌دوره‌ای نوامبر ۲۰۲۶ قرار داریم و وضعیت تورم و به‌ویژه بهای بنزین در ایالات متحده روزبه‌روز وخیم‌تر می‌شود، دستیابی به توافقی با ایران که منجر به کاهش شدید بهای نفت و بنزین شود، دارای اهمیت است. کما اینکه شاهد بودیم پس از اعلام توافق، قیمت نفت به زیر ۸۶ دلار سقوط کرد. مسلماً دولت ترامپ به دلایل متعدد، خواهان امضای این توافق است؛ جنبه نمادین آن را هم نباید نادیده گرفت.

این کارشناس مسائل بین‌الملل گفت: بنده شخصاً اطلاعی ندارم که آیا در ژنو، هیئت‌های ایرانی و آمریکایی مستقیماً اقدام به امضای توافق خواهند کرد یا خیر؛ اما حضور جی. دی. ونس، معاون رئیس‌جمهور آمریکا، در کنار قالیباف، رئیس مجلس شورای اسلامی و رئیس هیئت مذاکره‌کننده ایران در ژنو، و حتی طرح احتمال حضور شخص ترامپ در این مراسم، نشان‌دهنده اهمیتی است که آمریکایی‌ها برای این موضوع قائل هستند. به‌ویژه برای شخص ترامپ، این مسئله حائز اهمیت است که ادعا کند در حل معضل ایران که هیچ‌یک از رؤسای جمهور ایالات متحده در طول ۴۸ سال گذشته موفق به انجام آن نشده‌اند، به توفیق بزرگی دست یافته است. با شناختی که از ترامپ وجود دارد، بعید نیست وی در راستای بهره‌برداری سیاسی، با توجه به نشست گروه هفت در اروپا تلاش کند که حتی شخصاً در این مراسم حاضر شود.

هرگونه اقدام احتمالی اروپا در زمینه رفع تحریم‌ها، تابعی از سیاست‌های آمریکا خواهد بود

میرطاهر همچنین درباره ادعای اروپا مبنی بر اینکه احتمال لغو تحریم ها از سوی اروپا گفت: جریانات یک سال اخیر به‌وضوح نشان داده است که اروپا به هیچ عنوان یک بازیگر مستقل نیست و در رویکردی غیرمنصفانه، علیه منافع ایران عمل می‌کند. استفاده از «مکانیسم ماشه» در آخرین روزها، در حالیکه خود از انجام تعهدات برجامی امتناع ورزیده‌اند و به‌طور یک‌جانبه ایران را متهم کرده و موضوع اعاده تحریم‌های سازمان ملل را در شورای امنیت مطرح نموده‌اند، گواهی بر این مدعاست که اروپا بازیگر مستقلی نیست. به‌ویژه در دوره دوم ریاست‌جمهوری دونالد ترامپ، اروپا هم به دلیل ترس از آمریکا و هم به‌منظور جلب رضایت واشنگتن، حداکثر تلاش خود را برای همسویی با سیاست‌های ایالات متحده به کار گرفته است.

وی گفت: به‌خاطر دارید که در جریان جنگ ۱۲ روزه، صدراعظم آلمان به‌صراحت اعلام کرد: «اسرائیل کار کثیف را به نیابت از ما انجام می‌دهد»، که مقصود، مبارزه و سرکوب جمهوری اسلامی ایران بود. این رویکرد تاکنون تغییر نیافته و به اعتقاد من، هرگونه اقدام احتمالی اروپا در زمینه رفع تحریم‌ها، تابعی از سیاست‌ها و اقدامات ایالات متحده در این حوزه خواهد بود.