۵۰۰ سایت ارتباطی در جنگ تحمیلی هدف قرار گرفت/ توسعه فیبر نوری و ۵G؛ اولویت جدی دولت چهاردهم است

سیدستار هاشمی روز سه شنبه در نخستین نشست خبری خود با اصحاب رسانه با گرامیداشت شهدای جنگ تحمیلی اخیر بویژه رهبر معظم انقلاب اسلامی به ارایه گزارشی از اقدامات صورت گرفته برای حفظ پایداری شبکه در طول این جنگ پرداخت و اظهار داشت: حفظ پایداری ارتباطات در شرایط جنگی و بحرانی، اولویت اصلی ما بوده است. با وجود دشواری‌های ناشی از جابجایی‌های جمعیتی و حملات زیرساختی به مراکز مخابراتی، همکاران ما با تلاش شبانه‌روزی اجازه ندادند ارتباط مردم قطع شود.

به گزارش ایرنا، وی با تمجید از عملکرد اپراتورها در شرایط بحرانی افزود: در شرایطی که سایت‌های یک اپراتور مورد اصابت قرار می‌گرفت، اپراتورهای رقیب با سخاوت زیرساخت‌های خود را در اختیار دیگری قرار دادند. بخش خصوصی ما در این شرایط، نه تنها به فکر سود نبود، بلکه بسیاری از خدمات خود را به‌صورت رایگان ارائه داد؛ این روحیه نشان‌دهنده تمدن غنی و بلوغ جامعه فنی کشور است.

وزیر ارتباطات به نقش حیاتی این وزارتخانه در استمرار خدمات عمومی اشاره کرد و گفت: در شرایطی که مراکز زمینی و فضایی ما مورد هدف قرار گرفت، با تلاش مهندسان، ارتباط ماهواره‌ای کماکان برقرار ماند. همچنین در حوزه شرکت ملی پست، با وجود کاهش قابل‌توجه درآمدها، خدمات‌رسانی متوقف نشد. علاوه بر این، ثبت بیش از یک میلیارد تراکنش در شبکه دولت الکترونیک طی ۴۰ روز بحرانی، نشان داد که اگر زیرساخت‌های ارتباطی نبود، بسیاری از خدمات ضروری مردم با وقفه جدی مواجه می‌شد.

هاشمی با اشاره به اینکه در طول جنگ اخیر ۵۰۰ سایت ارتباطی و بیش از ۱۰۰ مرکز مخابراتی مورد اصابت قرار گرفت، افزود: این در حالی است که از سوی مردم گزارش جدی در خصوص اختلال در ارتباطات به ما ارسال نشد که این موضوع نشان دهنده هم افزایی جدی میان اپراتورهای شبکه ارتباطی بود در سایت هایی که مورد اصابت قرار گرفت، از ظرفیت سایت های ارتباطی رقیب استفاده شد.

وی با اشاره به حمله نظامی صورت گرفته به پژوهشگاه فضایی ایران از سوی دشمن صهیونیستی اظهار داشت: در این جنگ پژوهشگاه فضایی و مراکز زمینی صنعت فضایی مورد اصابت قرار گرفت اما تمهیدات لازم اندیشیده شد تا ارتباطات ما با ماهواره ها قطع نشود و کماکان خدمات ارایه شود.

از تجربه محدودیت‌های اینترنتی درس بگیریم

هاشمی به انتقادات موجود پیرامون محدودیت‌های اینترنتی پاسخ داد و خاطر نشان کرد: ما به خوبی نسبت به مطالبات مردم آگاهیم. با این حال، باید توجه داشت که در زنجیره تصمیم‌گیری‌های کلان، وزارت ارتباطات «آخرین حلقه» است. بسیاری از مشکلات و کاستی‌ها که در حوزه‌های فرهنگ، سیاست و اقتصاد رخ می‌دهد، نباید به حوزه ارتباطات نسبت داده شود.

وی اعلام کرد: ارتباطات و اینترنت، بستری برای ایجاد شفافیت و ارتقای کارآمدی کشور است و نباید به سمتی حرکت کنیم که این بسترِ پیشرفت، به‌اشتباه عامل اصلیِ مشکلات حوزه‌های دیگر تلقی شود.

