قزوین به خزر نزدیک‌تر می‌شود / پس از ۲۰ سال، محور تنکابن-الموت-قزوین در آستانه افتتاح قرار گرفت

شیما جهان‌بخش؛ گروه ایران زمین /  این مسیر اما تنها یک راه ارتباطی جدید نیست؛ بسیاری از کارشناسان آن را یکی از پروژه‌های راهبردی کشور می‌دانند که می‌تواند نقشه دسترسی و توسعه در بخش وسیعی از شمال و مرکز ایران را دگرگون کند؛ طرحی ملی که پس از نزدیک به دو دهه فراز و فرود، بار دیگر در کانون توجه دولت و مدیران دو استان قرار گرفته و تکمیل آن می‌تواند علاوه بر کاهش چشمگیر زمان سفر، بخشی از بار ترافیکی محورهای پرتردد شمال کشور را نیز کاهش دهد.
محور تنکابن-الموت-قزوین یکی از مهم‌ترین طرح‌های زیرساختی کشور به شمار می‌رود؛ طرحی که ریشه آن به مصوبات سفر آیت الله خامنه ای، رهبر شهید به استان قزوین در سال ۸۲ بازمی‌گردد و عملیات اجرایی آن از سال ۸۶ آغاز شده است. این پروژه در قالب ۶ قطعه اجرایی تعریف شده و در صورت تکمیل، شهرستان تنکابن در غرب مازندران را از طریق منطقه تاریخی و کوهستانی الموت به قزوین متصل خواهد کرد.
بر اساس برآوردها، طول مسیر فعلی میان قزوین و شمال کشور حدود ۳۳۰ کیلومتر است، اما با بهره‌برداری از این محور، این فاصله به حدود ۱۶۴ کیلومتر کاهش می‌یابد. به این ترتیب، زمان سفر از حدود ۶ ساعت به نزدیک ۳ ساعت خواهد رسید و سالانه حدود ۳.۸ میلیون لیتر صرفه‌جویی در مصرف سوخت حاصل می‌شود.

قزوین؛ پیشتاز در مسیر تکمیل ابرپروژه
در میان بخش‌های مختلف پروژه ملی تنکابن-الموت-قزوین، استان قزوین امروز بیش از هر زمان دیگری به نقطه بهره‌برداری نزدیک شده است؛ موضوعی که به گفته مسئولان استانی می‌تواند فصل تازه‌ای در توسعه مناطق شمالی قزوین، بویژه منطقه الموت رقم بزند.
«جواد حق‌لطفی»، معاون هماهنگی امور عمرانی استاندار قزوین در گفت‌و‌گو با «ایران» از پیشرفت بیش از ۹۳ درصدی قطعه اول محور قزوین-الموت خبر می‌دهد و می‌گوید:«این بخش از طرح در آستانه تکمیل قرار دارد. در اصل بخش عمده عملیات اجرایی پایان یافته و تمرکز فعلی بر تکمیل زیرساخت‌ها، رفع نواقص و آماده‌سازی مسیر برای بهره‌برداری است.»
حق‌لطفی این محور را فراتر از یک پروژه راهسازی می‌داند و معتقد است:«تکمیل آن می‌تواند به توسعه پایدار شمال استان، رونق گردشگری، افزایش سرمایه‌گذاری و بهبود دسترسی روستاهای منطقه الموت منجر شود.»
وی تأکید می‌کند:«منطقه الموت از ظرفیت‌های ارزشمند طبیعی، تاریخی و گردشگری برخوردار است و بهره‌برداری از این مسیر می‌تواند زمینه معرفی هرچه بیشتر این ظرفیت‌ها را فراهم کند.»
به گفته معاون عمرانی استاندار قزوین، برای تکمیل قطعه اول پروژه حدود ۸۰۰ میلیارد تومان اعتبار نیاز است و استانداری تأمین این منابع را با جدیت دنبال می‌کند.

