مدیریت سناریومحور در میدان بحران/ تاب‌آوری خدمات سفر تهران در گذار از نوروز به شرایط جنگی

به گزارش ایلنا به نقل از روابط عمومی وزارت میراث‌فرهنگی، علی طلوعی، دبیر ستاد اجرایی خدمات سفر و مدیرکل میراث‌فرهنگی، گردشگری و صنایع‌دستی استان تهران، با تبیین رویکردهای مدیریتی نوروز ۱۴۰۵، از طراحی پیش‌دستانه سه سناریوی مجزا برای مواجهه با وضعیت‌های مختلف خبر داد و گفت: در بهمن‌ماه، سناریوهای «شرایط عادی»، «پس از توافق» و «بروز جنگ» تدوین شد و با وقوع تحولات اسفندماه، بلافاصله سناریوی سوم در دستور کار قرار گرفت و ساختار اجرایی استان متناسب با شرایط جنگی بازآرایی شد.

وی با اشاره به تغییر پارادایم در ماموریت‌های ستاد افزود: در این مقطع، تمرکز استان از سیاست‌های جذب گردشگر به سمت مدیریت بحران و خدمات‌رسانی به شهروندان آسیب‌دیده سوق یافت. در همین راستا، ۲۳ هتل منتخب تجهیز و برای اسکان اضطراری آماده شد و امکان اقامت برای حدود ۶۲۰۰ نفر فراهم آمد؛ اقدامی که با مشارکت هماهنگ دستگاه‌های اجرایی، امدادی و خدماتی تحقق یافت.

طلوعی، انسجام مدیریتی را از مهم‌ترین مؤلفه‌های موفقیت در این دوره دانست و تصریح کرد: چهار نشست اصلی ستاد اجرایی خدمات سفر به میزبانی استانداری تهران برگزار شد و همزمان، کمیته بحران به‌صورت روزانه با حضور مدیران دستگاه‌های ذی‌ربط تشکیل جلسه داد تا تصمیم‌گیری‌ها در حوزه‌های حیاتی، به‌ویژه اسکان و خدمات‌رسانی، با سرعت و هماهنگی لازم انجام شود.

به گفته وی، تقویت ساختار اجرایی نیز در دستور کار قرار گرفت؛ به‌گونه‌ای که با تشکیل دبیرخانه‌های استانی و شهرستانی، ایجاد ۱۲ کمیته تخصصی و ابلاغ شرح وظایف مشخص، سطح هماهنگی میان نهادهای عضو به‌طور محسوسی ارتقا یافت و هم‌افزایی نهادی در شرایط بحران به اوج رسید.

مدیرکل میراث‌فرهنگی استان تهران در ادامه به اقدامات نظارتی اشاره کرد و گفت: ۱۷ تیم بازرسی با هدف صیانت از کیفیت خدمات، ۳۴۵ بازدید از تأسیسات گردشگری انجام داده‌اند و نظارت‌ها به‌ویژه در مجتمع‌های بین‌راهی و مراکز خدماتی تشدید شده است. همچنین پایش مستمر عملکرد ستادهای شهرستانی و ارزیابی روزانه خدمات‌رسانی در دستور کار قرار دارد.

وی در بخش حمل‌ونقل نیز از مدیریت هوشمندانه شرایط خبر داد و افزود: با لغو پروازها، هماهنگی‌های لازم با شبکه ریلی و ناوگان جاده‌ای انجام شد تا جریان جابه‌جایی مسافران بدون اختلال جدی و از طریق مسیرهای جایگزین استمرار یابد.

طلوعی با اشاره به اهمیت داده‌محوری در مدیریت بحران، تصریح کرد: ثبت و پایش آمار مسافران از طریق سامانه‌های «جانا» و سامانه آماری از اواخر اسفندماه آغاز شده و به‌صورت مستمر ادامه دارد. همچنین سامانه رسیدگی به شکایات با شماره ۰۹۶۲۹ فعال بوده و تاکنون به ۹۲ مورد شکایت رسیدگی شده است.

وی در بخش دیگری از سخنان خود به خسارات واردشده به میراث فرهنگی اشاره کرد و گفت: بر اساس ارزیابی‌های میدانی، بیش از ۶۰ اثر تاریخی و فرهنگی در شهر تهران در جریان حملات اخیر آسیب دیده‌اند؛ آثاری که عمدتاً در محدوده مرکزی شهر و کاخ‌های تاریخی قرار دارند و آسیب‌ها از خسارات جزئی تا صدمات سازه‌ای ناشی از موج انفجار و ترکش را شامل می‌شود.

دبیر ستاد اجرایی خدمات سفر استان تهران با تأکید بر اقدامات فوری حفاظتی افزود: تیم‌های تخصصی میراث فرهنگی بلافاصله فرآیند ارزیابی، مستندسازی و سطح‌بندی خسارات را آغاز کرده‌اند. در عین حال، با پیش‌بینی‌های قبلی، تمامی اموال تاریخی-فرهنگی پیش از وقوع بحران به مخازن امن منتقل شده و در این حوزه هیچ‌گونه خسارتی گزارش نشده است. همچنین اموال موزه شهریار نیز به‌دلیل ناایمن بودن موقعیت، به مکان امن انتقال یافته است.

وی از پیگیری‌های حقوقی و بین‌المللی نیز خبر داد و اظهار کرد: با استناد به کنوانسیون ۱۹۵۴ لاهه در خصوص حفاظت از اموال فرهنگی در زمان مخاصمات مسلحانه، مستندسازی دقیق خسارات آغاز شده و هماهنگی‌های لازم برای حضور هیأتی از کارشناسان بین‌المللی به‌منظور ارزیابی میدانی در حال انجام است.

طلوعی در جمع‌بندی، عملکرد نوروزی ستاد اجرایی خدمات سفر استان تهران را نمونه‌ای از «حکمرانی منعطف مبتنی بر سناریو» توصیف کرد و گفت: با وجود تغییر ناگهانی شرایط از وضعیت عادی به بحران، تداوم خدمات‌رسانی، اسکان اضطراری، نظارت مؤثر و صیانت از میراث فرهنگی با انسجام نهادی و سرعت عملیاتی مطلوب محقق شد؛ الگویی که می‌تواند به‌عنوان تجربه‌ای راهبردی در مدیریت شرایط پیچیده و پیش‌بینی‌ناپذیر مورد توجه قرار گیرد.