روایت زنان از اندیشه‌های ماندگار رهبر شهید

سعیده احسانی‌راد، گروه فرهنگی:در این مراسم، مسعود پزشکیان رئیس‌جمهوری، سیدعباس صالحی وزیر فرهنگ و ارشاد اسلامی و جمعی از چهره‌های سیاسی، علمی، فرهنگی و هنری حوزه زنان حضور داشتند.

پیگیری رهبر شهیدبرای لوایح مربوط به حقوق زنان

معصومه ابتکار، رئیس اسبق سازمان حفاظت محیط زیست نیز در این مراسم با اشاره به جایگاه رهبر شهید انقلاب و نقش زنان در مدیریت جامعه، سخن گفتن درباره ایشان را پس از شهادتشان دشوار توصیف کرد و افزود: «شهادت ایشان به همراه خانواده تأسی به سیره اباعبدالله الحسین (ع) است که همراه با خانواده خود به شهادت رسیدند.»
او با اشاره به ۱۶ سال تجربه حضور خود در دولت در دوران رهبری آیت‌الله خامنه‌ای گفت: «در این سال‌ها از نزدیک شاهد نگاه پیشرو ایشان به زنان بوده‌ام؛ رفتار رهبر شهید با مدیران زن هیچ تفاوتی با مردان نداشت و حتی احترام بیشتری نیز قائل بودند.»
او همچنین به نمونه‌هایی از حمایت‌های ایشان اشاره کرد؛ از جمله دستور برای نجات محیطبانان از اعدام و آزادی برخی زنان زندانی در سال ۱۳۸۸. رهبر شهید بارها بر ضرورت حفظ کرامت زنان و مقابله با خشونت در خانواده تأکید داشتند و پیگیری لایحه «حفظ کرامت و تأمین امنیت زنان در برابر خشونت» نیز در همین راستا مورد توجه ایشان قرار گرفته بود.

نگاه روشن رهبر شهید به موضوع مدیریت زنان

مرضیه وحیددستجردی، دبیر ستاد ملی جمعیت نیز در این مراسم با اشاره به ویژگی‌های شخصیتی و فکری رهبر شهید، بخشی از دیدگاه‌های ایشان درباره نقش زنان در عرصه‌های مدیریتی کشور را تشریح کرد و گفت: «توفیق آشنایی و بهره‌مندی از اندیشه‌های چنین شخصیتی نعمتی بزرگ است و معتقدم ایشان از جمله آینده‌نگرترین و ژرف‌اندیش‌ترین رهبران معاصر، بویژه در میان رهبران دینی جهان، به شمار می‌رفتند.»
وحیددستجردی با بیان خاطره‌ای از گفت‌وگوی خود با رهبر انقلاب افزود: «در مقطعی که بحث حضور زنان در سطوح عالی مدیریتی کشور مطرح بود، فرصتی پیش آمد تا دیدگاه ایشان را درباره تصدی جایگاه وزارت توسط زنان جویا شوم؛ زیرا چنین پیشنهادی نیز به بنده ارائه شده بود. در پاسخ، ایشان به صراحت اعلام کردند که از منظر فقهی و شرعی هیچ مانعی برای حضور زنان در مسئولیت وزارت وجود ندارد. این پاسخ برای من بسیار قابل توجه بود.»
دبیر ستاد ملی جمعیت اظهار کرد: «چنین دیدگاهی بیانگر آن است که در اندیشه این رهبر دینی، زنان می‌توانند در کنار ایفای نقش‌های خانوادگی، در عرصه‌های اجتماعی و مدیریتی نیز مسئولیت‌های مهمی بر عهده بگیرند و در مسیر توسعه و پیشرفت کشور نقش‌آفرین باشند.»
دستجردی بیان کرد: «جامعه ما باید قدردان این نوع نگرش باشد؛ نگرشی که هم بر کرامت زن، جایگاه مادری و اهمیت خانواده تأکید دارد و هم مسیر حضور زنان در عرصه‌های مختلف اجتماعی، اجرایی و مدیریتی را باز می‌گذارد.»
دبیر ستاد ملی جمعیت با اشاره به توانمندی زنان ایرانی اظهار کرد:« در این نگاه، زنان نه‌تنها از ظرفیت لازم برای پذیرش مسئولیت‌های کلان برخوردارند، بلکه در بسیاری از عرصه‌ها توانسته‌اند توانایی‌های خود را به اثبات برسانند و در خدمت‌رسانی به جامعه نقش مؤثری ایفا کنند.»

