جنگها، با همه زشتی بیحدشان، با حجم بینهایت دردهاشان، با ضجههای برآمده از مینابشان، نه فقط فاجعه انسانی، نه فقط سیل اشک و آه، که گاهی رحمهای مصنوعی تاریخاند و از زخم، امکان میزایند. آنها چون صاعقه بر پیکر جوامع فرود میآیند، ویرانگر و داغدار و هولناکند. اما در همان لحظه فروپاشی، در همان آتش که خاطرهها را خاکستر میکند، دانههای امکانی ناشنیده و نادیده، در شکاف زمان جوانه میزنند.