پارک آبی شیراز در مسیر افتتاح زودهنگام پیش از تکمیل/ انتقادها از پروژه جنجالی بالا گرفت/ فعال محیط زیست:آخرین رمق زیست‌بوم شهر در خطر است

اجرای پارک آبی آخرین رمق زیست‌بوم شهر را تهدید می‌کند

رئیس هیئت‌مدیره کانون سبز فارس و بوم‌شناس، با انتقاد از جانمایی پروژه پارک آبی در شمال‌غرب شیراز، معتقد است مدیریت شهری به جای اتکا بر ارزیابی‌های محیط‌زیستی، تحت تأثیر نگاه‌های سیاسی و اقدامات نمایشی عمل می‌کند؛ رویکردی که به گفته او می‌تواند به تخریب کریدور هوای پاک، منابع آب و توازن اکولوژیکی شیراز منجر شود.

بهمن ایزدی در گفت و گو با ایلنا با تأکید بر اینکه شیراز به مجموعه‌های تفریحی، ورزشی، فرهنگی و هنری نیاز دارد، اظهار کرد: اصل ایجاد چنین زیرساخت‌هایی قابل انکار نیست، اما آنچه محل نقد است، جانمایی و مکان‌یابی این پروژه‌هاست. به نظر می‌رسد در تعیین محل احداث این‌گونه مستحدثات، شتاب‌زدگی وجود دارد؛ شتابی که بیشتر متأثر از مسائل شکلی و سیاسی است تا مطالعات کارشناسی و محتوایی.

وی افزود: وقتی سیاست‌زدگی بر مدیریت شهری حاکم شود، ارزیابی‌های محیط‌زیستی، منابع آب، اقلیم و ظرفیت‌های طبیعی مناطق به حاشیه می‌رود. ابتدا باید مشخص شود آیا یک منطقه توان تحمل چنین مجموعه‌هایی را دارد یا خیر و سپس درباره اجرای پروژه تصمیم‌گیری شود.

وی ادامه داد: اگر این مدیریت طبیعی به‌صورت هوشمندانه حفظ نشود و دهانه این کریدور با سازه‌های مختلف مسدود شود، جریان طبیعی هوا مختل خواهد شد و آثار آن مستقیماً بر اقلیم دشت شیراز نمایان می‌شود.

رئیس هیئت‌مدیره کانون سبز فارس با اشاره به نقش آبخانه‌های ارتفاعات کوه سرخ، کوه دراک و مناطق بالادست قره‌چمن در تغذیه منابع آبی شیراز اظهار کرد: تمام آب‌های این ارتفاعات به سمت جلگه شیراز هدایت می‌شود و بخش مهمی از منابع آبی شهر را تأمین می‌کند. بنابراین هرگونه ساخت‌وساز در این محدوده باید با شناخت کامل از ویژگی‌های زیست‌بومی منطقه انجام شود.

وی گفت: متأسفانه به جای حفاظت از این مزیت‌های طبیعی، مدیریت شهری مجذوب آب‌وهوای مطلوب منطقه شده و بدون توجه به پیامدهای زیست‌محیطی، پروژه‌های متعدد را در این محدوده متمرکز کرده است؛ در حالی که همین اقدام‌ها می‌تواند آینده شیراز را با بحران‌های جدی روبه‌رو کند.

ایزدی با اشاره به افزایش دمای شیراز طی سه دهه اخیر تصریح کرد: امروز شیراز دیگر اقلیم معتدل گذشته را ندارد و در فصل گرما با افزایش شدید دما مواجه است. این موضوع مصرف برق، هزینه‌های انرژی، اتلاف سرمایه ملی و فشار بر شهروندان را افزایش داده است. اگر روند فعلی ادامه یابد، شیراز در آینده نه‌چندان دور به شهری با شرایط دشوار برای سکونت تبدیل خواهد شد.

وی همچنین با اشاره به سابقه حفاظت از پارک ۹۸۰ هکتاری دراک گفت: در دهه ۷۰ تلاش شد از تغییر کاربری این محدوده جلوگیری شود و حتی با حضور وزیر وقت راه و شهرسازی، این مجموعه با عنوان پارک تمدن‌ها شناخته شد تا از تصرف و ساخت‌وساز در آن جلوگیری شود. قرار بود این محدوده به منطقه حفاظت از هوای پاک شیراز و محل معرفی گونه‌های بومی تبدیل شود، اما امروز شاهد احداث اقامتگاه‌های لوکس، حذف پوشش گیاهی بومی و کاشت گونه‌های غیربومی مانند زیتون و درختان سوزنی‌برگ هستیم.

ایزدی ادامه داد: تمام این اقدامات نشان می‌دهد مدیریت شهری شناخت دقیقی از ارزش‌های طبیعی این منطقه ندارد. هر بار نیز با عناوینی مانند پارک آبی یا آکواریوم، افکار عمومی را به سمت پروژه‌های جدید سوق می‌دهند؛ در حالی که این روند بیش از آنکه در خدمت شهروندان باشد، زمینه سلطه بیشتر بر اراضی ارزشمند طبیعی را فراهم می‌کند.

وی با اشاره به نیاز آکواریوم‌ها و پارک‌های آبی به حجم بالای آب و آب شور گفت: باید مشخص شود آب مورد نیاز این مجموعه‌ها از کجا تأمین خواهد شد، آب شور پس از استفاده چگونه مدیریت می‌شود و پساب آن به کجا خواهد رفت. از یک سو از کمبود منابع آب سخن گفته می‌شود و از سوی دیگر اجرای چنین پروژه‌هایی مطرح است.

تهدید منابع آب شرب شیراز

رئیس هیئت‌مدیره کانون سبز فارس افزود: در دامنه کوه دراک و اطراف پارک ۵۸۰ هکتاری حدود ۲۵ حلقه چاه وجود دارد که بسیاری از آن‌ها به دلیل برداشت‌های بی‌رویه خشک شده‌اند. اگر چاه‌های جدید برای تأمین آب این پروژه‌ها حفر شود، منابع آب شرب باکیفیتی که آب حدود ۲۵۰ هزار نفر از شهروندان شیراز را تأمین می‌کند، با تهدید جدی مواجه خواهد شد.

وی تأکید کرد: به نظر می‌رسد تمام این پروژه‌ها بیش از آنکه با هدف ارائه خدمات به شهروندان باشد، جنبه تبلیغاتی و سیاسی دارد و برای بزرگنمایی عملکرد مدیریت شهری دنبال می‌شود.

ایزدی در بخش دیگری از سخنان خود با انتقاد از عملکرد اداره کل حفاظت محیط زیست استان فارس گفت: متأسفانه سازمان حفاظت محیط زیست در این دوره نه‌تنها نقش بازدارنده و نظارتی خود را ایفا نکرده، بلکه در برخی طرح‌های مخرب اجراشده در شیراز همراهی کرده است. اسناد این موضوع نیز موجود است.

وی در پایان اظهار کرد: متأسفانه مدیریت مبلمان شهری شیراز و برخی دستگاه‌های مسئول از قوانین و دستورالعمل‌های حفاظت از منابع پایه فاصله گرفته‌اند و همراهی آن‌ها با طرح‌های مخرب، روند برهم خوردن توازن اکولوژیک زیستمندان شهر و جلگه شیراز را تشدید کرده است.