تأکید رهبر شهید بر فعالیت علمی زنان

طیبه ماهروزاده، استاد دانشگاه و مادر همسر رهبر انقلاب و همسر غلامعلی حدادعادل نیز در سخنانی به توجه ویژه رهبر شهید به تحصیلات زنان و حضور آنان در مجامع بین‌المللی تأکید کرد و گفت: «رهبر شهید از مشوقان جدی بانوان در ادامه تحصیل بودند و بر گسترش فعالیت‌های علمی زنان تأکید ویژه داشتند و شخصاً نیز انگیزه ادامه تحصیل خود را از همین نگاه و تشویق‌ها گرفته است.»
او به توجه رهبر شهید برای حضور زنان ایرانی در شبکه زنان دانشمند جهان اسلام مطابق استانداردهای بین‌المللی اشاره کرد و گفت که ایشان همواره بر توسعه و تقویت چنین شبکه‌هایی تأکید داشتند.
ماهروزاده ادامه داد:« همچنین توجه ویژه‌ای به یادگیری زبان‌های خارجی، بویژه عربی و انگلیسی داشتند و برخلاف برخی برداشت‌های عمومی، هیچ‌گونه مخالفتی با یادگیری زبان انگلیسی وجود نداشت.»
او تصریح کرد: «ایشان ارتباط مستمری با دانشگاه‌ها داشتند و در برخی موارد با حضور در محیط‌های علمی، با استادان و دانشگاهیان به گفت‌وگو می‌نشستند. یکی از روش‌های تربیتی ایشان این بود که در مواجهه با افراد، ابتدا بر نقاط قوت و جنبه‌های مثبت آنان تأکید و سپس تذکرات لازم را بیان می‌کردند.»

روایت فضای خانوادگی شهید دانشمند هسته‌ای

حسن‌زاده، همسر شهید سعید شمقدری، دانشمند هسته‌ای، با روایت زندگی همسر و فرزندان شهیدش از ایمان، تلاش علمی و روحیه جهادی آنان سخن گفت و ادامه داد که همسر و دو فرزندش سحرگاه سوم فروردین ۱۴۰۵ به شهادت رسیدند و شهادت آنان را ناشی از علم، ایمان و تقوای همسرش دانست.
او همسرش را دانشمندی متعهد و فعال در حوزه علم و فناوری معرفی کرد که بیش از سه دهه در صنایع هوافضا فعالیت داشت و در حوزه‌هایی مانند هوش مصنوعی و اپتیک نقش مؤثری ایفا کرد.
به گفته او، فضای خانواده بر پایه ایمان، نشاط و همراهی شکل گرفته بود و همسرش همواره انس با قرآن و توجه به علم را به فرزندان و دانشجویان توصیه می‌کرد.
حسن‌زاده با بیان اینکه «شهیدان من، شهیدانه زندگی کردند و شهیدانه رفتند» گفت: «این افتخار من است که ۳۳ سال همسنگر همسرم بودم، ۱۸ سال مادر پسرم محمد بودم و ۱۱ سال پرستار و هم‌نفس ریحانه، آن شهیده آسمانی. آرزوی من و دخترم زهرا، با تمام دلتنگی‌هایمان برای فقدان عزیزان، این است که بتوانیم همچنان بر عهد خود بمانیم؛ عهدی برای ایران و زیر پرچم ولایت حضرت امام، آقا سیدمجتبی خامنه‌ای. امروز که متعلق به روز خانواده است، خواستم با این معرفی بگویم که می‌توان بر اساس ولایتمداری، یک زندگی سالم و متعالی بنا کرد.»

