شروع نصب پنل‌های خورشیدی برای ۱۲ هزار مدرسه

گروه اجتماعی، غزل ثانی: در همین راستا سازمان نوسازی، توسعه و تجهیز مدارس کشور برنامه‌ای برای نصب پنل‌های خورشیدی در مدارس تدوین کرده که در فاز اول، هزاران مدرسه را دربر می‌گیرد.
مجید عبداللهی معاون فنی و نظارت سازمان نوسازی، توسعه و تجهیز مدارس کشور در گفت‌وگو با «ایران» درباره استفاده از انرژی‌های تجدیدپذیر در مدارس توضیح می‌دهد: «موضوع استفاده از انرژی‌های تجدیدپذیر در مدارس در قالب مفهومی با عنوان «مدارس سازگار با محیط زیست» تعریف می‌شود. این مفهوم در چارچوب سیاست‌های مدیریت سبز در دستگاه‌های اجرایی و همچنین الزامات قانونی برنامه‌های توسعه و مصوبات هیأت وزیران مطرح شده و در سال‌های اخیر مورد توجه جدی قرار گرفته است.»
او درباره برنامه‌ریزی سازمان نوسازی برای مدیریت انرژی می‌گوید: «سازمان نوسازی مدارس از گذشته برای حرکت در این مسیر برنامه‌ریزی‌هایی انجام داده است. در طراحی، معماری، سازه و ساخت فضاهای آموزشی تلاش شده تا مقررات ملی ساختمان، بویژه مباحث مرتبط با انرژی، تا حد امکان رعایت شود تا مدارس جدید از نظر مصرف انرژی وضعیت بهینه‌تری داشته باشند.»
عبداللهی با اشاره به اینکه در یکی دو سال گذشته توجه ویژه‌ای به موضوع نصب پنل‌های خورشیدی در مدارس شده است، می‌گوید: «در این زمینه توافقنامه‌هایی تنظیم شد تا با استفاده از ظرفیت خیرین، بخشی از این اقدامات اجرایی شود. از سوی دیگر در دولت چهاردهم نیز دو سیاست مهم در دستور کار قرار گرفت، یکی نهضت توسعه عدالت در فضاهای آموزشی و دیگری رسیدگی به مسأله ناترازی انرژی. نقطه‌ای که این دو سیاست با یکدیگر تلاقی پیدا می‌کنند، موضوع نصب پنل‌های خورشیدی در مدارس است. با اجرای این طرح از یک سو به مدیریت و کاهش ناترازی انرژی کمک می‌شود و از سوی دیگر توسعه زیرساخت‌های آموزشی نیز در همین چارچوب دنبال خواهد شد. دو هفته پیش نیز توافقنامه نصب و راه‌اندازی حدود ۶۰ مگاوات سلول خورشیدی در مدارس کشور امضا شد. این طرح به‌صورت پنل‌های پنج کیلوواتی پیش‌بینی شده و قرار است در سطح مدارس کشور اجرا شود.»
عبداللهی درباره جزئیات فاز اول این طرح توضیح می‌دهد: «بر اساس پیش‌بینی‌های انجام شده، در فاز اول حدود ۱۲ هزار مدرسه در کشور به سلول‌های خورشیدی پنج کیلوواتی مجهز خواهند شد. علاوه براین، در فرآیند ساخت مدارس جدید نیز از پیمانکاران و مجموعه‌های اجرایی خواسته شده است نصب پنل‌های خورشیدی را به‌عنوان یکی از الزامات طراحی و ساخت فضاهای آموزشی مدنظر قرار دهند. در تقسیم کاری که در این زمینه انجام شده بخشی از منابع مالی لازم برای نصب این پنل‌ها از محل منابع استانی و مشارکت خیرین تأمین می‌شود تا اجرای طرح در مدارس کشور در دستور کار قرار گیرد.»
 

اولویت نصب پنل‌های خورشیدی با مدارس آسیب‌دیده

معاون فنی و نظارت سازمان نوسازی، توسعه و تجهیز مدارس کشور درباره دامنه اجرای این طرح می‌گوید: «این طرح فقط محدود به مدارس جدید در حال ساخت نیست. هرچند در مدارس جدید تلاش کرده‌ایم نصب پنل‌های خورشیدی را به‌عنوان یک الزام در نظر بگیریم، اما بخش قابل توجهی از اجرای این طرح مربوط به مدارس موجود کشور است.

