گرانی ایمنی؛ تا دوبرابر/ خداحافظی با لباس کار ایمن/ یک فروشنده کفش و لباس ایمنی: دیگر خریداری نداریم....

به گزارش خبرنگار ایلنا، در ماههای اخیر و پس از  حمله هوایی دشمن به برخی واحدهای صنعتی (و از جمله واحدهای پتروشیمی کشور) قیمت بسیاری از محصولات و تجهیزات افزایش یافت. همچنین خود فرآیند جنگ و وضعیت اقتصادی پس از آن، باعث تعطیلی برخی واحدهای تولیدی شده است. در چنین شرایطی، خرید تجهیزات ایمنی شامل البسه، تجهیزات حفاظت فردی و. . نیز با مشکلاتی مواجه شده است. 

محمد نظری (کارشناس و ناظر ایمنی و بهداشت حرفه‌ای) در این ارتباط به ایلنا می‌گوید: بسیاری از اقلام در حوزه ایمنی که برای کارهای مختلف از جمله کار ساختمانی استفاده می شود، به دلیل افزایش قیمت، کمتر از قبل خریداری می شود؛ در واقع کارفرما حاضر به پرداخت هزینه بیشتر برای این تجهیزات نیست. برای مثال در مجموعه‌ای اخیراً اقدام به تهیه کفش ایمنی برای کارگران یک پروژه بزرگ ساختمانی کردیم که متوجه شدیم در سال جدید، کفش‌های با قیمت یک میلیون و ۵۰۰ هزار تومانی به ۳ میلیون تومان رسیده است.

وی افزود: از آنجا که هم مواد اولیه وارداتی و هم برخی تجهیزات که مستقیماً وارد می‌شوند، با افزایش قیمت مواجه شده اند، شاهد آن هستیم که کارفرما در اولین اقدام، از هزینه ایمنی کارگاه خود می‌زند. مهمترین قربانی کاهش تهیه تجهیزات ایمنی، کارگرانی هستند که پیش از این گرانی‌ها نیز چندان از این ابزارها استفاده نمی‌کردند. اگر مصرف تجهیزات ایمنی از انفرادی تا جمعی نصف شود، باید انتظار افزایش دو برابری حوادث کار را در سال جاری داشته باشیم. 

برای درک این موضوع که شرایط بازار فروش وسایل و تجهیزات ایمنی به ویژه تجهیزات ایمنی فردی از چه قرار است، به سراغ بازار فروش این تجهیزات در میدان حسن آباد تهران رفتیم تا ببینیم کف بازار چه خبر است و چقدر خرید تجهیزات ایمنی کمتر از قبل شده است. 

گرانی ایمنی؛ تا دوبرابر! 

یک عمده فروش کفش و تجهیزات ایمنی انفرادی به نام «حسن» با اشاره به وضعیت جدید بازار این تجهیزات و البسه کار می‌گوید: در سه ماه اخیر، اغلب اجناس حوزه تجهیزات ایمنی بین ۵۰ تا ۱۵۰ درصد (دو و نیم برابر) افزایش قیمت داشتند. اغلب اجناسی که در آن‌ها پلاستیک به کار رفته (که این حتی شامل لباس کار ایمن هم هست) تا دو برابر افزایش قیمت داشتند. این افزایش بیشتر ناشی از آسیبی است که در واحدهای پتروشیمی شاهدش بودیم. تولید در واحدهای پتروشیمی بعد از حملات اخیر کاهش یافته است. 

او افزود: موادی که برای تهیه دستکش ایمنی به کار رفته، تا ۲۵۰ درصد افزایش قیمت داشته یا نزدیک به سه برابر  گران شده است و این گرانی هنوز اثر خودش را روی قیمت‌های نهایی نگذاشته است. دستکش‌ها هنوز ثبات نسبی قیمت دارند اما دستکشی که اخیراً ۵۰ هزار تومان بوده دیگر با این قیمت قابل عرضه در بازار نیست و ممکن است از تیرماه با قیمت ۱۰۰ هزار تومان عرضه شود. قیمت کفش ایمنی نیز بیش از هفتاد درصد افزایش داشته است. 

