۱۱ اشتباه رایج وای فای که همه مرتکب می‌شوند

اتصال به اینترنت بی‌سیم یا وای فای به عنصری جدایی‌ناپذیر از زندگی روزمره تبدیل شده است. اما حتی بهترین سرویس اینترنتی نیز در صورت عدم تنظیم صحیح، بهره‌وری لازم را نخواهد داشت. آگاهی از این اشتباهات وای فای و رفع آن‌ها می‌تواند به شما کمک کند تا از حداکثر سرعت و پایداری شبکه خانگی‌تان بهره‌مند شوید.

۱. قرارگیری نامناسب روتر و آنتن‌ها

قرارگیری نامناسب روتر پشت وسایل بزرگ یا اشیای فلزی، سیگنال وای فای را به شدت تضعیف می‌کند. روتر باید در مکانی مرکزی، باز و بدون مانع قرار گیرد تا پوشش بهتری داشته باشد؛ در غیر این صورت، نصب آن روی دیوار نیز گزینه مناسبی است. همچنین، تنظیم صحیح آنتن‌ها ضروری است: برای منازل یک‌طبقه آنتن‌ها را صاف نگه دارید تا پوشش گسترده‌ای داشته باشند و برای خانه‌های چندطبقه، آن‌ها را با زاویه ۴۵ درجه تنظیم کنید تا سیگنال به طبقات مختلف برسد.

۲. استفاده از روتر قدیمی و منسوخ

روترها نیز مانند سایر فناوری‌ها در حال پیشرفت هستند. استفاده از روترهای قدیمی که با استانداردهای جدید مانند وای فای ۶E یا وای فای ۷ (Wi-Fi 7) سازگار نیستند، مانع از دستیابی به حداکثر سرعت اینترنت می‌شود. علاوه بر این، روترهای قدیمی به‌روزرسانی‌های امنیتی را دریافت نمی‌کنند و در برابر حملات سایبری آسیب‌پذیرترند. توصیه می‌شود روترهای بالای پنج سال را با مدل‌های جدیدتر که از رمزگذاری WPA3 پشتیبانی می‌کنند، جایگزین کنید تا هم امنیت و هم سرعت شبکه شما افزایش یابد.

۳. بی‌توجهی به تنظیمات امنیتی روتر

عدم تغییر تنظیمات پیش‌فرض روتر، مانند نام کاربری و رمز عبور ورود به پنل روتر و رمز عبور وای فای، یک اشتباه امنیتی بزرگ است. اولین قدم، تغییر این اطلاعات پیش‌فرض به رمزهای قوی و منحصربه‌فرد است. ویژگی WPS یا Wi-Fi Protected Setup را به دلیل آسیب‌پذیری در برابر حملات brute force غیرفعال کنید. فعال کردن رمزگذاری WPA3 و تغییر نام شبکه (SSID) به یک نام غیرقابل حدس، امنیت شبکه شما را به‌طرز چشمگیری بهبود می‌بخشد. همچنین می‌توانید با محدود کردن تعداد اجاره‌های DHCP یا تخصیص دستی آدرس IP، امنیت را افزایش دهید.

۴. انتخاب کانال نامناسب برای اتصال وای فای

اکثر روترهای مدرن از کانال‌های ۲.۴ گیگاهرتز و ۵ گیگاهرتز (و در برخی موارد ۶ گیگاهرتز با وای فای ۶E) پشتیبانی می‌کنند. برای جلوگیری از تراکم و بهینه‌سازی عملکرد، دستگاه‌ها را هوشمندانه بین این کانال‌ها تقسیم کنید. کانال ۲.۴ گیگاهرتز برد بیشتری دارد و برای دستگاه‌های هوشمند (IoT) و لوازمی که نیاز به سرعت بالا ندارند، مناسب است. در مقابل، دستگاه‌های نیازمند سرعت زیاد مانند کنسول‌های بازی، تلویزیون‌های هوشمند و کامپیوترها باید به کانال‌های ۵ یا ۶ گیگاهرتز متصل شوند تا بهترین عملکرد را داشته باشند.

۵. ترجیح توسعه‌دهنده وای فای به شبکه مش

در خانه‌های بزرگ، یک روتر ممکن است پوشش کافی نداشته باشد. در حالی که توسعه‌دهنده‌های وای فای (Wi-Fi Extender) به ظاهر راه حلی آسان هستند، اما اغلب با افزودن “_EXT” به نام شبکه اصلی، سرعت را کاهش داده و نیاز به تغییر دستی شبکه هنگام حرکت در خانه دارند. راه‌حل بهینه‌تر، استفاده از سیستم شبکه مش (Mesh Wi-Fi) است. این سیستم با چندین گره (Node) در نقاط استراتژیک خانه، یک شبکه وای فای یکپارچه و بدون درز ایجاد می‌کند که دستگاه‌ها به‌طور خودکار به قوی‌ترین گره متصل می‌شوند و سرعت ثابت باقی می‌ماند.

