دبیر شورای امنیت روسیه: بریکس و شانگهای سازکار پاسخ به تجاوزهای بی‌دلیل ایجاد کنند

«سرگئی شویگو» روز پنجشنبه در آیین آغاز به کار چهاردهمین نشست بین‌المللی مقامات بلندپایه امنیتی در مسکو با حضور هیأت جمهوری اسلامی ایران گشایش، اظهارداشت: توسعه همکاری‌ها در بریکس و سازمان همکاری شانگهای در خطوط نهادهای امنیتی و نظامی و همچنین از طریق ایجاد سازکارهای پاسخگویی سریع به شرایط اضطراری مانند تجاوز بی‌مورد یک دولت علیه دولت دیگر و سایر اقدامات خطرناک در عرصه بین‌المللی ضروری است.

وی با اشاره به چالش‌ها و تهدیدات پیش‌روی امنیت بین‌الملل در شرایط شکل‌گیری یک نظام چندقطبی در جهان، همچنین تقویت همه‌جانبه نقش هماهنگ‌کننده مرکزی سازمان ملل متحد و حمایت از «گروه دوستان دفاع از منشور سازمان ملل» را برای پاسخ کشورهای شرق و جنوب جهان به این تهدیدات خواستار شد.

دبیر شورای امنیت روسیه همچنین بر لزوم مقابله فعالانه با تلاش‌های برخی کشورها برای نابودی سیستم حقوقی بین‌المللی و تضعیف نهایی ثبات استراتژیک تأکید کرد.
اجتناب از تحریک تضادها، اختلافات و تقابل در روابط میان دولت‌های جنوب و شرق جهانی، و کاهش تدریجی پتانسیل درگیری بر اساس اصل گام‌های متقابل و در نظر گرفتن منافع کشورهای همسایه، دیگر راهکار پیشنهادی این مقام ارشد امنیتی روسیه برای گره‌گشایی از مشکلات بین‌المللی بود.

شویگو همچنین همکاری مشترک کشورهای جنوب و شرق جهانی برای غلبه بر سناریوهای تفرقه‌افکنانه را خواستار شد و ادامه داد: روسیه همراه با کشورهای جنوب و شرق جهانی آماده است تا به‌طور فعال برای جلوگیری از انقلاب‌های رنگی، تضمین سطح مناسب امنیت اطلاعات و حفظ ارزش‌های معنوی و اخلاقی تلاش کند.

دبیر شورای امنیت روسیه گفت:‌ در شرایط کنونی، ابتکارات رئیس‌جمهور فدراسیون روسیه برای شکل‌گیری «مشارکت بزرگ اوراسیا»، معماری امنیت جمعی در منطقه اوراسیا و تصویب «مفهوم امنیت جمعی در منطقه خلیج فارس» اهمیت ویژه‌ای پیدا می‌کنند؛ ایده‌هایی که مسکو آماده است آن‌ها را با شرکای خود در کشورهای جنوب و شرق جهانی به منظور تثبیت بلندمدت اوضاع بین‌المللی بررسی و تدوین کند.

لزوم بازبینی در نهادهای بین‌المللی

شویگو خاطرنشان کرد: در شرایط کنونی، انجام نوعی «حسابرسی» و بازبینی در نهادهای بین‌المللی بیش از هر زمان دیگری اهمیت دارد. حفظ نقش هماهنگ‌کننده سیستم حقوقی- بین‌المللی بسیار حیاتی است؛ نقشی که عده‌ای تلاش می‌کنند آن را با «حق قدرت‌مداری» (قانون جنگل)، توافقات پشت‌پرده، مفاهیمی چون «نظم مبتنی بر قواعد» یا سازکار منفوری مانند دیوان کیفری بین‌المللی (ICC) جایگزین کنند.

وی افزود: رواج بدعتِ آغاز تحقیقات توسط دادستان دیوان کیفری بین‌المللی بدون موافقت مقامات کشورها و با نقض اصل «تکمیلی بودن» صلاحیت آن نسبت به دادگاه‌های ملی (که در اساسنامه رم تصریح شده است)، تهدیدی مستقیم برای حاکمیت ملی کشورهای غیرغربی ایجاد می‌کند و به اپوزیسیون، ابزارهایی برای مبارزه با حکومت‌های قانونی و منتخب مردم می‌دهد.

دبیر شورای امنیت روسیه با اشاره به برخی اقدامات کشورهای غربی تصریح کرد: بدون توجه به اصول اخلاقی، نمایندگان مقامات عالی‌رتبه نظامی-سیاسی برخی کشورها ربوده شده یا به قتل می‌رسند. محله‌های کامل مسکونی شهرها همراه با ساکنانشان و درمانگاه‌ها و مدارس همراه با صدها کودک نابود می‌شوند. حتی تأسیسات انرژی هسته‌ای که تحت پادمان‌های بین‌المللی قرار دارند، بمباران می‌شوند.

