جابری انصاری:‌ هدف ایرنا ارتقای فرهنگ گفت‌وگو و بهبود تجربه حکمرانی در کشور است

حسین جابری انصاری با حضور در جلسه شورای مرکزی جامعه اسلامی مهندسین با اشاره به رویکردهای ایرنا در دوره حاضر گفت: ما در این دوره، برای خدمت بهتر به کشور و انجام وظایف خبرگزاری، رویکردهای مشخصی را تعیین کردیم تا از برخی آسیب‌ها فاصله منطقی بگیریم.

به گزارش ایرنا، وی احیای جایگاه ملی خبرگزاری جمهوری اسلامی را رویکرد نخست ایرنا عنوان کرد و گفت: همواره به همکارانم تأکید می‌کنم که ما در خبرگزاری جمهوری اسلامی باید در تراز یک خبرگزاری ملی عمل کنیم. در دولت کنونی که گفتمان و برنامه اصلی آن «وفاق ملی» است، فرصت و امکان طرح رویکرد «ملی‌بودن» خبرگزاری به‌مراتب مهیاتر است.

جابری انصاری ادامه داد: فضای حاکم بر دولت، روحیه رئیس‌جمهور و شعار وفاق ملی، بستری فراهم کرده است تا ایرنا بتواند به «رسانه‌ ملی» تبدیل شود.

وی رویکرد دوم را «رسانه‌ای شدن» به معنای حرفه‌ای کلمه برشمرد و گفت: مشکل اصلی رسانه‌های ما این است که انتظارات بالایی که از آنها وجود دارد و به‌صورت ۲۴ساعته و یکسره به دنبال تکرارِ این پیام هستند که «ما خوب هستیم». کثرت این‌گونه پیام‌ها، کارایی و اعتبار رسانه را از بین برده است. تلاش ما این است که به سمت «رسانه حرفه‌ای» حرکت کنیم و از خصلت تعریف و تمجیدِ مداوم فاصله بگیریم.

مدیرعامل ایرنا تاکید کرد: به عنوان خبرگزاری رسمی کشور، لاجرم باید مواضع رسمی را منعکس کنیم و گریزی از این وظیفه نیست؛ اما این به آن معنا نیست که صددرصد تولیدات ما باید تبلیغات مستقیم باشد. ما به دنبال این هستیم در کنار اطلاع‌رسانی رسمی، به سوی تولیدات رسانه‌ایِ اثرگذار و غیرتبلیغاتی حرکت کنیم.

جابری انصاری یادآور شد: رویکرد سوم توسعه‌ جدی تولیدات تصویری و تلویزیونی در کنار فعالیت‌های متنی است که کارکرد تاریخی ایرنا محسوب می‌شود. این اقدام در خبرگزاری ایرنا که ذاتاً یک رسانه‌ متنی است، تحولی بنیادین محسوب می‌شود؛ چرا که تصویر در گذشته تنها به عنوان یک چاشنی (مولتی‌مدیا) در کنار اخبار اصلی دیده می‌شد، اما ما اکنون تصویر را به یکی از ارکان اصلی تولیدات خود تبدیل کرده‌ایم. دلیل این رویکرد، تغییر ذائقه مخاطب و بُرد بالاتر محتوای تصویری و ویدیوهای کوتاه در فضای رسانه‌ای امروز است.

مدیرعامل ایرنا با بیان اینکه تلاش می‌کنیم از سه آفت «سیاست‌زدگی»، «تهران‌زدگی» و «دولت‌زدگی» فاصله بگیریم، گفت: دوری از «دولت‌زدگی» به معنای نادیده گرفتن دولت یا حاکمیت نیست؛ بلکه هدف ما ایجاد توازن و توجه به تمام لایه‌های جامعه است. خبرگزاری ملی باید یک «پل ارتباطی دوجانبه، فعال و کارآمد» میان دولت و ملت باشد. این یعنی هم باید پیام‌های دولت را در بسته‌بندی‌های مناسب و حرفه‌ای به جامعه منتقل کنیم و هم مطالبات مردم، نخبگان، احزاب و گروه‌های مختلف اجتماعی را به حاکمیت بازتاب دهیم.

