ویلیام کلیولند در «خاورمیانه مدرن» میگوید: در آستانه ظهور اسلام، امپراتوریهای ساسانی و بیزانس با بحرانهای سیاسی و دینی مواجه بودند؛ شکاف میان حکومت و مردم، آیینهای رسمی را به تشریفات درباری بدل کرده بود. همزمان، ساختار قبیلهای عربستان با روحیه جنگاوری و هویت جمعی، بستری مناسب برای پذیرش و گسترش اسلام فراهم ساخت. ویلیام کلیولند در کتاب «خاورمیانه مدرن» این تحولات را زمینهساز تعامل اسلام با میراث تمدنهای کهن میداند.