گزارشی تصویری‌تحلیلی از هنر اعتراض در آمریکا ۲۰۲۵/ نه به «ترامپ»؛ حمایت از غزه و فلسطین

به گزارش خبرنگار ایلنا، اعتراض در دنیا مرز نمی‌شناسد و این مردم آگاه و هنرمندان دغدغده‌مند کشورهای مختلف هستند که این بستر منتقدانه را در سرزمین‌شان فراهم می‌کنند. 

حتی ایالات متحده آمریکا نیز از این قاعده مستثنی نیست. با وجود آنکه رییس‌جمهور وقت و دولتمردان قبلی آمریکا همواره نگرش و برنامه‌های مدون ضد بشری داشته‌اند اما هنرمندان و بخش زیادی از مردم این سرزمین، سیاست‌های موجود را قبول ندارند. 

خبرگزاری «گاردین» طی روزهای گذشته گزارشی از آثار اعتراضی نقش بسته بر دیوارهای آمریکا در سال ۲۰۲۵ منتشر کرده است. 

اما پیش از آن باید به پیشینه اعتراض در ایالات متحده آمریکا، نگاهی داشت. 

پیشینه هنر اعتراضی در ایالات متحده آمریکا

هنر اعتراضی در ایالات متحده، ریشه‌ای عمیق در تاریخ تحولات اجتماعی، سیاسی و مدنی این کشور دارد و همواره یکی از مؤثرترین ابزارهای بیان نارضایتی جمعی، مطالبه‌گری و مقاومت فرهنگی بوده است. از اوایل قرن بیستم، هم‌زمان با شکل‌گیری جنبش‌های کارگری، مبارزات ضدنژادپرستی و اعتراض به جنگ‌ها، هنرمندان آمریکایی کوشیده‌اند با بهره‌گیری از زبان تصویر، اجرا و نماد، شکاف‌های قدرت و روایت‌های رسمی را به چالش بکشند. 

در دهه‌های ۱۹۳۰ و ۱۹۴۰، دیوارنگاره‌های اجتماعی و رئالیسم انتقادی، به‌ویژه در دوران رکود بزرگ، هنر را به خیابان‌ها و فضاهای عمومی کشاند و آن را به رسانه‌ای برای بیان رنج طبقات فرودست بدل کرد. دهه ۱۹۶۰ و ۱۹۷۰، نقطه عطفی در تاریخ هنر اعتراضی آمریکا به شمار می‌آید؛ زمانی که جنبش حقوق مدنی، اعتراضات ضد جنگ ویتنام و موج دوم فمینیسم، بستر شکل‌گیری پوسترهای خیابانی، اجراهای اعتراضی، موسیقی سیاسی و هنر مفهومی متعهد را فراهم آورد. 

در سال‌های پس از آن، به‌ویژه از دهه ۱۹۸۰ به بعد، هنر اعتراضی بیش از پیش به سمت اشکال موقتی، چیدمان‌های شهری، پرفورمنس و هنر مشارکتی حرکت کرد؛ آثاری که اغلب خارج از نهادهای رسمی هنر شکل می‌گرفتند و مخاطب را نه صرفاً تماشاگر، بلکه بخشی از کنش اعتراضی می‌دانستند. این روند در قرن بیست‌ویکم و به‌ویژه پس از وقایعی چون حملات ۱۱ سپتامبر، بحران مالی ۲۰۰۸، جنبش «اشغال وال‌استریت»، اعتراضات گسترده علیه خشونت پلیس و جنبش «جان سیاه‌پوستان مهم است»، وارد مرحله‌ای تازه شد. 

در آمریکای معاصر، هنر اعتراضی دیگر محدود به گالری‌ها و موزه‌ها نیست؛ بلکه در قالب مجسمه‌های موقت، بنرهای انسانی، دیوارنگاره‌ها، هنر دیجیتال و اجراهای خیابانی، مستقیماً در دل میدان‌های شهری و بستر رسانه‌ای شکل می‌گیرد. گزارش تصویری حاضر نیز در همین چارچوب، جلوه‌هایی از هنر اعتراض در سال ۲۰۲۵ را بازتاب می‌دهد؛ هنری که نه‌تنها واکنشی به سیاست، خشونت و بحران‌های انسانی است، بلکه تلاشی آگاهانه برای بازپس‌گیری فضاهای عمومی و بازتعریف نقش هنر به‌عنوان نیرویی زنده، مداخله‌گر و اجتماعی محسوب می‌شود.