وزیر ارتباطات به موضوع سیم کارت های سفید اشاره کرد و گفت: در ارتباطات بین الملل به جای اینکه مسأله را حل کنیم، صورت مسأله را حل می کنیم و می بینیم که بعد از مدتی این موضوع بار دیگر آن هم با شدت بیشتر باز می گردد؛ بنابراین باید از تجاربی که در این حوزه داریم، درس بگیریم.

هاشمی ادامه داد: اگر از سال ۱۴۰۱ شاهد محدودسازی و مسدودسازی هستیم، در آن مقطع استفاده از وی پی ان و فیلترشکن ها یک موضوع ضد ارزش بود اما الان فیلترشکن ها به چالش حکمرانی در کشور تبدیل شده اند در حالی که در آن سال ها استفاده از فیلترشکن قبح داشت و کسی از آن استفاده نمی کرد.

وی اظهار داشت: سابقه سیم کارت های سفید به ۱۳۹۹ برمی گردد اما در سال ۱۴۰۴ وقتی موضوع سیم کارتهای سفید مطرح شد، اتفاقی که افتاد این بود که بسیاری اعلام کردند که سیم کارت سفید نداریم و فیلترشکن استفاده می کنیم.

وزیر ارتباطات با تاکید بر اینکه حکمرانی در حوزه اینترنت و فضای مجازی باید به شکل مطلوب برقرار باشد، از اینکه یک موضوع ضدارزش به دلیل حکمرانی نادرست در یک بازه چند ساله به یک ارزش تبدیل شد، انتقاد کرد و گفت: باید از این وضعیت درس بگیریم و در راستای ارتقای حکمرانی از آن استفاده کنیم

اقتصاد دیجیتال بدون اینترنت پایدار ممکن نیست

وزیر ارتباطات در ادامه این نشست خبری گفت: یکی از پرتکرارترین و در عین حال تلخ‌ترین پرسش‌ها این است که اینترنت تا چه زمانی وصل خواهد ماند؛ طرح چنین سوالی نشان می‌دهد که هنوز درباره پایداری زیرساختی که پایه اقتصاد دیجیتال است، اطمینان کافی وجود ندارد. در چنین شرایطی صحبت از سرمایه‌گذاری، رشد اقتصاد دیجیتال و تحقق اهداف برنامه‌های توسعه دشوار خواهد بود.

هاشمی ادامه داد: برای رسیدن به جایگاه پیشرو در منطقه و تحقق اهداف برنامه هفتم، اعتماد و پایداری ارتباطات ضروری است و این موضوع نیازمند یک تصمیم ملی و راهبردی است. در حالی که جهان با سرعت در حال حرکت به سمت تحولات هوش مصنوعی است، نباید همچنان درگیر بدیهی‌ترین مسئله یعنی برقراری ارتباطات باشیم. در کنار توجه به ملاحظات امنیتی، لازم است با تقویت سواد دیجیتال و استفاده از تجربه‌ها، راه‌حل‌هایی پیدا شود که هم امنیت حفظ شود و هم مسیر توسعه دیجیتال مسدود نشود.

زمان یک تصمیم ملی در فضای مجازی فرا رسیده است

وزیر ارتباطات با تاکید بر اینکه در جنگ رمضان، مردم برنده واقعی بودند و حضوری پررنگ و مسئولانه در همه عرصه‌ها داشتند و نشان دادند با وجود کاستی‌ها، پای کشور ایستاده‌اند، اظهار داشت: نمی‌توان پذیرفت همین مردمی که در میدان‌های مختلف همراه نظام بوده‌اند، در فضای مجازی نادیده گرفته شوند یا مورد بی‌اعتمادی قرار گیرند.

هاشمی تصریح کرد: امروز بیش از هر زمان دیگری نیازمند «طرحی نو» هستیم. تکیه صرف بر ابزارها و رویکردهای گذشته پاسخگوی شرایط جدید نیست. باید به سمت یک تصمیم ملی و پایدار حرکت کنیم؛ تصمیمی با مشارکت همه ذی‌نفعان از جمله رسانه‌ها، نمایندگان مجلس، فعالان زیست‌بوم دیجیتال و به‌ویژه نخبگان.

وی افزود: بی‌توجهی به بخش خصوصی و نخبگان و اتخاذ تصمیم‌های پشت درهای بسته، نه‌تنها اجرایی نخواهد بود بلکه می‌تواند به مهاجرت سرمایه انسانی منجر شود؛ موضوعی که در نهایت با منافع و امنیت ملی در تضاد است.

