سلامت فقط درمان بیماری نیست، سلامت یعنی کیفیت زندگی / ارتباط مؤثر میان علم و مردم، شرط تحقق اهداف حوزه سلامت است

محمد گلزاری در مراسم رونمایی از سامانه «علم‌خوان» در موزه ملی تاریخ علوم پزشکی، با اشاره به افزایش مراجعه مردم به موتورهای جست‌وجو و سامانه‌های هوش مصنوعی برای دریافت پاسخ پرسش‌های پزشکی، اظهار کرد: چالش امروز صرفاً دسترسی به اطلاعات نیست، بلکه تشخیص اطلاعات معتبر از اطلاعات نادرست و نحوه فهم علم توسط جامعه است.

به گزارش پایگاه اطلاع‌رسانی دولت، وی با بیان اینکه در عصر هوش مصنوعی، دسترسی به اطلاعات بی‌سابقه شده اما فهم درست اطلاعات همچنان یک چالش جدی است، افزود: اگر پاسخ‌های معتبر و علمی در دسترس نباشند، شایعات و روایت‌های نادرست جای آن‌ها را می‌گیرند؛ مسئله‌ای که در دوران همه‌گیری کرونا آثار آن به‌روشنی مشاهده شد.

دبیر شورای اطلاع‌رسانی دولت با اشاره به کتاب «نزاع هزارساله ما بر سر فناوری و بهروزی» نوشته دارون عجم‌اوغلو و سایمون جانسون، گفت: همان پرسش‌هایی که در دوران انقلاب صنعتی درباره نسبت فناوری و زندگی مردم مطرح بود، امروز نیز درباره هوش مصنوعی وجود دارد؛ اینکه فناوری برای چه کسی و در خدمت چه کسانی است.

گلزاری تصریح کرد: هوش مصنوعی با وجود توانایی‌های گسترده در تحلیل و پردازش اطلاعات، هنوز نمی‌تواند جایگزین درک انسانی شود؛ زیرا اضطراب بیمار، نگرانی خانواده‌ها و امید انسان‌ها را احساس نمی‌کند. از همین رو همچنان به پزشک، پژوهشگر، معلم، روزنامه‌نگار و روایت‌گر نیاز داریم تا میان دانش و زندگی مردم پیوند برقرار کنند.

وی با تأکید بر اینکه جامعه امروز بیش از هر زمان دیگری درباره موضوعات سلامت پرسش دارد، خاطرنشان کرد: گاهی یک تیتر نادرست یا روایت ناقص درباره یک پژوهش پزشکی می‌تواند امیدی کاذب یا ترسی غیرضروری در جامعه ایجاد کند و فاصله میان حقیقت علمی و برداشت عمومی را افزایش دهد.

دبیر شورای اطلاع‌رسانی دولت با اشاره به تجربه دانشگاه‌های معتبر جهان در حوزه ارتباطات علمی، اظهار کرد: مراکزی مانند جانز هاپکینز، هاروارد، آکسفورد و استنفورد سال‌هاست به این نتیجه رسیده‌اند که انتشار مقاله علمی پایان کار نیست، بلکه آغاز گفت‌وگو با جامعه است؛ زیرا دانش زمانی اثرگذار می‌شود که فهمیده شود.

وی همچنین با اشاره به تجربه‌های موفق داخلی از جمله مرحوم دکتر محمد قریب و پژوهشگاه رویان، گفت: ماندگاری این نمونه‌ها به دلیل توانایی آن‌ها در ترجمه مفاهیم علمی به زبان قابل فهم برای مردم و تبدیل دانش به امید بوده است.

گلزاری فلسفه راه‌اندازی سامانه «علم‌خوان» را ایجاد پیوند میان دانشگاه و جامعه عنوان و تصریح کرد: این سامانه قرار نیست صرفاً خبر منتشر کند، بلکه قرار است پلی میان دانشگاه و جامعه، پژوهشگر و مردم و همچنین مقاله علمی و زندگی روزمره باشد. این سامانه به خبرنگاران علمی کمک خواهد کرد، همچنین امکان دیده شدن بیشتر پژوهشگران را فراهم می‌کند و به مردم یاری می‌رساند تا در میان انبوه اطلاعات، مسیر خود را به سوی منابع معتبر پیدا کنند.

وی با بیان اینکه دولت سلامت را صرفاً در دیوارهای بیمارستان و درمانگاه تعریف نمی‌کند، تأکید کرد: از نظر دولت چهاردهم سلامت فقط درمان بیماری نیست. سلامت یعنی کیفیت زندگی.

دبیر شورای اطلاع‌رسانی دولت با تأکید بر اینکه سلامت تنها به درمان بیماری محدود نمی‌شود، گفت: کیفیت زندگی، آرامش روانی، اعتماد عمومی به نظام سلامت، بهره‌گیری از فناوری‌های نوین در خدمت انسان، تقویت مرجعیت علمی کشور و افزایش سواد سلامت جامعه، از مؤلفه‌های اصلی سلامت هستند و تحقق آن‌ها بدون ارتباط مؤثر میان علم و مردم امکان‌پذیر نیست.

گلزاری همچنین با تأکید بر «روایت امید» اظهار کرد: امروز اگر از توسعه مراکز علمی و پژوهشی کشور سخن می‌گوییم، اگر از دستاوردهای پزشکی و درمانی سخن می‌گوییم، اگر از افتتاح مراکزی مانند انستیتو کانسر سخن می‌گوییم؛ در واقع از روایتی بزرگ‌تر حرف می‌زنیم. روایت ایرانی که با وجود همه دشواری‌ها، همچنان می‌آموزد، پژوهش می‌کند، می‌سازد، درمان می‌کند و آینده را خلق می‌کند؛ این روایت، روایت امید و پیشرفت است.

وی در پایان با قدردانی از پژوهشگران، استادان دانشگاه، دانشجویان، خبرنگاران علمی و فعالان حوزه سلامت، به‌ویژه پزشکان، پرستاران، کارکنان اورژانس و نیروهای امدادی که در جنگ‌های 12 روزه و 40 روزه نقش‌آفرینی کردند، تأکید کرد: علم اگر به زندگی مردم نرسد، در کتابخانه‌ها می‌ماند و روایت، پلی است که علم را به زندگی مردم می‌رساند.