در شهرها و شهرک‌های سراسر ایالات متحده، نقاشی‌های دیواری، مجسمه‌ها و اجراهای خیابانی به کانون‌هایی برای کنش جمعی و اعتراضات اجتماعی بدل شده‌اند. 

«دموکراسی» در سرزمینی که آزادی بیان و صحبت‌های بشر دوستانه تنها یک شعار است/یک مجسمه یخی در «نشنال مال» واشنگتن دی‌سی،  ۱۵ اکتبر/عکس: روبرتو اشمیت / AFP / گتی ایمیجز

پوسترهایی به سبک بنکسی که معترضی را در حال پرتاب یک ساندویچ به سمت «پیت هگست» نشان می‌دهد/جورج‌تاون، واشنگتن دی‌سی، ۳۱ اوت/عکس: اندرو لیدن/ گتی ایمیجز

اثر اعتراضی با ارجاع به دونالد ترامپ و جفری اپستین در نشنال مال، ۲۳ سپتامبر/ عکس: پابلو مارتینس مونسایوایس/آسوشیتدپرس

هنر اعتراضی با اشاره به «هیئت نظارت و مدیریت مالی» و بحران انرژی پورتوریکو، سن‌خوان، ۶ اوت/عکس: بلومبرگ / گتی ایمیجز

۵. 

«گورستان»/بگویید نام‌شان را»؛ ساخته دو دانشجوی دانشگاه پنسیلوانیا، در نزدیکی میدان جورج فلوید، هم‌زمان با پنجمین سالگرد مرگ او، مینیاپولیس، مینه‌سوتا، ۲۵ مه؛/عکس: کرم یوچل / AFP / گتی ایمیجز

یک بنر انسانی در ساحل اوشن/ در جریان اعتراضات «نه به ترامپ و سیاست‌های ضدبشری او/ سان‌فرانسیسکو، ۱۴ ژوئن/ عکس: سان‌فرانسیسکو کرونیکل/هرست نیوزپیپرز/گتی ایمیجز

بازداشت یک معترض توسط پلیس کنگره آمریکا در جریان تظاهرات حامی فلسطین، واشنگتن دی‌سی، ۲۴ سپتامبر/عکس: آنادولو/ گتی ایمیجز

تجمع معترضان در میدان تایمز نیویورک برای درخواست آزادی محمود خلیل (رهبر جنبش دانشجویی حمایت از فلسطین در کشور آمریکا/   ۱۲ آوریل/ عکس: دیوید دی دلگادو / گتی ایمیجز

تجمع اضطراری در ۲۷ اوت در اعتراض به حمله هوایی اسرائیل به غزه که بنابر گزارش‌ها، به کشته‌شدن روزنامه‌نگاران و کارکنان درمانی انجامید؛ واشنگتن دی‌سی/عکس: مهمت اسر/میدل ایست ایمیجز/ گتی ایمیجز

درخواست معترضان برای آزادی کیل‌مار آبِرِگو گارسیا (مهاجری که گفته می‌شود به صورت غیرقانونی وارد خاک آمریکا شده است/لس‌آنجلس، ۱ مه/عکس: پاتریک تی. فالون/گتی ایمیجز

اجرای یک چیدمان هنری انسانی با عنوان «ناپدیدشدگان /این عکس به افرادی اشاره دارد که به زندان «سکوت» در السالوادور منتقل شده‌اند/لس‌آنجلس، ۱۷ ژوئیه/عکس: ماریو تاما / گتی ایمیجز

نشست خبری پس از آنکه دیوان عالی آمریکا مسیر ادامه عملیات گسترده مهاجرتی در لس‌آنجلس را هموار کرد/ ۸ سپتامبر/عکس: دامیان دووارگانس/آسوشیتدپرس

ورودی مرکز ICE در برلینگتون، ماساچوست،در طول بیست و چهارمین تظاهرات هفتگی چهارشنبه‌ها علیه مهاجرت در ۱ اکتبر/عکس: چاک ناک/آلامی