این عمده‌فروش وسایل ایمنی تاکید کرد: بسیاری از شرکت‌هایی که قبلاً از ما خرید کرده بودند، حساب‌های خود را تسویه نکرده و برخی نمی‌توانند تسویه حساب کنند. برخی شرکت‌هایی که هرسال  خرید کل سال خود را یکباره از ما انجام می‌دادند، حالا از ما ماهانه خرید می‌کنند. شرکت‌هایی که هنوز از ما خرید می‌کنند، معمولاً نه به دلیل نگرانی شخصی یا شرکتی، بلکه به دلیل نظارت‌های دولتی است؛ با این وجود و با این اجبار، همان‌ها هم خریدشان از ما نصف شده است. 

دیگر خریداری نداریم…

متصدی فروشگاهی به نام «امید» از فروش وسایلی چون ماسک و عینک ایمنی و محافظ گوش، روایت دیگری ارائه می کند: ما در بسیاری از اقلام مانند ماسک، عینک ایمنی و محافظ گوش افزایش قیمت نداشتیم. علت گران نشدن  اجناس ما این است که اغلب کالاهای ما با قیمت سال قدیم عرضه می‌شود. شاید بپرسید چرا؟ چون انبارهای ما از جنس قدیمی پر است و کسی از ما خرید نمی‌کند؛ پس خودمان هم خرید جدیدی  نکردیم! بسیاری از مجموعه‌هایی که به صورت عمده از ما اجناس و اقلام ایمنی تهیه می‌کردند، مدت‌هاست سراغ ما نیامده اند. 

این فروشنده با تعریف کردن داستان تلخی از یکی از قراردادهای فروش خود گفت: یک واحد پتروشیمی با ما قرارداد عمده خرید تجهیزات داشت، اما آن معامله بسیار مهم ناگهان بعد از جنگ لغو شد. بعداً متوجه شدیم آن واحد پتروشیمی در جنگ مورد حمله قرار گرفته و دیگر  فعالیت آن متوقف شده است. مسئله دردآور این است که از مسئول خرید و ایمنی شرکت هم خبری نیست و شایعاتی مبنی بر شهادت این نفرات نیز شنیدیم! افسران ایمنی مهمترین خریداران ما هستند و وقتی در یک واحد تولیدی دیگر افسر ایمنی به کارگیری نمی‌شود یا افسر ایمنی به دلیل رکود تولید یا تعطیلی، تعدیل می شود، دیگر بازار فروشی هم برای اجناس ما وجود ندارد. 

خداحافظی با لباس کار ایمن

یک تولیدکننده لباس‌های ایمن که در نزدیکی میدان حسن آباد فروشگاهی برای عرضه محصولات خود دارد، با شکایت از وضعیت بازار گفت: تقریباً پوشیدن لباس ایمنی به یک اقدام لوکس بدل شده و تنها شرکت‌هایی که مجبور هستند، از ما خرید می‌کنند. لباس‌های ما به جز دوک‌های نخ آن که از چین وارد می‌شود، همگی تولید داخل هستند اما باز هم گرانی داشتیم. متریال اصلی تولید ما پارچه مخصوص است که چون ۵۰ درصد طی سه ماه اخیر گران شده، ما نیز مجبور به گران کردن اجناس خود شدیم. 

وی افزود: بسیاری از ادارات و شرکت‌ها در شش ماه اول سال از ما خرید اجباری می‌کردند اما امسال و در نیمه اول سال، این خرید بسیار کمتر شده است. فقط امیدواریم از وسایل ایمنی و به ویژه لباس خوب نگهداری کرده باشند که دیگر نیازی به خرید جدید حس نکرده باشند! من دیگر روی این را ندارم که به خریدار بگویم ۲ میلیون و ۵۰۰ هزار تومان بابت لباس کار ساده پول بدهد. به همین دلیل، تا جای ممکن از حاشیه سود خود کم کردیم ولی  تحمل  سود حداقلی، با این شرایط هزینه تولید و اجاره سنگین فروشگاه نمی‌خواند! 