هدف از تفکیک سازمان فضایی و پژوهشگاه؛ حرکت به سمت اقتصاد فضایی

وزیر ارتباطات در ادامه با اشاره به تفکیک وظایف و کارکرد سازمان فضایی ایران و پژوهشگاه فضایی ایران توضیح داد: این ۲ نهاد از ابتدا ساختارهای جداگانه‌ای داشته‌اند و این تفکیک به دوره پیش از دولت چهاردهم بازمی‌گردد. رویکرد فعلی نیز بر ادامه همین مسیر و استفاده از ظرفیت‌های مختلف برای توسعه صنعت فضایی است.

هاشمی با بیان اینکه بر اساس این رویکرد، سازمان فضایی نقش راهبری و سیاست‌گذاری برنامه‌های فضایی کشور را بر عهده دارد، در حالی که توسعه فناوری با مشارکت دانشگاه‌ها، پژوهشگاه فضایی و شرکت‌های دانش‌بنیان دنبال می‌شود، افزود: در این مدل، تلاش شده از ظرفیت بخش خصوصی و شرکت‌های فناور نیز به‌صورت گسترده استفاده شود.

وی خاطر نشان کرد: هدف اصلی این ساختار، حرکت به سمت اقتصادی‌کردن صنعت فضایی و تبدیل آن به حوزه‌ای است که بتواند خدمات کاربردی ارائه دهد و بخشی از نیازهای جامعه را پاسخ دهد؛ مسیری که می‌تواند به تثبیت و توسعه پایدار صنعت فضایی در کشور کمک کند.

دانش فضایی ایران با موشک از بین رفتنی نیست/ به روستاهای صعب العبور اینترنت ماهواره ای می دهیم

وزیر ارتباطات در ادامه یادآور شد: این وزارتخانه به موجب ماده ۶۷ قانون برنامه هفتم پیشرفت، مکلف به توسعه اینترنت با کیفیت به روستاهای بالای ۲۰ خانوار است منظور از ارتباطات با کیفیت، امکان استفاده از این بستر برای توسعه آموزش، بهداشت و سلامت در روستاهاست و مردم خدمت دریافت کنند؛ در ۱۰ درصد پایانی این آمار، روستاهای صعب العبوری است که با استفاده از ظرفیت ماهواره ها باید این کار انجام شود.

هاشمی افزود: بخشی از این نیاز را از توان پژوهشگاه و دانشگاه بهره می بریم بخشی هم در تعامل با کشورهای همسو دنبال می شود تا این مهم را در دولت چهاردهم کلید بزنیم.

وی با بیان اینکه تلاش دولت چهادهم توسعه صنعت فضایی با نگاه مبتنی بر اقتصاد فضایی و ارائه خدمات است، اظهار داشت: این تفکیک، مادامی که در مسیر خودش هدایت شود، مانع از رشد و توسعه نخواهد بود.

وی با تاکید بر اینکه به آینده صنعت فضایی با وجود آسیب هایی که وارد شده بسیار امیدوارم، تصریح کرد: برنامه ریزی های جدی شده تا این صنعت را در حداقل زمان ممکن به مسیر رشد و توسعه برگردانیم.

وزیر ارتباطات گفت: اگرچه در حوزه ابنیه و زیرساخت آسیب دیدیم اما دانشی که به دست آوردیم، با موشک از بین رفتنی نیست؛ همکاران ما در صنعت فضایی، از نخبگان آن صنعت هستند و هیچ یک از همکاران ما آسیب جانی ندیده اند که جای خوشوقتی دارد.

محدودسازی اینترنت، توسعه شبکه در مناطق محروم را کند می کند

وزیر ارتباطات در پاسخ به سوالی درباره اعمال محدودیت بر اینترنت اظهار داشت: واقعیت این است که وقتی محدودسازی دسترسی به اینترنت آغاز می شود، ضرباهنگ توسعه اینترنت روستایی کند می شود چون به واسطه کاهش درآمد این صنعت، امکان توسعه در مناطق محروم را یا نداریم یا اگر باشد، به کندی اتفاق خواهد افتاد؛ این موضوع در راستای اهداف وزارت ارتباطات مبنی بر توسعه عدالت ارتباطی نیست.