جابری انصاری یادآور شد: هدف‌گیری کلان ما در این دوره، گذار از یک رسانه‌ صرفاً دولتی به یک رسانه‌ ملی است که در عینِ همراهی با دولت، نگاهی جامع به تکثر و تنوع اقشار جامعه‌ داشته باشد.

مدیرعامل ایرنا تاکید کرد: دوری از سیاست‌زدگی به معنای این است که تولیدات خبرگزاری در تمام ساعات شبانه‌روز صرفاً حول دعواهای سیاسی نچرخد. تلاش ما این است که از منازعات روزمره جناحی و باندی فاصله بگیریم. خبرگزاری جمهوری اسلامی در مسائل کلان سیاسی کشور حضور دارد؛ در جنگ و صلح، در موضوعات ملی، پیشرفت و توسعه کشور وظیفه خود را انجام می‌دهد، اما وارد جدال‌های روزمره جناحی و تخریب‌های سیاسی نمی‌شود.

وی افزود: تلاش می‌کنیم با هر تغییر و جابه‌جایی، مدار و جهت حرکت خبرگزاری به‌طور کامل تغییر نکند و یک ثبات و طول موج منطقی‌تری در عملکرد آن شکل بگیرد.

جابری انصاری تصریح کرد: مسئله مرکز و پیرامون یکی از آسیب‌های حکمرانی در کشور است و خبرگزاری نیز به‌دلیل قرار گرفتن در دل همین دیوان‌سالاری، از این آفت بی‌نصیب نبوده است. بنابراین تلاش می‌کنیم از «تهران‌زدگی» فاصله بگیریم.

مدیرعامل ایرنا اضافه کرد: نگاه ما این است که ایران به معنای گستره واقعی کشور دیده شود؛ نه فقط تهران. ایران باید به معنای همه مسائل کشور باشد، نه صرفاً سیاست. همچنین ایران باید هم دولت و هم ملت را در بر بگیرد، نه اینکه فقط دولت یا بخشی از حاکمیت مورد توجه قرار گیرد.

وی بیان کرد: ما تا مغز استخوان در خدمت دولت و حاکمیت ایران هستیم، اما در عین حال باید سایر بخش‌های جامعه را نیز ببینیم. رسانه‌ای که فقط با دولت سخن بگوید و با جامعه ارتباط نداشته باشد، مخاطب نخواهد داشت؛ و رسانه‌ای که مخاطب نداشته باشد، هر قدر هم تولید محتوا کند، عملاً اثربخشی نخواهد داشت. در همین راستا دیدارهای متنوعی با گروه‌ها و نهادهای مختلف داشته‌ایم. برنامه ما این است که با طیف‌های مختلف سیاسی دیدار داشته باشیم؛ از احزاب اصولگرا گرفته تا اصلاح‌طلب.

جابری انصاری ادامه داد: در عرصه سیاسی، تصمیم گرفته‌ایم با احزاب قانونی و ثبت‌شده، به‌ویژه احزاب شناخته‌شده‌تر و فعال‌تر، دیدارهایی داشته باشیم. همین رویکرد را درباره نهادهای فرهنگی، دانشگاه‌ها و مراکز علمی و پژوهشی، همچنین مؤسسات و شرکت‌های اقتصادی بزرگ در تهران و استان‌ها دنبال می‌کنیم. هدف از این دیدارها این است که نشان دهیم خبرگزاری جمهوری اسلامی با نگاهی ملی و فراگیر فعالیت می‌کند و خود را موظف می‌داند به همه عرصه‌های فعال کشور توجه کند.

مدیرعامل ایرنا تاکید کرد: ما در پی ایجاد و تقویت «مباحث ملی» در خروجی‌های متنی و تصویری خبرگزاری هستیم. در دیداری که اخیراً با رئیس‌جمهور داشتیم، اشاره کردم که عبور موفقیت‌آمیز کشور از بحران‌های اخیر در برابر قدرت‌های مادی، نشان‌دهنده تحققِ سه‌لایه‌ بازدارندگی (نظامی، مردمی و ساختاری) بوده است. این لحظه تاریخی، فرصتی است تا با نوآمد کردن فعالیت‌ها و بازنشانی رویکردها، دوران جدیدی از حکمرانی مطلوب را با همفکری یکدیگر آغاز کنیم.