کشورهای خاورمیانه به فکر سلاح‌ هسته‌ای افتاده‌اند/ پایگاه‌های آمریکا تضمین امنیت نیست

وی خاطرنشان کرد:‌ اقداماتی هدفمند برای تضعیف ثبات استراتژیک جهانی در حال انجام است. با توجه به نمونه وضعیتی که امروز در خاورمیانه شکل گرفته، آشکار می‌شود اکثر کشورهایی که پیش‌تر حتی به فکر داشتن سلاح هسته‌ای نبودند، اکنون به‌طور جدی به این فکر فرو رفته‌اند که در شرایط معاصر، این سلاح می‌تواند تنها «امان‌نامه» و تضمین امنیت آن‌ها باشد.

شویگو در ادامه با اشاره به تجاوز نظامی آمریکا و رژیم صهیونیستی و پاسخ‌های تلافی‌جویانه ایران گفت: در وقایع اخیر مشخص شد که وجود پایگاه نظامی آمریکا در خاک یک کشور، تضمینی برای عدم اصابت موشک به آن نیست.

آیا پیامدهای جنگ افروزی در خاورمیانه را پیش‌بینی کرده بودند؟

دبیر شورای امنیت روسیه در ادامه پرسید: آیا گروه کوچکی از کشورها که تصمیم به راه انداختن جنگ در خاورمیانه گرفتند، این خطر را در نظر گرفته بودند که پیامدهای آن به طور مستقیم یا غیرمستقیم کل جهان را تحت تأثیر قرار خواهد داد و جهان با چالش‌های امنیتی به شدت فزاینده‌ای مواجه خواهد شد؟

وی افزود:‌ مسدود شدن تنگه هرمز منجر به کمبود شدید انرژی و گسست در زنجیره‌های تولید شده است. در نتیجه، قیمت مواد غذایی در حال افزایش است. اقداماتی برای کاهش مصرف برق اعمال می‌شود و سازکارهایی جهت کنترل قیمت سوخت به اجرا درمی‌آید که بار اضافی بر بودجه‌های دولتی تحمیل می‌کند.

این مقام ارشد امنیتی روسیه همچنین گفت: موانع در ترانزیت گاز طبیعی مایع‌شده (ال ان جی) باعث کمبود اجزای کلیدی کودهای معدنی نیتروژنی و افزایش قیمت آن‌ها شده است. به دلیل اختلال در تأمین مواد اولیه، فعالیت بخش عمده‌ای از ظرفیت‌های تولید مواد شیمیایی در کشورهای حاشیه خلیج فارس متوقف شده است؛ کشورهایی که سالانه ۱۶ میلیون تن آمونیاک و اوره به بازار جهانی غذا عرضه می‌کردند. در نتیجه، بازدهی حدود ۵۰ درصد از محصولات کشاورزی به خطر افتاده است. هم‌زمان، تعدادی از کشورهای آسیایی، بازار بزرگ فروش مواد غذایی خود را در کشورهای عربی از دست داده‌اند.

وضعیت همچنان رو به وخامت است/ پیامدهای ادامه جنگ از مرزهای خاورمیانه فراتر خواهد رفت

شویگو در ادامه با بیان اینکه وضعیت در منطقه خاورمیانه همچنان رو به وخامت است، گفت: طرف‌های درگیر به‌طور علنی اعلام کرده‌اند که آماده ضربه زدن به تأسیسات زیربنایی حیاتی، از جمله نیروگاه‌ها و مجتمع‌های شیرین‌سازی آب هستند. در واقع، سیستم‌هایی به عنوان هدف اعلام شده‌اند که زندگی ده‌ها میلیون انسان را تأمین می‌کنند.

وی هشدار داد: در صورت از کار افتادن نیروگاه‌ها و همچنین مجتمع‌های بزرگ تصفیه و شیرین‌سازی آب، ده‌ها میلیون نفر بدون آب آشامیدنی خواهند ماند، بیمارستان‌ها و سیستم‌های فاضلاب متوقف خواهند شد و در دوره تابستان، اقامت در شهرها بدون سیستم‌های سرمایشی غیرممکن خواهد شد. خطر یک فاجعه زیست‌محیطی نیز وجود دارد: نشت مواد شیمیایی مورد استفاده در فرآیند شیرین‌سازی آب می‌تواند آسیب قابل‌توجهی به اکوسیستم‌های منطقه وارد کند.

دبیر شورای امنیت روسیه یادآور شد: پیامدهای تداوم خصومت فراتر از مرزهای خاورمیانه خواهد رفت و سیل چند میلیونی پناهجویان را به راه خواهد انداخت. چنین مهاجرت گسترده‌ای همواره منبع بزرگی از خطرات بشردوستانه است و با جرم و جنایت سازمان‌یافته، قاچاق سلاح، مواد مخدر، قاچاق انسان و اعضای بدن ارتباط تنگاتنگی دارد.

احتمال تقویت داعش به دنبال آزاد شدن بازداشتی‌ها

شویگو در بخش دیگری از سخنان خود گفت: تقریباً در تمام مناطق جهان، جابجایی گروه‌های تروریستی در میان سیل پناهجویان شناسایی شده است همچنانکه در زمان خود، مهاجرت کنترل‌نشده یکی از عوامل کلیدی در پیدایش گروه تروریستی داعش بود.

