جنگ علیه ایران ضعف آمریکا را آشکار کرد

گروه دیپلماسی، رضا عدالتی پور : معاون وزیر خارجه روسیه در این نشست که با حضور کارشناسان برجسته و رؤسای دانشگاه‌ها و اندیشکده‌ها از ۱۲ کشور در مسکو برگزار شد، نگاه روسیه به تحولات جاری در منطقه را تبیین کرد و با ارائه شواهد عینی از نقش مخرب آمریکا در برهم زدن ثبات در منطقه، از شکست آمریکا و اسرائیل در جنگ علیه ایران، عدم وجود هرگونه دستاورد مثبت اعراب در ارائه پایگاه نظامی به آمریکا و آشکار شدن ضعف و نظم آمریکایی در پی جنگ با ایران سخن گفت.

تلاش می‌کنم تصویری را که وزارت خارجه روسیه در حال حاضر از اوضاع منطقه خاورمیانه دارد، برایتان ارائه دهم. هرچند این تصویر احتمالاً کاملاً شفاف نیست؛ چرا که اوضاع پویا، در حال تغییر سریع و در بعضی جهات حتی آشفته است. با توجه به تحولات منطقه؛ در این نشست می‌خواهم جداگانه بر وضعیت نظامی-سیاسی منطقه تمرکز کنم. اوضاع خاورمیانه، به ویژه در حوزه خلیج‌فارس، همچنان متشنج است و این نمی‌تواند ما را نگران نکند. تجاوز تحریک‌نشده آمریکا و اسرائیل علیه ایران، دور بی‌سابقه‌ای از خشونت را به راه انداخت که هزاران قربانی گرفت.
جمهوری اسلامی به صورت نامتقارن پاسخ داد و نه تنها اسرائیل، بلکه پایگاه‌های نظامی در کشورهای عربی حوزه خلیج ‌فارس که نیروها و تجهیزات آمریکایی در آنها مستقر بودند و همچنین زیرساخت‌های انرژی مرتبط با شرکت‌های آمریکایی را هدف قرار داد. این درگیری و از جمله پیامدهای دیگر، موجب آغاز عملیات نظامی در مناطق مرزی لبنان و اسرائیل و حملات موشکی و هوایی به لبنان شد. 

تلاش آشکار آمریکا و اسرائیل برای تخریب روابط عربی- ایرانی

در این میان توقف کشتیرانی در مسیر حیاتی تنگه هرمز برای اقتصاد جهانی، زنجیره‌های تأمین را دچار اختلال کرد. این در حالی است که واشنگتن به‌خوبی می‌دانست که تجاوز به ایران، این کشور را به سمت راهبرد نبرد نامتقارن در خلیج‌فارس سوق خواهد داد. چیزی که ایرانی‌ها از پیش صریحاً هشدار داده بودند. با این حال، آمریکا یک بار دیگر نظر متحدان عرب خود را که پیوسته به دلیل بیم از تبدیل این ماجراجویی خطرناک به جنگی فراگیر  خواستار خودداری از آغاز عملیات نظامی علیه ایران بودند، نادیده گرفت.

در اقدامات آمریکایی‌ها و اسرائیلی‌ها، تلاش آشکاری برای تخریب عادی‌سازی روابط عربی–ایرانی که در سال‌های اخیر شکل گرفته بود و نیز برای کشاندن اعراب به رویارویی نظامی با ایرانی‌ها مشاهده می‌شود.

روسیه از همان ابتدای درگیری خواستار رفع علل ریشه‌ای آن بود؛ یعنی توقف فوری تجاوز نظامی که آمریکا و اسرائیل به راه انداخته بودند و بر این نکته تأکید کرد که راه‌اندازی یک فرآیند کامل سیاسی–دیپلماتیک برای حل اختلافات موجود  با تضمین منافع همه کشورهای منطقه بدون استثنا  تنها گزینه پیش رو است. این موضع را هم در گفت‌وگوهای دوجانبه با شرکای آمریکایی و خاورمیانه‌ای در سطوح عالی و عالی‌ترین و هم در چارچوب شورای امنیت سازمان ملل متحد مطرح می‌کنیم. ما از آتش‌بسی که هشتم آوریل میان آمریکا و ایران برقرار شد استقبال کردیم و مهم آن است که این آتش‌بس با وجود برخی حوادث پراکنده تاکنون پایدار مانده است.
 
باید وضعیت را در مسیر سیاسی- دیپلماتیک نگه داشت

امیدواریم گفت‌وگو میان آمریکا و ایران برای دستیابی به توافق نهایی ادامه یابد. بر این باوریم که باید وضعیت را در مسیر سیاسی–دیپلماتیک نگه داشت، از به شکست کشاندن تلاش‌های مذاکراتی جلوگیری کرد و از وقوع رویارویی نظامی احتراز کرد. بر این پایه، در صورت حل‌وفصل جامع و پایدار بحران ایران، فرصتی تاریخی برای مردمان منطقه فراهم خواهد شد تا به ساختن معماری نوینی از روابط میان‌دولتی بپردازند.