مدارسی که در حال حاضر فعال هستند و دانش‌آموزان در آنها مشغول تحصیل‌اند. در عین حال یکی از اولویت‌های اجرای این طرح مدارسی هستند که در جریان جنگ تحمیلی آسیب دیده‌اند و در حال حاضر در استان‌هایی مانند تهران، اصفهان، کردستان، کرمانشاه و آذربایجان شرقی قرار دارند. در بسیاری از این مناطق، فضاهای آموزشی آسیب‌دیده مورد بهسازی و مرمت قرار گرفته‌اند و در حال حاضر می‌توان در چارچوب طرح‌های جدید، موضوع نصب پنل‌های خورشیدی را نیز در آنها دنبال کرد.» عبداللهی با تأکید بر جنبه آموزشی این طرح می‌گوید: «رویکرد سازمان در این برنامه فقط تأمین بخشی از انرژی مصرفی مدارس یا کمک به کاهش ناترازی انرژی نیست، بلکه یکی از اهداف مهم موضوع فرهنگ‌سازی و آموزش است.

دانش‌آموزان در برنامه‌های درسی خود با مفاهیم مربوط به انرژی‌های تجدیدپذیر آشنا می‌شوند و زمانی که نمونه واقعی این فناوری در مدرسه نصب شده باشد، می‌توانند از نزدیک با آن آشنا شوند. مثلاً وقتی پنل‌های خورشیدی روی پشت‌بام مدارس نصب شده باشد، دانش‌آموزان می‌توانند سلول‌های خورشیدی، مبدل‌های انرژی و فرآیند تولید برق از انرژی خورشیدی را از نزدیک مشاهده کنند و این موضوع به درک بهتر مفاهیم آموزشی در این حوزه کمک می‌کند.»
او درباره امکان نصب پنل‌های خورشیدی در همه مدارس کشور نیز توضیح می‌دهد: «باید توجه داشت که نصب این تجهیزات روی پشت‌بام مدارس نیازمند ارزیابی‌های فنی است. به دلیل بار سنگینی که پنل‌ها ایجاد می‌کنند، همه ساختمان‌ها ظرفیت نصب این تجهیزات را ندارند. بنابراین لازم است بررسی‌های فنی انجام و فقط در مدارسی که از نظر سازه‌ای ظرفیت لازم را دارند، این کار انجام شود.»
معاون فنی و نظارت سازمان نوسازی، توسعه و تجهیز مدارس کشور می‌گوید: «در این چارچوب، ابتدا ارزیابی‌های فنی انجام می‌شود و هر تعداد مدرسه که از نظر فنی شرایط لازم را داشته باشد، در برنامه نصب پنل‌های خورشیدی قرار خواهد گرفت. البته در گام اول باید اجازه بدهیم اجرای طرح در همان ۱۲ هزار مدرسه برنامه‌ریزی شده، انجام شود تا در جریان اجرا، نقاط قوت و ضعف طرح نیز مشخص شود. براساس تجربه‌ای که از استقرار و بهره‌برداری از سلول‌های خورشیدی در این مدارس به دست خواهد آمد، گام دوم طرح با دقت و قوت بیشتری طراحی و اجرا خواهد شد.»

نصب پنل خورشیدی در هزار مدرسه استان تهران

عبداللهی درباره اجرای این طرح در تهران نیز توضیح می‌دهد: «در تهران خوشبختانه استانداری و بویژه شخص استاندار و معاون اقتصادی او موضوع نصب پنل‌های خورشیدی در مدارس را به‌صورت جدی دنبال کرده‌اند. تا جایی که اطلاع دارم، برای حدود هزار و ۲۰۰ مدرسه در تهران هدفگذاری انجام شده بود و در حال حاضر نزدیک به هزار مدرسه به پنل‌های خورشیدی مجهز شده‌اند و از این نظر تهران در اجرای این طرح پیشرو محسوب می‌شود.»
عبداللهی درباره هزینه اجرای چنین طرح‌هایی نیز توضیح می‌دهد: «در هر سرمایه‌گذاری باید موضوع بازده سرمایه در نظر گرفته شود، یعنی سرمایه‌گذاری انجام‌شده باید در یک بازه زمانی مشخص بتواند هزینه اولیه خود را جبران کند. در مدارس سازگار با محیط زیست نیز معمولاً هزینه ساخت بین ۲۵ تا ۳۰ درصد بیشتر از مدارس معمولی است، اما این هزینه اضافه در مدت کمتر از ۱۰ سال از طریق صرفه‌جویی در مصرف انرژی، مدیریت بهتر پسماند و برخی ملاحظات جبران می‌شود.»
معاون فنی و نظارت سازمان نوسازی، توسعه و تجهیز مدارس کشور می‌گوید: «در مورد پنل‌های خورشیدی نیز همین منطق وجود دارد. اگر مکان‌یابی به‌درستی انجام شود و ظرفیت فنی ساختمان‌ها به‌درستی بررسی شود، سرمایه‌گذاری در این حوزه می‌تواند در یک دوره زمانی مشخص هزینه خود را جبران و در عین حال به کاهش مصرف انرژی و ترویج فرهنگ استفاده از انرژی‌های پاک، کمک کند.»