۶. عدم به‌روزرسانی درایورهای وای فای

گاهی اوقات، مشکلات اتصال وای فای در دستگاه‌های ویندوزی ناشی از درایورهای قدیمی یا خراب کارت شبکه است. این مشکل می‌تواند باعث کاهش سرعت اینترنت، قطعی‌های مکرر یا حتی عدم امکان اتصال بی‌سیم شود. باید درایورهای وای فای را از طریق Device Manager بررسی و به‌روزرسانی کنید. در صورت خرابی، بهتر است درایور را حذف کرده و پس از راه‌اندازی مجدد سیستم، اجازه دهید تا نسخه جدید به‌طور خودکار نصب شود یا آن را به‌صورت دستی از وب‌سایت سازنده دانلود و نصب کنید.

۷. شلوغی شبکه با دستگاه‌های متصل زیاد

تراکم شبکه وای فای ناشی از اتصال همزمان دستگاه‌های متعدد، یک مشکل رایج است که سرعت و قدرت سیگنال را کاهش می‌دهد. روترهای خانگی معمولا بین ۲۰ تا ۵۰ دستگاه را پشتیبانی می‌کنند، اما برای عملکرد بهینه، بهتر است تعداد دستگاه‌های متصل را پایین‌تر از این حد نگه دارید. علاوه بر استفاده از کانال‌های مختلف برای دستگاه‌ها (اشاره شده در بخش ۴)، ارتقای طرح اینترنت به یک پکیج با سرعت بالاتر یا افزودن یک روتر دیگر به شبکه خانگی می‌تواند به توزیع بار و کاهش تراکم کمک کند.

۸. عدم به‌روزرسانی فریم‌ور روتر

بسیاری از کاربران از اهمیت به‌روزرسانی فریم‌ور (Firmware) روتر خود بی‌خبرند. فریم‌ور قدیمی می‌تواند امنیت شبکه را به خطر انداخته و کارایی روتر را کاهش دهد. برای به‌روزرسانی، به تنظیمات روتر خود مراجعه کنید؛ بهتر است این کار را با اتصال کابل اترنت (Ethernet) انجام دهید تا از هرگونه اختلال احتمالی جلوگیری شود. فریم‌ورهای جدید، پروتکل‌های امنیتی را ارتقا داده و مشکلات اتصال را برطرف می‌کنند. بسیاری از روترهای مدرن دارای گزینه به‌روزرسانی خودکار فریم‌ور هستند که فعال کردن آن توصیه می‌شود.

۹. اتصال دستگاه‌های هوشمند به شبکه اصلی به جای شبکه مهمان

اتصال تمام دستگاه‌های هوشمند (IoT) به شبکه وای فای اصلی، نه‌تنها باعث تراکم شبکه می‌شود، بلکه به دلیل ضعف امنیتی این دستگاه‌ها، یک ریسک جدی برای کل شبکه شماست. بهتر است از شبکه وای فای مهمان (Guest Wi-Fi) برای دستگاه‌های هوشمند استفاده کنید. این کار هم شبکه اصلی را خلوت نگه می‌دارد و هم آن را در برابر حملات سایبری که دستگاه‌های هوشمند را هدف قرار می‌دهند، ایمن می‌سازد. فناوری‌های اختصاصی مانند Zigbee و Z-Wave نیز گزینه‌های امن‌تری برای اتصال دستگاه‌های هوشمند هستند.

۱۰. ترجیح شبکه پاورلاین به MoCA

در تلاش برای حذف نقاط کور و تقویت سیگنال وای فای، برخی از سیستم‌های پاورلاین (Powerline) استفاده می‌کنند که از سیم‌کشی برق خانه برای انتقال داده بهره می‌برند. با این حال، سیم‌کشی برق برای انتقال داده بهینه نیست و می‌تواند منجر به سرعت پایین‌تر و اتصالات نامطمئن شود. راه‌حل بهتر، استفاده از آداپتورهای MoCA (Multimedia over Coax Alliance) است. این آداپتورها کابل‌های کواکسیال (Coaxial) تلویزیون را به یک شبکه داده سریع و پایدار تبدیل می‌کنند که برای استریم 4K و بازی‌های آنلاین با تأخیر کم، ایده‌آل است.

۱۱. عدم استفاده از کابل اترنت در کنار روتر

با وجود گستردگی فناوری بی‌سیم، اتصالات سیمی با کابل اترنت (Ethernet) همواره سریع‌تر و قابل اعتمادتر هستند. برای کاربران حرفه‌ای، گیمرها و هر کسی که به حداکثر سرعت و حداقل تأخیر نیاز دارد، استفاده از کابل اترنت ضروری است. اتصال دستگاه‌هایی مانند کامپیوترهای رومیزی، کنسول‌های بازی و تلویزیون‌های هوشمند به روتر با کابل اترنت، سیگنال بی‌سیم روتر را مختل نمی‌کند و بهترین تجربه اینترنت را فراهم می‌آورد. کابل‌های Cat6a یا Cat7 برای استفاده خانگی کاملا مناسب هستند.