توجه رهبر شهید به شعر زنان

در بخش دیگری از مراسم، حسنا محمدزاده، شاعر و پژوهشگر ادبی، به ارتباط عمیق رهبر شهید با شعر و ادبیات فارسی اشاره کرد و گفت: «دیدارهای سالانه شاعران با رهبر شهید در شب‌های ماه رمضان یکی از مهم‌ترین رویدادهای فرهنگی کشور بود که تسلط ایشان بر تاریخ و سبک‌های شعر فارسی بسیار چشمگیر بود؛ به‌گونه‌ای که گاهی نکات فنی ظریفی را در اشعار یادآوری می‌کردند که از نگاه کارشناسان پنهان می‌ماند.
محمدزاده همچنین به توجه رهبر شهید به شعر زنان اشاره کرد و گفت: «در سال‌های اخیر فرصت بیشتری برای دیدار و گفت‌وگوی شاعران زن با ایشان فراهم شد که همین موضوع باعث رشد و حضور پررنگ‌تر بانوان در عرصه شعر شد.»
این شاعر و منتقد ادبی در پایان اشعاری با موضوع ایران و یاد شهدا خواند.

میراث فکری رهبر شهید برای زنان

انسیه خزعلی، معاون سابق امور زنان و خانواده ریاست‌جمهوری نیز در این مراسم با اشاره به نگاه رهبر شهید به زنان گفت: «ایشان همواره دیدگاهی روشن و حمایتگرانه نسبت به حضور زنان در عرصه‌های تصمیم‌گیری داشتند و تجربه دیدار با ایشان در دوران ریاست دانشگاه الزهرا گویای این موضوع است که بر لزوم تقویت چنین مراکزی و گسترش آنها تأکید داشتند.»
فاطمه قاسم‌پور، پژوهشگر حوزه زنان و خانواده و نماینده مجلس یازدهم، با اشاره به مفهوم «الگوی سوم زن» در گفتمان انقلاب اسلامی اظهار کرد:« این الگو در برابر الگوهای زن شرقی و زن غربی مطرح شده و از میراث‌های فکری رهبر شهید به شمار می‌رود.»
به گفته او، حضور فعال زنان در عرصه‌های مختلف اجتماعی و همچنین مشارکت آنان در امدادرسانی و خدمات در جنگ‌های اخیر، نشان‌دهنده تحقق این الگو در جامعه است.

روایت یک کارگردان زن از توصیه الهام‌بخش رهبر شهید

لیلی عاج، کارگردان سینما و تئاتر، درباره جایگاه زن و اهمیت آن در نگاه رهبر شهید مطالبی را بیان کرد و با اشاره به نقش زنان در تحولات اجتماعی گفت: «به باور من معجزه‌ای در جامعه ما رخ داده است؛ اتفاقی بزرگ که شاید به دلیل «حجاب معاصرت» هنوز نتوانسته‌ایم ابعاد آن را به‌درستی درک کنیم. بانوان این سرزمین کار بزرگی انجام داده‌اند. ما با سیدعلی حسینی خامنه‌ای شهید بزرگ شدیم و امروز زنان ایران الگوی سوم زن مسلمان را به یک تجربه زیسته تبدیل کرده‌اند.»
عاج با اشاره به حضور تاریخی زنان در عرصه‌های اجتماعی و ملی افزود: «نمی‌توان از بیداری و مبعوث شدن مردم سخن گفت و از حضور زنان در میدان‌ها یاد نکرد؛ همان‌گونه که در ماجرای تحریم تنباکو، در سال‌های دفاع مقدس و در بسیاری از بزنگاه‌های تاریخی، زنان نقش‌آفرین و میدان‌دار بوده‌اند.»
به گفته او، میدان‌داری زنان تنها حضور فیزیکی نبوده، بلکه ایجاد آرامش در دل طوفان‌ها و حفظ پایداری جامعه در شرایط سخت بوده است و زنان ایران در بزنگاه‌های تاریخی مسئولیت نگهداری از «خاکریزهای پیچیده» اجتماعی و فرهنگی را بر عهده داشته‌اند و نباید اجازه داد گذر زمان ارزش و اهمیت این نقش را به فراموشی بسپارد.
این کارگردان در پایان با اشاره به خاطره‌ای از دیدار خود با رهبر شهید در بیت رهبری گفت: «در آن دیدار به هر یک از بانوان فرصت کوتاهی برای صحبت داده شد. من از ایشان خواستم که نصیحتی به من بفرمایند. رهبر انقلاب در پاسخی کوتاه اما ماندگار فرمودند: «کار کنید و ناامید نباشید.» این جمله ساده بسیار اثرگذار بود، زیرا در همان زمان در آستانه آغاز یک کار مهم قرار داشتم و این توصیه برایم الهام‌بخش شد.»