جابری انصاری یادآور شد: هدف اصلی ما، گذار از دعواهای حیدری-نعمتی و جناحی به سمت «مباحث ملی» است. برای مثال، موضوع اینترنت تا زمانی که در قالب منازعات جناحی مطرح شود، صرفاً دستمایه درگیری است؛ اما اگر با نگاه ملی بررسی شود و مدیریت آن در خدمت امنیت و منافع ملی تعریف گردد، از دایره دعواهای باندی خارج می‌شود ما به شدت به این رویکرد نیاز داریم.

وی گفت: به عنوان خبرگزاری ملی ایران، می‌کوشیم به این گفتمان ملی دامن بزنیم و در همین راستا، از مجموعه «جامعه اسلامی مهندسین» نیز دعوت می‌کنیم تا در مناظره‌ها و گفتگوها، برای پیشبرد این رویکرد ملی به ما کمک کنند. هدف ما ارتقای فرهنگ گفتگو و مفاهمه در کشور است تا در نهایت، برآیند تجربه حکمرانی در جمهوری اسلامی بهبود یافته و جایگاه انقلاب اسلامی ارتقا یابد.

جابری انصاری در بخش دیگری از سخنان خود به آرشیو ۹۲ ساله ایرنا اشاره کرد و گفت: آرشیو ایرنا یک گنجینه ملی است؛ اما متأسفانه در حال حاضر یک «گنج مدفون» محسوب می‌شود که بهره‌برداری درستی از آن صورت نمی‌گیرد. یکی از برنامه‌های ما این است که دسترسی پژوهشگران را به این سرمایه ملی فراهم کنیم و در عین حال، با هدف‌گذاری در بازارهای داخلی و بین‌المللی، آن را به منبعی برای درآمدزایی تبدیل نماییم.

مدیرعامل ایرنا با اشاره به تغییر ساختار در این سازمان خبری، گفت: ما در برنامه تحولی یک‌سال و نیم اخیر، ساختار خبرگزاری را بازبینی کردیم و برای اولین بار بخش «سکوهای نشر و شبکه‌های اجتماعی» را به ساختار رسمی ایرنا افزودیم. اگرچه ما تولیدات زیادی داریم، اما در گذشته توزیع در شبکه‌های اجتماعی ضعیف‌ترین بخش ما بود. اما امروز جدی‌تر شدن فعالیت در شبکه‌های اجتماعی و تغییر رویکرد از «سایت‌محوری» به «مخاطب‌محوری»، از اولویت‌های اساسی برنامه تحولی ایرناست.

در ادامه محمدرضا باهنر دبیرکل جامعه اسلامی مهندسین با اشاره به سابقه فعالیت ۴۰ ساله تشکل متبوع خود گفت: استراتژی ما همواره حمایت از دولت و مجلس مستقر بوده است؛ فارغ از اینکه گرایش و جهت‌گیری سیاسی آن‌ها چه باشد. از آنجا که اعضای جامعه اسلامی مهندسین عمدتاً سابقه اجرایی، مدیریتی، وزارت یا نمایندگی مجلس دارند، تلاش می‌کنیم با رویکردی کارشناسی و فنی به مسائل کشور نگاه کنیم. اکنون نیز چهار، پنج نفر از رؤسای کمیسیون‌های مجلس عضو شورای مرکزی جامعه اسلامی مهندسین هستند و ما از حضور و تجربه آنان استفاده می‌کنیم.

باهنر ادامه داد: ما اصولاً معتقد نیستیم که با برخی دولت‌ها کاملاً همراهی کنیم و با برخی دیگر کاملاً مخالفت داشته باشیم. نگاه ما صفر و صدی و سیاه و سفید نیست. به هر دولت، بر اساس عملکردش امتیاز می‌دهیم.

وی اظهار کرد: در جامعه اسلامی مهندسین، واحدی با عنوان «واحد فنی و مهندسی» فعال است که ۶ کمیته تخصصی زیربنایی، اقتصاد و انرژی، گردشگری، عمران، صنایع و فناوری‌های نو ذیل آن فعال است. هر یک از این کمیته‌ها جلسات هفتگی برگزار می‌کنند و عملکرد بخش‌های متناظر دولت را مورد بررسی و ارزیابی قرار می‌دهند.