پیشرفت 93 درصدی بخش ابتدایی پروژه 
در کنار پیگیری‌های مدیریتی استانداری قزوین، بخش فنی و اجرایی پروژه نیز به مراحل پایانی نزدیک شده است؛ موضوعی که «مجتبی دایی‌دایی» مدیرکل راه و شهرسازی استان قزوین بر آن تأکید دارد و معتقد است بخش قابل‌توجهی از مسیر در حوزه استحفاظی استان، آماده ورود به مرحله بهره‌برداری است.
مدیرکل راه و شهرسازی استان قزوین از پیشرفت ۹۳ درصدی ۶۲ کیلومتر اول مسیر خبر داده و می‌گوید:«پروژه اکنون در مرحله تکمیل تجهیزات ایمنی، نصب علائم و آماده‌سازی برای بهره‌برداری قرار دارد.» وی با اشاره به پیگیری‌های انجام ‌شده برای تأمین اعتبار طرح اظهار می‌کند:«در صورت تخصیص منابع پیش‌بینی‌شده، امکان بهره‌برداری از این بخش تا پایان سال وجود خواهد داشت.»
به گفته دایی‌دایی، «محور تنکابن-الموت-قزوین، تنها یک پروژه استانی نیست، بلکه بخشی از شبکه ارتباطی راهبردی کشور به شمار می‌رود که می‌تواند در کاهش زمان سفر، افزایش ایمنی مسیرها و رونق اقتصادی مناطق واقع در مسیر نقش‌آفرین باشد.»
وی مهم‌ترین عامل تعیین‌کننده در سرعت تکمیل پروژه را تأمین به‌موقع اعتبارات مورد نیاز می‌داند و می‌گوید:«در جریان سفر رئیس‌جمهوری به استان قزوین، موضوع تأمین منابع مالی این طرح مطرح شده و پیگیری‌های لازم برای تخصیص اعتبارات مورد نیاز در حال انجام است.مجموع این اقدامات نشان می‌دهد در بخش قزوین، پروژه بیش از هر زمان دیگری به نقطه گشایش نزدیک شده و آنچه امروز بیش از هر عامل دیگری سرنوشت این طرح را تعیین می‌کند، تأمین به‌موقع اعتبارات و تکمیل عملیات باقی‌مانده است.»

وقتی یک جاده، نقشه توسعه را تغییر می‌دهد
در حالی که بخش‌های مهمی از پروژه در حوزه قزوین به مراحل پایانی نزدیک شده، در مازندران نیز نگاه به محور تنکابن-الموت-قزوین فراتر از یک طرح راهسازی صرف است. مسئولان این استان معتقدند تکمیل این مسیر می‌تواند معادلات توسعه‌ای غرب مازندران را دگرگون کرده و فصل تازه‌ای در ارتباطات اقتصادی و گردشگری شمال کشور رقم بزند.
«مهدی یونسی‌رستمی» استاندار مازندران، با تأکید بر اهمیت راهبردی این پروژه، آن را یکی از کلیدی‌ترین طرح‌های زیرساختی کشور برای تقویت پیوند میان شمال و مرکز ایران توصیف می‌کند و به «ایران» می‌گوید:«محور تنکابن-الموت-قزوین تنها یک مسیر ارتباطی جدید نیست، بلکه بستری برای رونق اقتصادی، توسعه گردشگری، افزایش مبادلات منطقه‌ای و گسترش تعاملات میان استان‌های شمالی و مناطق مرکزی کشور به شمار می‌رود.»
به گفته استاندار مازندران، دولت چهاردهم نگاه ویژه‌ای به پروژه‌های نیمه‌تمام و اثرگذار زیرساختی دارد و محور تنکابن-الموت-قزوین نیز به دلیل نقش ملی و راهبردی خود در زمره همین طرح‌ها قرار گرفته است.
یونسی‌رستمی از پیش‌بینی و تأمین یک‌هزار و ۵۰۰ میلیارد تومان اعتبار برای شتاب‌بخشی به روند اجرای پروژه خبر می‌دهد و معتقد است:«این اعتبار می‌تواند بخش مهمی از مشکلات ناشی از کمبود نقدینگی و کندی عملیات اجرایی را برطرف کند.»
وی با تأکید بر اینکه توسعه مازندران بدون تکمیل شریان‌های ارتباطی امکان‌پذیر نیست، خاطرنشان می‌کند:«این محور می‌تواند غرب مازندران را به یکی از مهم‌ترین دروازه‌های ارتباطی کشور تبدیل کند و زمینه جذب سرمایه‌گذاری، رونق گردشگری و توسعه فعالیت‌های اقتصادی را فراهم آورد.»
استاندار مازندران همچنین بر نقش این مسیر در کاهش فشار ترافیکی محورهای پرتردد شمال کشور تأکید کرده و معتقد است: «بهره‌برداری از آن می‌تواند بخشی از بار ترافیکی جاده‌های هراز و چالوس را به خود جذب کند.»
وی در پایان تأکید می‌کند:«مجموعه مدیریت استان با همه ظرفیت‌ها برای جذب اعتبارات، رفع موانع اجرایی و تسریع روند اجرای پروژه پای کار آمده است تا این طرح بزرگ از مرحله انتظار به مرحله بهره‌برداری برسد.»