پایه این معماری باید بر اصل بنیادین تأمین امنیت دسته‌جمعی فراگیر و مستحکم استوار باشد  امنیتی که ثبات را تضمین کند و در برابر مداخلات مخرب خارجی مصونیت ایجاد نماید. پیشنهاد روسیه  برقراری صلح پایدار و روابط مبتنی بر همکاری در منطقه خلیج‌فارس، میان تمامی کشورهای ساحلی  چه عرب و چه ایران  است. البته در این شرایط تشدید بی‌سابقه تنش‌ها پیرامون ایران، متأسفانه مسأله فلسطین که سنگ‌بنای کل منطقه خاورمیانه است عملاً به حاشیه رانده شد و 
محدودیت‌های قابل توجهی بر ورود کمک‌های بشردوستانه به این منطقه همچنان پابرجاست. تاکنون نه نیروهای تثبیت‌کننده بین‌المللی مستقر شده‌اند، نه چشم‌انداز خروج کامل نیروهای اسرائیلی از غزه اصلاً مطرح شده است. در واقع، تلاش‌های صلح‌آمیز دولت آمریکا در پرونده فلسطین متوقف شده است. اوضاع در کرانه باختری رود اردن نیز در مسیری منفی پیش می‌رود.

پایگاه‌های آمریکا هیچ خیری برای اعراب نداشته است

درباره دیدارهای زلنسکی با برخی دولتمردان عربی در جریان جنگ اخیر، ما به نظر دوستانمان در کشورهای عرب از جمله کشورهای حاشیه خلیج‌فارس، احترام می‌گذاریم. بنابراین این حق آنهاست، تصمیم آنهاست که این شخص را بپذیرند. با این حال، به نظر ما، بعید است تعامل با او نتیجه مثبتی داشته باشد. در واقع، ما همین الان هم می‌بینیم که حضور پایگاه‌های غربی در کشورهای عربی شبه‌جزیره عربستان، یا حضور نظامیان آمریکایی، هیچ خیری برای این کشورها نداشته است. آقای زلنسکی ساخته و پرداخته غرب است.

او در واقع عروسک خیمه‌شب‌بازی کشورهای غربی است. بنابراین، درست همان‌طور که این پایگاه‌های غربی یا نظامیان غربی مستقر در کشورهای شبه‌جزیره عربستان هیچ خیری نیاوردند و فقط بلا بر سر این کشورها آوردند، دیدار او نیز به نظر ما هیچ ارزش افزوده‌ای برای دوستان عرب ما نخواهد داشت و تا آنجا که می‌دانم، تمام مذاکراتی که درباره نوعی توافق همکاری صورت گرفته، تاکنون به چیز مشخصی منجر نشده است.

حمله به ایران کاملاً در تضاد با حقوق بین‌الملل بود

حقوق بین‌الملل در دهه‌های اخیر تا حد زیادی کنار گذاشته شده و یک کشور تصمیم گرفته خود را هژمون کره زمین بداند و از این رو شرایط خود را به همه دیکته کند. منظورم ایالات متحده آمریکاست که با حمایت برخی متحدانش شروع به تحمیل همان «نظم مبتنی بر قوانین» کرد. این قوانین را طبیعتاً خودشان برای خودشان نوشتند؛ هیچ‌کدام از ما در تدوین و تصویب آنها شرکت نداشتیم. این قوانین تصویری از جهان را منعکس می‌کنند که برای غرب سودمند است. در واقع یکی از نمودهای بی‌توجهی به حقوق بین‌الملل را همین الان در منطقه خاورمیانه و حوزه خلیج فارس می‌بینیم. «آمریکا تصمیم گرفت به میل خود حکومت کشوری — در این مورد ایران — را تغییر دهد.

این کاملاً مغایر با حقوق بین‌الملل است. تجاوز آنها تحریک‌نشده بود و روسیه از همان ابتدا اقدامات آمریکا و اسرائیل علیه ایران را به‌صراحت محکوم کرد.» به علاوه، آمریکایی‌ها و اسرائیلی‌ها در عمل شماری از کشورهای عرب ساحلی خلیج فارس را هم وارد این جنگ کردند که به دلیل تجاوزی که آغاز کردند، از اقدامات تلافی‌جویانه آسیب دیدند.

طبیعتاً اکنون بسیاری چیزها به رفتار ایالات متحده بستگی دارد. در واقع تمام جهان الان گروگان رئیس‌جمهوری ترامپ است که در طول یک شبانه‌روز چندین بار نظرش را عوض می‌کند. یک بار آمادگی خود را برای مذاکره اعلام می‌کند و چند ساعت بعد تهدید به نابودی یک تمدن می‌کند.

بــــرش

در دنیای چندقطبی، نفوذ آمریکا به تدریج کاهش خواهد یافت

می‌بینیم که اسرائیل برای تأمین امنیت خود کاملاً به ایالات متحده متکی است و در عمل تمام امید خود را به این بسته که آمریکا در هر شرایطی از آن حمایت خواهد کرد. من مطمئن نیستم این سیاست حکیمانه‌ای باشد، زیرا به نظر ما در دنیای چندقطبی، نفوذ آمریکا به تدریج کاهش خواهد یافت. این را هم‌اکنون در نمونه درگیری با ایران می‌بینیم؛ آمریکا نتوانست ایران را شکست دهد، و این یعنی شکست خورده است. بنابراین قدرت آمریکا آشکارا رو به کاهش است. پیش‌بینی اینکه بیست یا سی سال دیگر چه خواهد شد دشوار است، اما از دیدگاه من، اسرائیل بیهوده چنین تکیه‌ای بر آمادگی و توانایی دائمی آمریکا برای کمک و حفاظت دارد. ایالات متحده به تدریج شروع به از دست دادن نفوذ خود کرده و با جنگ علیه ایران به جای اینکه قدرت خود را به جهان نشان دهد، ضعف خود را آشکار کرده است.