دبیر کل جامعه اسلامی مهندسین اضافه کرد: در بخشی از امور، دولت عملکرد خوب و شتاب مناسبی دارد که در این موارد از دولت تجلیل و می‌کنیم. در بخشی دیگر، اقدامات مثبت است اما با کندی یا ضعف اجرا همراه است که در این زمینه تلاش می‌کنیم با ارائه راه‌حل و پیشنهاد، دولت را به تحرک بیشتر ترغیب کنیم. در برخی حوزه‌ها نیز ممکن است سیاست‌ها یا اقدامات را برای آینده توسعه کشور و نظام مناسب ندانیم و درباره آن‌ها تذکر و نظر کارشناسی ارائه می‌کنیم.

باهنر ادامه داد:در حوزه سیاسی نیز پیش از جنگ تحمیلی اخیر، چند برنامه را در دستور کار قرار دادیم. یکی از این برنامه‌ها، برگزاری جلسات مشترک با احزاب فعال کشور است. در این زمینه تأکید کرده‌ایم که احزاب را به خودی و غیرخودی تقسیم نمی‌کنیم. تاکنون جلساتی با حزب مؤتلفه اسلامی و حزب کارگزاران سازندگی برگزار کرده‌ایم و به نظر من تفاهمات بسیار خوبی نیز شکل گرفته است.»

رئیس پیروان خط امام و رهبری گفت: در مجلس سوم، به مهدی کروبی پیشنهاد کردیم که ما سیاسیون که با هم رقابت داریم، چرا فقط از طریق رسانه‌ها با یکدیگر حرف بزنیم؟ بهتر است جلساتی حضوری برگزار کنیم، شما ما را نقد کنید و ما هم شما را نقد کنیم. کروبی هم در آن زمان، به دلیل مسئولیتی که در بنیاد شهید داشتند گفتند ساختار کار با شما باشد و هزینه‌ها را من تأمین می‌کنم. در همان دوره، آقای موسوی لاری وزیر کشور بودند و خانه احزاب را پایه گذاری کردیم.

وی ادامه داد: در اوایل شکل‌گیری خانه احزاب، میان اصولگرایان و اصلاح‌طلبان رقابت‌هایی وجود داشت. ما به دوستان اصولگرای خودمان می‌گفتیم اگر قرار بود فقط اصولگرایان در آنجا حضور داشته باشند، خودمان گعده‌های جداگانه داشتیم. هدف این بود که همه احزاب در آنجا حضور پیدا کنند تا بتوانیم در فضایی رسمی و مشترک با یکدیگر گفت‌وگو و رقابت کنیم. به همین دلیل، آیین‌نامه خانه احزاب را اصلاح کردیم و مقرر شد ریاست آن به‌صورت دوره‌ای باشد؛ یک سال در اختیار اصولگرایان، یک سال در اختیار اصلاح‌طلبان و یک سال در اختیار میانه‌روها و مستقلین. تأکید ما این بود که همه جریان‌ها باید حضور داشته باشند تا امکان گفت‌وگو میان آن‌ها فراهم شود.

باهنر با بیان اینکه طی ۴۷ سال دوران جمهوری اسلامی، کارهای مثبت زیادی در کشور انجام شده است، کفت: این دستاوردها حاصل عملکرد همه دولت‌ها بوده؛ از دولت مهندس موسوی و مرحوم هاشمی رفسنجانی گرفته تا دولت‌های خاتمی، احمدی‌نژاد، روحانی، شهید رئیسی و اکنون پزشکیان. در مجالس مختلف نیز همین‌طور بوده و در ۱۲ دوره مجلس، هم جریان‌های چپ و هم راست در پیشبرد امور نقش داشته‌اند.