هاشمی تاکید کرد: موضع وزارت ارتباطات در این حوزه مشخص است و بارها آن را مطالبه و پیگیری کرده و خواهد کرد.

مشکل همیشه از اینترنت نیست؛ سامانه‌های فرسوده مانع خدمت‌رسانی‌اند

وزیر ارتباطات همچنین گفت: در بسیاری از مواقع، دستگاه‌های مختلف هنگام اختلال در ارائه خدمات اعلام می‌کنند که اینترنت قطع است و به همین دلیل امکان خدمت‌رسانی ندارند؛ در حالی که باید میان مشکل در زیرساخت ارتباطی و ضعف سامانه‌های تخصصی تفاوت قائل شد.

هاشمی ادامه داد: اگر واقعاً شبکه ارتباطی دچار اختلال جدی باشد، پلتفرم‌هایی مانند اسنپ، دیجی‌کالا، علی‌بابا و دیگر خدمات داخلی نیز نباید بتوانند فعالیت کنند. اما وقتی این پلتفرم‌ها روی همان شبکه فعال هستند، نمی‌توان هر مشکل دستگاه‌ها را به قطعی اینترنت نسبت داد. در بسیاری از موارد، مسئله اصلی به کیفیت، فرسودگی یا ضعف سامانه‌های داخلی آن دستگاه‌ها برمی‌گردد.

وی خاطر نشان کرد: البته سرمایه‌گذاری در لایه دسترسی و بهبود کیفیت شبکه همچنان ضروری است، اما حل مسئله نیازمند تشخیص درست آن است. وزارت ارتباطات می‌تواند وضعیت سامانه‌ها را پایش و ارزیابی کند، اما طراحی و توسعه سامانه‌های تخصصی هر دستگاه بر عهده همان دستگاه است.

وی ادامه داد: برای به‌روزرسانی این سامانه‌ها و استفاده از فناوری‌های نوین، حضور نیروی انسانی متخصص و توانمند ضروری است. با این حال، پایین بودن سطح پرداخت‌ها در دستگاه‌های دولتی باعث شده بسیاری از نیروهای نخبه تمایلی به حضور در این بخش نداشته باشند. ادامه این روند می‌تواند کیفیت خدمات دیجیتال را کاهش دهد، آسیب‌پذیری سامانه‌ها را بیشتر کند و در نهایت به از دست رفتن نخبگان منجر شود؛ موضوعی که با امنیت ملی نیز در تضاد است.

توسعه فیبر نوری و ۵G؛ اولویت جدی دولت چهاردهم است

وزیر ارتباطات با تاکید بر اینکه توسعه فیبر نوری و نسل پنجم تلفن همراه از اولویت‌های اصلی وزارت ارتباطات در دولت چهاردهم است، گفت: رویکرد وزارتخانه در این زمینه سیاسی نیست و هر طرح کارشناسی و مفیدی، حتی اگر از دولت قبل آغاز شده باشد، با قوت ادامه پیدا می‌کند.

هاشمی ادامه داد: در حوزه فیبر نوری، جایگزینی کابل‌های مسی با فیبر با جدیت دنبال می‌شود. تمرکز اصلی نیز صرفاً بر پوشش نیست، بلکه اتصال واقعی مردم به شبکه فیبر نوری معیار ارزیابی عملکرد قرار گرفته است؛ زیرا مردم بهترین داور کیفیت اجرای پروژه‌ها هستند.

وی افزود: بر اساس گزارش‌های موجود، میزان اتصال به فیبر نوری تاکنون رشد چهاربرابری داشته و پوشش نیز از مرز ۱۰ میلیون مشترک عبور کرده است. با وجود شرایط دشوار کشور، این پروژه از برنامه عقب نیست و با قدرت ادامه دارد.

عضو کابینه چهاردهم تاکید کرد: یکی از چالش‌های مهم در توسعه فیبر نوری، اجرای پروژه در کلان‌شهرها به‌ویژه تهران و اصفهان است. با این حال، در برخی شهرها مانند مشهد، پیشرفت پروژه بسیار مطلوب و حتی جلوتر از برنامه بوده است. هدف وزارت ارتباطات این است که با همراهی همه بخش‌ها، روند توسعه فیبر نوری در سایر شهرها نیز شتاب بگیرد.