سوگلی‌های هنجارشکن

ووشوی ایران این روزها بیشتر از آنکه درگیر مسابقات و افتخارآفرینی باشد، درگیر بحرانی شده که می‌تواند به یکی از جنجالی‌ترین پرونده‌های سال‌های اخیر ورزش کشور تبدیل شود. ماجرایی که یک بار دیگر این موضوع را یادآور می‌شود که هیچ ستاره‌ای بالاتر از قانون نیست.

بعد از رقابت انتخابی تیم ملی ساندای بانوان برای بازی‌های آسیایی ناگویا و ثبت دومین شکست سهیلا منصوریان مقابل دیانا رحیمی، اتفاقاتی رخ داد که روایت رسمی فدراسیون ووشو از آن، تصویری کم‌سابقه و تکان‌دهنده را ترسیم می‌کند. فدراسیون مدعی است که خواهران منصوریان پس از این شکست، با اعتراض شدید به روند انتخابی وارد ساختمان فدراسیون شدند و با استفاده از الفاظ رکیک، به تمام ارکان اعم از رئیس، کارکنان و ملی‌پوشان ووشوی ایران توهین کرده، به رئیس فدراسیون حمله‌ور شده و الهه منصوریان هم با چاقوی میوه‌خوری اتاق ریاست فدراسیون در حضور ناظران خودزنی کرده و به شخص خود حمله‌ور شد تا تقصیر ضرب و شتم را به گردن رئیس فدراسیون بیندازد.

موضوعی که حالا به پرونده‌ای قضایی تبدیل شده است که با انتشار تصویر دوربین‌های مداربسته این ادعاها کاملاً قابل اثبات است. فارغ از اینکه در نهایت مراجع قانونی و فیلم‌های موجود چه چیزی را ثابت می‌کنند، یک واقعیت غیرقابل انکار وجود دارد؛ ورزش قهرمانی بدون پذیرش شکست معنا ندارد. قهرمان واقعی کسی نیست که فقط روی سکوی اول بایستد؛ قهرمان کسی است که روز شکست هم‌ شأن قهرمانی خود را حفظ کند. خواهران منصوریان بدون تردید از پرافتخارترین چهره‌های تاریخ ووشوی ایران هستند.

سال‌ها برای این کشور مدال آوردند، پرچم ایران را بالا بردند و نام خود را در تاریخ این رشته ثبت کردند. اما آنها باید بدانند که مدال‌آوری نمی‌تواند برای آنها به یک سپر دفاعی تبدیل شده و مصونیت ببخشد. آنچه امروز بسیاری از اهالی ورزش را نگران کرده، فقط یک درگیری یا یک اختلاف نیست. نگرانی اصلی از فرهنگی است که گاهی در ورزش ایران شکل می‌گیرد؛ فرهنگی که در آن بعضی ستاره‌ها به مرور تصور می‌کنند جایگاهشان از ساختارها، قوانین و حتی نسل‌های بعدی مهم‌تر است و قرار است تا ابدالدهر در مسیر قهرمانی بمانند.

گویا ورود پدیده‌ای جوان به نام دیانا رحیمی و شکست سهیلا منصوریان خیلی برای خواهران منصوریان گران تمام شده که این‌گونه رفتار کرده‌اند. ذات ورزش همین است؛ هر نسلی روزی جای خود را به نسل بعد می‌دهد اما عده‌ای از قهرمانان ایرانی به ویژه خواهران منصوریان به دنبال اکسیر حیات قهرمانی خود هستند و تیم ملی را ارث پدری می‌دانند. بالاتر از جهان پهلوان تختی که نداریم؛ او هم روزی با آن همه افتخار، محبوبیت و منش پهلوانی، قهرمانی را کنار گذاشت، خواهران منصوریان که دیگر انگشت کوچک او هم نمی‌شوند. البته اگر امروز اختلاف‌ها به چنین نقطه‌ای رسیده، بخشی از مسئولیت متوجه مدیرانی است که سال‌ها مقابل حاشیه‌ها عقب‌نشینی کردند.

گویا برخوردهای نصفه‌ونیمه و محرومیت‌های کاهش‌یافته، پیامی خطرناک به ورزشکاران داده و آن هم این است که به پشتوانه مدال‌های خود همیشه راهی برای عبور از خط قرمزها دارند. فدراسیون ووشو هم بی‌تقصیر نیست؛ سیستمی که سال‌ها این سه خواهر را آنقدر بزرگ کرد که هیچ رقیبی مجال دیده شدن پیدا نکرد. سال‌ها استعدادهای جوان پشت درهای تیم ملی ماندند، سال‌ها همه چیز حول چند نام شناخته‌شده چرخید و حالا نتیجه این شده که خود فدراسیون هم دیگر از پس سوگلی‌هایش برنمی‌آید و حریف آنها نمی‌شود.

اگر بعد از استفاده از الفاظ رکیک و توهین در فضای مجازی، جرایم و محرومیت‌های شهربانو و سهیلا توسط کمیته استیناف فدراسیون ووشو کاهش پیدا نمی‌کرد، شاید امروز شاهد این رفتار وقیحانه نبودیم. تجربه نشان داده است که کوتاه آمدن مقابل رفتارهای خارج از چهارچوب، نه‌تنها مشکل را حل نمی‌کند بلکه به مرور دامنه آن را گسترده‌تر می‌کند. وقتی قانون با ملاحظه اجرا شود، اقتدار خود را از دست می‌دهد و نتیجه آن چیزی می‌شود که امروز شاهدش هستیم؛ بحرانی که مدت‌هاست به اعتبار یک رشته ورزشی ضربه زده است. حالا با شکایت فدراسیون ووشو، پرونده وارد مسیر حقوقی شده و دستگاه‌های مسئول باید بدون توجه به نام‌ها، شهرت و تعداد مدال این خواهران، به آن رسیدگی کنند. نه افتخارات گذشته باید باعث مصونیت شود و نه اختلافات شخصی باید به تسویه‌حساب تبدیل شود.

ورزش ایران در طول تاریخ، قهرمانانی بسیار بزرگتر از این نام‌ها به خود دیده است؛ ستاره‌هایی که گاهی با تصمیمات ناعادلانه، کنار گذاشته شده و با شکست‌های تلخ و بی‌مهری‌ها مواجه شدند اما هرگز اعتبار سال‌ها تلاش خود را با رفتارهای هیجانی زیر سؤال نبردند. امروز مسأله فقط اختلاف این سه خواهر با فدراسیون ووشو نیست. مسأله این است که ورزش ایران باید مقابل ستاره‌سالاری بایستد و با اجرای حکمی محکم از رفتار‌های اینچنینی آینده پیشگیری کند. انتظار می‌رود این سری وزارت ورزش به این پرونده ورود کند و یک بار برای همیشه با آنها برخورد جدی شود؛ حتی اگر به قیمت محرومیت مادام‌العمر آنها از ووشو و هرگونه فعالیت ورزشی تمام شود.