دبیرکل جامعه اسلامی مهندسین تصریح کرد: اگر جریان‌های سیاسی بخواهند نگاه ملی‌تری داشته باشند، باید کنار نقد، کارهای مثبت دولت‌ها را هم ببینند و از آن‌ها قدردانی کنند. درست نیست که همه مشکلات به گردن یک دولت انداخته شود و در مقابل، همه موفقیت‌ها به نام دولت دیگری ثبت شود. این کار نه منصفانه است و نه به نفع فضای سیاسی کشور.

وی بیان کرد: گاهی از سوی برخی مسئولان و حتی نمایندگان وعده‌هایی به مردم داده می‌شود که عملاً امکان تحقق آن‌ها وجود ندارد. چنین وعده‌هایی سطح مطالبات عمومی را به سرعت بالا می‌برد، در حالی که هر مقدار هم امکانات کشور افزایش پیدا کند، باز هم پاسخگوی این حجم از مطالبات نخواهد بود.

باهنر یادآور شد: یک‌بار در دیداری با رئیس مجلس کره جنوبی درباره نحوه انتقال مطالبات مردم به دولت و سایر نهادهای قدرتمند آن کشور پرسیدم. مجلس کره جنوبی ساختاری بسیار دموکراتیک دارد. او توضیح داد که در مجلس معمولاً چند فراکسیون اصلی وجود دارد؛ فراکسیون اکثریت و اقلیت، و یک جریان سوم که نقش متعادل‌کننده را ایفا می‌کند. آن‌ها مطالبات عمومی را جمع‌بندی کرده و پس از چند ماه بحث‌های فشرده و کارشناسی با مسئولین اجرایی، در سه دسته تقسیم‌بندی می‌کنند: مطالبات فوری و ممکن، مطالبات ممکن اما زمان‌بر، و مطالبات غیرممکن.

دبیرکل جام تاکید کرد: گروه اول (مطالبات فوری) بلافاصله در دستور کار قرار می‌گیرد و عملیاتی می‌شود. برای گروه دوم (مطالبات زمان‌بر) جدول زمان‌بندیِ پنج تا هفت‌ساله تعیین می‌شود و پیشرفت آن به‌صورت سالانه رصد می‌گردد. اما گروه سوم، یعنی «مطالبات غیرممکن»، وارد یک «لیست سیاه» می‌شود. نکته بسیار جالب اینجاست که در آن سیستم، اگر نماینده‌ای بخواهد برای مطالبات موجود در لیست سیاه تبلیغ کند، با او برخورد می‌شود چرا که ترویج مطالبه‌ای که غیرممکن است، به مثابه اقدام علیه ثبات حکومت تلقی می‌شود.

وی افزود: این در حالی است که در کشور ما نماینده مجلس، وزیر و استاندار، همگی به مبلغانِ مطالبات غیرممکن تبدیل شده‌اند. این روند باعث شده است که ما همیشه به مردم بدهکار باشیم و همواره کلیت حکومت در افکار عمومی محکوم شود. واقعیت این است که رسانه‌ها باید با جدیت و صراحت در برابر تبلیغ مطالبات غیرممکن بایستند و مانع از ترویجِ وعده‌هایی شوند که تحقق آن‌ها ناممکن است.

باهنر گفت: برای نمونه، وقتی سرانه درآمد کشور حدود سه هزار دلار است، نمی‌توان سطح مطالبات را به‌گونه‌ای بالا برد که گویی مردم قرار است در کشوری با درآمد سرانه ۱۰ هزار دلار زندگی کنند. اگر در جامعه‌ای با درآمد سرانه سه هزار دلاری، مطالبات در سطح یک کشور ۱۰ هزار دلاری تبلیغ شود، طبیعی است که فاصله میان خواسته‌ها و توان واقعی کشور افزایش پیدا می‌کند و نارضایتی عمومی شکل می‌گیرد.

دبیرکل جامعه اسلامی مهندسین گفت: در غیاب احزاب مقتدر، حکومت‌های دموکراتیک به سمت پوپولیسم سوق پیدا می‌کنند. این وضعیت پیامدهایی چون ناکارآمدی مستمر، کاهش شدید بهره‌وری و معیوب شدن ساختارها را به همراه دارد. اگر چهار یا پنج حزب قدرتمند در کشور شکل بگیرد، دیگر جریانهای پوپولیستی کارایی و تأثیرگذاری خود را از دست خواهد داد.