وی اظهار داشت: با توجه به منحل شدن زندان‌هایی که هزاران تن از حامیان این سازمان تروریستی در آن‌ها دوران محکومیت خود را سپری می‌کردند و همچنین بسته شدن اردوگاه‌های پناهندگانی که اعضای خانواده شبه‌نظامیان در آن‌ها سکونت داشتند، تهدید جدی برای تقویت کامل این سازمان در حال افزایش است.

اقدامات منفی آمریکا، انگلیس و فرانسه

دبیر شورای امنیت روسیه در ادامه تصریح کرد:‌ امروز آمریکا، انگلیس و فرانسه به صورت یکپارچه ابتکار عمل در مورد مذاکرات چندجانبه برای ثبات استراتژیک را پیش می‌برند و به تبلیغات برای خود مشغول هستند و فشار بر سایر کشورها را افزایش می‌دهند و این در حالی است که پشت همه این‌ها، اقدامات مخربی در حوزه هسته‌ای پنهان شده است.

وی افزود: به عنوان مثال، پاریس مسیر مشخصی را برای افزایش تعداد کلاهک‌های هسته‌ای خود در پیش گرفته و حتی مقامات آن دستور داده‌اند که دیگر داده‌های مربوط به تعداد آن‌ها منتشر نشود.

شویگو خاطرنشان کرد: فراتر از آن، فرانسه نه تنها به سمت رزمایش‌های هسته‌ای مشترک پیش می‌رود، بلکه به دنبال استقرار تسلیحات خود در کشورهای دیگر است. همه این‌ها به‌طور قاطع غیرقابل قبول و نیازمند واکنش صریح و روشن کشورهای جنوب و شرق جهانی و حمایت مستمر از ایجاد ممنوعیت جامع برای آزمایش‌های هسته‌ای است.

وی ادامه داد: در عین حال، تحت هر شرایطی، سیستم پادمان‌های آژانس بین‌المللی انرژی اتمی (IAEA) باید عینی، بی‌طرف و غیرسیاسی باقی بماند. در مقطع کنونی، کشورهای «اکثریت جهان» با تمام قوا تحریک می‌شوند تا وارد مسابقه تسلیحات هسته‌ای شوند. هم‌زمان، غربی‌ها به تدریج در حال پاک کردن یکی از وحشتناک‌ترین جنایات از تاریخ و حافظه ملت‌هایی هستند که جنگ جهانی دوم را پشت سر گذاشته‌اند؛ جنایتی که همان استفاده غیرضروری از سلاح هسته‌ای علیه شهرهای ژاپنی هیروشیما و ناکازاکی در سال ۱۹۴۵ بود

نقش اوکراین در سیاست‌های استعماری غرب در آفریقا

دبیر شورای امنیت روسیه که کشورش از اسفند ۱۴۰۰ در پی بی‌توجهی غرب به وعده‌های خود در زمینه عدم توسعه ناتو به شرق، عملیات نظامی در اوکراین را آغاز کرده است، در بخش دیگری از سخنان خود خاطرنشان کرد:‌ رشد خطرناک تهدیدات تروریستی در قاره آفریقا نیز در حال شکل گیری است و در این میان، نقش اوکراین در این موضوع آشکار است.

وی ادعا کرد: کی‌یف برخلاف ادعاهای خود مبنی بر تمایل به توسعه روابط با کشورهای آفریقایی، در عمل به عنوان کارگزار سرسخت سیاست‌های نواستعمارگری غرب عمل می‌کند.

شویگو ادامه داد: به عنوان نمونه می‌توان به رای ممتنع اوکراینی‌ها به قطعنامه سازمان ملل با عنوان «اعلام تجارت آفریقایی‌های برده‌شده و رفتار نژادپرستانه ابدی با آفریقایی‌ها به عنوان شدیدترین جنایت علیه بشریت» اشاره کرد که در جریان آن کی‌یف رای ممتنع داد. این اقدام باید به عنوان نمادی از وابستگی حکومت‌ اوکراین به کارفرمایان غربی‌اش در قامت کشورهای استعمارگر سابق تلقی شود.

در آغاز این آیین، شرکت‌کنندگان به احترام قربانیان حادثه اخیر حمله پهپادی اوکراین به کالج تربیت معلم در لوهانسک که یک هفته قبل به کشته شدن ۲۱ نوجوان و زخمی شدن بیش از ۴۰ نفر منجر شد، با قیام و یک دقیقه سکوت ادای احترام کردند.

به گزارش ایرنا، چهاردهمین نشست مقامات بلندپایه امنیتی روز پنجشنبه با حضور مقامات حدود ۱۲۰ کشور از جمله جمهوری اسلامی ایران در مسکو آغاز به کار کرد. علی باقری معاون سیاست خارجی و امنیت بین‌الملل دبیرخانه شورای عالی امنیت ملی ریاست هیأت ایرانی را در این نشست برعهده دارد.

باقری که کاظم جلالی سفیر ایران در روسیه او را در این سفر همراهی می‌کند، قرار است در سخنانی در این نشست ابتکارها و پیشنهادهای جمهوری اسلامی ایران را در موضوع چندجانبه‌گرایی تبیین کند.