خودمان هم بودجه خرید جنس جدید نداریم! 

یک فروشنده سالخورده  تجهیزات ایمنی با اشاره به مشکلاتی که در هفته‌های اخیر برای خرید تجهیزات ایمنی انفرادی دارد، گفت: ما که خرده فروش هستیم، وضعیت بدتری نسبت به عمده‌فروش‌ها داریم. وقتی خود ما نمی‌توانیم خرید  تجهیزات و پوشاک ایمنی داشته باشیم، دیگر کارگر و تعمیرکار ایرانی با این درآمدها چه چیزی می‌تواند برای خود بخرد؟ 

وی افزود: ما یک فرچه مخصوص داریم که کارشناسان ایمنی حتماً نسبت به تهیه آن در برخی کارهای صنعتی اقدام می‌کنند. این فرچه برای زدودن سطوح زنگ زده بکار می‌رود. در اسفندماه قیمت خرید این محصول ۱۸۰ هزار تومان بود اما الان در خردادماه این جنس را ۸۰۰ هزار تومان باید بخریم! در این شرایط چرا این جنس را اصلا به مغازه بیاورم؟ 

این خرده فروش حاشیه بازار حسن آباد که «محسن» نام داشت، در پایان گفت: از دستکش و عینک ۵۰ تومانی چندبار مصرف که الان ۱۰۰ هزار تومان شده، باید صرف‌نظر کرد. برخی از کارگرها و تعمیرکارهایی که این وسایل را خریداری می‌کردند، اخیراً اعلام کردند که از این وسایل هرسال دو عدد می‌خرند. کیفیت ایرپلاگ (محافظ گوش) هم پایین است و هرسال باید یک مدل جدید خرید، اما بسیاری هستند که از یک ایرپلاگ ۵ سال است که استفاده می‌کنند. همین کلاه ایمنی‌های رنگارنگی که می‌بینید، تا بهمن ماه ۲۵۰ هزار تومان بوده، اما پس از کمتر از ۵ ماه، الان باید ۵۰۰ هزار تومان برای آن هزینه کنید. خرید مردم هم پس از عید بسیار کمتر شده و کسی دیگر برای ایمنی خرج نمی‌کند. وقتی ماسک جوشکاری ما که مصرف آن ضروری است سه برابر افزایش قیمت داشته و ماه‌هاست هیچ جوشکاری از ما خرید نکرده، باید بپذیریم که وضعیت به نقطه خطرناکی رسیده است! 

ضرورت حمایت دولت از بازار ایمنی

بازار محصولات ایمنی فردی و جمعی، اندکی با سایر بازارها مثل مواد غذایی، پوشاک و یا مسکن  متفاوت است. کارشناسان حوزه ایمنی، اجناس مربوط به این حوزه را مانند دارو ضروری می‌دانند و در  کشورهای مترقی به تولید این محصولات سوبسید تعلق می‌گیرد. 

به نظر می‌رسد امروز در ایران، برای جلوگیری از آثار ناگوار عدم مصرف این محصولات، باید فکری اساسی شود. هر جوشکار یا تراشکاری که از عینک مخصوص استفاده نمی‌کند و یا هر رنگ‌کار خودرویی که از ماسک مخصوص کار بهره نمی‌برد، آسیب‌های شدیدی را با هزینه فراوان، به خود، خانواده و دولت تحمیل می‌کند. فقدان تجهیزاتی مانند کلاه ایمنی و بند و کمربند حفاظتی،  یک فقدان ساده نیست، جان کارگر را به خطر می اندازد؛ بنابراین آیا لازم نیست دولت به این مسئله توجه ویژه داشته باشد؟