اگر صفحه را درست نمی‌بینید اینجا را کلیک کنید

نگاه ناشر؛ برگزاری هم‌زمان نمایشگاه حضوری و مجازی کتاب نقض غرض است
آزاد عندلیبی مسئول غرفه فرهنگ نشر نو و معاون مدیر مسئول فرهنگ نشر نو درباره برگزاری هم‌زمان نمایشگاه حضوری و مجازی به خبرنگار ایرنا گفت: شیوه فروش مبتنی بر تخفیف و بن در نمایشگاه مجازی و حضوری یکسان است و ماهیت مشابهی دارند، من ادعای برخی ناشران را قبول نمی‌کنم که صرفا به دلیل حمایت از کتاب‌فروشان در یکی از نمایشگاه‌ها شرکت کنند و در دیگری شرکت نکنند. در نمایشگاه مجازی بن‌های مختلف و تخفیف بیشتر ارائه می‌شود، ارسال آثار رایگان است، در نتیجه نمایشگاه مجازی فروش قابل توجهی دارد. او ادامه داد: در نمایشگاه حضوری تخفیف کمتر است و بن به این بخش از نمایشگاه اختصاص داده نشده‌ است، پس در این مورد نیز میزان فروش در نمایشگاه مجازی تقویت می‌شود. از طرفی، به گمانم مردم دوست دارند تجربه حضور در برابر کتاب، کتاب‌فروش، نویسنده و ناشر را احساس کنند، برخی دوست دارند تجربه حضور در فضای اجتماعی را بعد از دو سال همه‌گیری کرونا تجربه کنند و بتوانند در جمع کنار باقی مردم حضور داشته‌باشند. این تجربه اهمیتی دارد که معمولاً در سایه رقم‌، عدد و ریال قرار می‌گیرد. به گفته مسئول غرفه فرهنگ نشر نو، خرید حضوری کتاب، اختیاری را به افراد کتابخوان می‌دهد که در نمایشگاه مجازی ممکن نیست. زیرا فرد کتابخوان در نمایشگاه حضوری می‌تواند با ناشر یا نویسنده صحبت کند، نظرهایش را اعلام و از مسائل انتقاد کند، از زوایای گوناگون هر کتاب بی‌واسطه کسب اطلاع کند و نهایتا به جمع‌بندی مناسبی برسد. این امکان‌ها هنوز در فضای مجازی زبان فارسی به قدر کفایت مهیا نیست. غرفه تنگ و تُرشی به فرهنگ نشر نو اختصاص دادند عندلیبی با تاکید بر اینکه به رغم همه موانع و مصائب مایل به شرکت در نمایشگاه حضوری کتاب است، ادامه داد: همچنان مایل به شرکت در این نمایشگاه هستیم اما با این شرط که تبعیضی بین ناشران مختلف قائل نشوند. اگر اصول و معیارهایی برای اختصاص غرفه، مکان فروش و ارتباط با مخاطب قائل هستند باید دست‌کم به برخی از استانداردها و معیارها پایبند باشند و افرادی را عزیزتر و افرادی را دورتر ندانند. باید ناشران را بر اساس تیراژ، تعداد عنوان کتاب‌هایشان، مقبولیتشان در میان کتابخوان‌ها و دیگر مولفه‌های کاملا حرفه‌ای بسجند و به راه سابق نروند. تنها بر این اساس می‌توانند فضای واقعا پویاتری ایجاد کنند. مدیر غرفه فرهنگ نشر نو با اشاره به غرفه کوچکی که در نمایشگاه کتاب به این نشر اختصاص داده شده‌است، گفت: غرفه تنگ و تُرشی به فرهنگ نشر نو اختصاص دادند که امکان ارائه همه کتاب‌ها یا دست‌کم کتاب‌های جاری نشر نو در آن مهیا نیست. خیلی از پرسنل نهادهای دولتی، نویسندگان و ناشرانی که ما را ملاقات می‌کنند بیان می‌کنند که اختصاص این متراژ و این محل از نمایشگاه به فرهنگ نشر نو عادلانه نیست و شائبه عدم رعایت عدالت را تقویت می‌کند. به گفته عندلیبی برگزاری عادلانه، هوشمندانه و به‌موقع نمایشگاه کتاب می‌تواند تجربه بهتری را رقم بزند. برگزاری هم‌زمان نمایشگاه حضوری و مجازی نقض غرض و بی‌برنامگی و خنثی‌سازی بخشی از تاثیر اجتماعی، فرهنگی و حضوری نمایشگاه کتاب است. شاید سود وزارت ارشاد از برگزاری نمایشگاه مجازی قابل چشم‌پوشی نیست، اما آیا تمام حوزه‌های کتاب می‌تواند در این شرایط کاهش سود را تحمل کند؟ آیا می‌تواند بیش از این ضرر را تاب بیاورد؟ بعید می‌دانم. عجالتا می‌توان گفت که منطقی‌تر است در پاییز نمایشگاه حضوری و در بهار نمایشگاه مجازی برگزار شود. زیرا در پاییز دانشجویان به تهران می‌آیند و مانند ماه‌های بعد از عید، سبد خرید مردم محدود نیست. دلایل دیگری هم این ایده را تقویت می‌کند. مجبوریم چاپ کتاب‌ها را اولویت‌بندی کنیم عندلیبی با اشاره به مشکلاتی که به دلیل توقف ارائه کاغذ دولتی و بالا رفتن قیمت کاغذ در بازار آزاد با آن مواجه شدند، گفت ما نیز با کمبود کاغذ مواجه شدیم. برای انتشار همه کتاب‌هایی که چاپشان تمام شده‌است معذوریت داریم، مجبوریم برای انتشار کتاب‌های جدید و تجدید چاپ آثار، آن‌ها را اولویت‌بندی ‌کنیم؛ ناگزیریم یک سری آثار را زودتر و برخی را دیرتر منتشر کنیم. خواب سرمایه موجب دشواری وضعیت همکاران و زیان ناشر خواهدشد. البته میان ما و مولفان و مترجمان رابطه خوب و شفافی برقرار است ولی باید در نظر داشت که هم ناشران، هم مولفان و مترجمان علاقه‌مند هستند که آثارشان زودتر به دست مخاطب برسد. او ادامه داد: مشکلات اقتصادی باعث شده که ناشران مستقل و معتبر کشور نتواند پویایی سال‌های گذشته را داشته‌باشد، وقفه‌های کوتاه و بلندی به وجود می‌آید که ناگزیر است. همچنین در این وضعیت توانایی برنامه‌ریزی دقیق میان‌مدت و طولانی‌مدت را مانند اوضاع عادی نخواهیم‌داشت زیرا همه چیز به‌سرعت در حال تغییر است، هیچ‌چیز مانند چند روز قبلش نیست و این کار را بسیار سخت می‌کند. پیامد کلی ماجرا این است که قیمت کتاب برای تمام ناشران خصوصی و مستقل به صورت عام بالا رفته‌است. کاغذ تنها عامل تاثیرگذار روی قیمت کتاب نیست به گفته عندلیبی فقط افزایش قیمت کاغذ در بازار آزاد موجب افزایش قیمت کتاب نشده‌است، بلکه توقف ارائه کاغذ با یارانه دولتی برای ناشران خصوصی نیز در این اتفاق مؤثر بوده‌است. فرهنگ نشر نو هم جزو آن ناشران است و عمدتا از دریافت کاغذ دولتی محروم است و این مساله در کنار دیگر مولفه‌ها بر قیمت کتاب تاثیر می‌گذارد. او ادامه داد: کاغذ تنها عامل تاثیرگذار روی قیمت کتاب این نیست، عوامل مختلف دیگری مانند افزایش دستمزد کارکنان، افزایش قیمت تک‌تک پارامترهایی که کتاب را می‌سازد، مانند مقوا، جوهر، ته‌دوزی، تکنیک‌های جلدسازی، روبان، رنگ، لیتوگرافی و صحافی و غیره دست به دست هم می‌دهند تا قیمت تمام‌شده کتاب باکیفیت برای ناشران حرفه‌ای به طور عام بالاتر برود؛ به طور خاص ناشرانی که سعی می‌کنند کیفیت و استاندارد کتاب‌های خود را حفظ کنند، یعنی مراحلی از آماده‌سازی استاندارد کتاب مانند طراحی جلد مناسب، کتاب‌آرایی دقیق، ویرایش، نمونه‌خوانی، نسخه‌پردازی و نمایه‌سازی و غیره را حذف نکنند، بیشتر گرفتار افزایش قیمت‌ها هستند. معاون مدیر مسئول فرهنگ نشر نو درباره عادت مخاطبان این نشر به تهیه کتاب باکیفیت بیان کرد: مخاطبان فرهنگ نشر نو با کیفیت بالای کتاب آشنا و مأنوس هستند. کیفیت متن و ماده کتاب در نشر نو باعث شده‌است که همچون همیشه پیگیر و خواستار کتاب‌های نشر نو باشند و پیوند خود را با این نشر حفظ کنند، اما در عین حال هرچه قیمت بالا می‌رود توان خرید بخش بیشتری از کتابخوانان کمتر می‌شود، در نتیجه سبد خرید افراد کوچک‌تر می‌شود و به همان میزان خرید کتاب برای مخاطب دشوارتر می‌شود. این روند تا کی ادامه خواهدداشت، معلوم نیست.