تنکابن؛ چشم‌انتظار تکمیل حلقه اتصال البرز به خزر
در سطح محلی نیز مدیران تنکابن این پروژه را یکی از مهم‌ترین مطالبات زیرساختی مردم منطقه می‌دانند؛ طرحی که سال‌ها چشم‌انتظار تکمیل آن هستند.
«مرتضی شکوهی»، فرماندار ویژه تنکابن نیز با اشاره به اهمیت این محور ارتباطی، آن را فراتر از یک جاده معمولی توصیف کرده و می‌گوید:«این مسیر از جنبه‌های مختلف اقتصادی، ارتباطی و حتی پدافندی برای استان مازندران اهمیت ویژه‌ای دارد.»
وی با بیان اینکه تکمیل این پروژه می‌تواند دو استان مازندران و قزوین را از طریق مسیری ایمن و کوتاه به یکدیگر متصل کند، می‌افزاید:«محور تنکابن-الموت-قزوین یکی از مهم‌ترین مسیرهای ارتباطی آینده منطقه خواهد بود و نقش مؤثری در تسهیل رفت‌وآمد، جابه‌جایی کالا و توسعه مبادلات میان دو استان ایفا خواهد کرد.»
به گفته فرماندار ویژه تنکابن، بخش عمده عملیات بهسازی مسیر موجود انجام شده و تنها حدود ۱۸ کیلومتر از مسیر تا مرز استان قزوین باقی مانده است.  وی همچنین از فعال بودن جبهه‌های اجرایی پروژه خبر می‌دهد و معتقد است:«با بهبود شرایط جوی، روند عملیات عمرانی شتاب بیشتری گرفته است.» شکوهی یادآور می‌شود:«بخش اصلی بزرگراه تنکابن-الموت-قزوین توسط قرارگاه سازندگی در حال اجراست و میانگین پیشرفت فیزیکی آن به حدود ۵۰ درصد رسیده است. البته مسیر آسفالته موجود زودتر از زمان افتتاح کامل بزرگراه آماده بهره‌برداری خواهد شد و مردم منطقه می‌توانند از مزایای آن بهره‌مند شوند.»
فرماندار ویژه تنکابن معتقد است:«تکمیل این محور نه‌تنها دسترسی غرب مازندران به استان قزوین را تسهیل می‌کند، بلکه ظرفیت‌های تازه‌ای برای توسعه گردشگری، رونق اقتصادی و افزایش ایمنی شبکه حمل‌ونقل منطقه ایجاد خواهد کرد.»

برش

روایتی از تلاش برای پیوند دو استان
پس از نزدیک به دو دهه انتظار، محور تنکابن-الموت-قزوین، امروز بیش از هر زمان دیگری به نقطه تحقق نزدیک شده است؛ پروژه‌ای که از دامنه‌های البرز مرکزی آغاز می‌شود و تا کرانه‌های خزر امتداد می‌یابد، تنها یک مسیر ارتباطی نیست؛ روایتی از تلاش برای پیوند دو استان، کاهش فاصله‌ها و گشودن افقی تازه برای توسعه مناطق کمتر برخوردار است. اگر تأمین اعتبارات و اجرای عملیات با همین شتاب ادامه یابد، جاده‌ای که سال‌ها در پیچ‌ و خم کوهستان‌های البرز چشم‌انتظار تکمیل مانده بود، می‌تواند به یکی از مهم‌ترین شریان‌های ارتباطی، گردشگری و اقتصادی کشور تبدیل شود.