شکل‌گیری بنیاد و پژوهشکده نمایش‌ آیینی، در حد آرزو مانده است

شکل‌گیری بنیاد و پژوهشکده نمایش‌ آیینی، در حد آرزو مانده است
به گزارش خبرنگار فرهنگی ایرنا، نشست خبری بیستمین جشنواره نمایش‌های آیینی و سنتی روز شنبه (سیزدهم آذر) با حضور داوود فتحعلی‌بیگی دبیر جشنواره، محمدحسین ناصربخت قائم‌مقام دبیر جشنواره و حمیدرضا اردلان مدیر هشتمین سمینار بین‌المللی نمایش‌های آیینی و سنتی در تالار مشاهیر مجموعه تئاتر شهر برگزار شد. اهتمام به حوزه پژوهش اصلی جدایی ناپذیر از جشنواره نمایش‌های آیینی وسنتی است دکتر محمدحسین ناصربخت در ابتدای صحبت‌های خود گفت: یکی از فعالیت‌های جشنواره که با قدرت به آن اعتقاد و ایمان داشتیم بحث انتشار پژوهش‌های صورت‌گرفته در حوزه نمایش‌های آیینی و سنتی است. از نخستین دوره جشنواره اهتمام به کار پژوهشی نسبت‌ به حوزه نمایش‌های آیینی و سنتی آغاز شده و تاامروز نیز با جدیت ادامه داشته و به فراخور ادوار مختلف آثار متعددی نیز به چاپ رسیده‌ است. در این مراسم شاهد رونمایی از پنج کتاب دفتر تعزیه، دفتر تقلید، دفتر شبیه‌نامه، دفتر پژوهش و کتاب مجموعه مقالات برگزیده هفتمین سمینار نمایش‌های آیینی و سنتی هستیم که تنها بخشی از ثمره فعالیت هنرمندان عرصه نمایش‌های آیینی و سنتی از دوره نوزدهم تا دوره بیستم را شامل می‌شود. ناصربخت گفت: داود فتحعلی‌بیگی و مهدی دریایی مولف دفتر شبیه‌نامه، مهدی دریایی نویسنده دفتر تعزیه، مهدی صفاری‌نژاد و داریوش نصیری نویسندگان دفتر تقلید و حمیدرضا اردلان تدوینگر کتاب مجموعه مقالات هفتمین سمینار بین‌المللی نمایش‌های آیینی و سنتی بودند که در نشست خبری امروز از آن‌ها رونمایی شد. حضور ناشران خصوصی در بحث نمایش‌های آیینی و سنتی بسیار دلگرم کننده است قائم‌مقام دبیر جشنواره بیستم نمایش‌های آیینی و سنتی با تاکید  بر اینکه هسته فکری که از ابتدا در حوزه نگاه پژوهشی و تألیفی با محوریت داشته‌های نمایش ایرانی شکل‌گرفته تاامروز نیز در تک‌تک ادوار با این جشنواره همدل بوده خاطرنشان کرد: دراین‌میان مهم‌ترین تلاش‌مان حفظ ارتباط با پژوهشگران مختلف و تلاش برای توسعه علمی در کنار کارهای عملی نمایش‌های آیینی و سنتی است. ناصربخت ابراز امیدواری کرد که تلاش برای چاپ آثار پژوهشی و تألیفی با محوریت نمایش‌های آیینی و سنتی تنها مختص به ایام جشنواره نباشد و گفت: خوشبختانه طی چند سال اخیر علاوه‌ بر انتشارات نمایش که وابسته به اداره‌کل هنرهای نمایشی وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی است برخی ناشران خصوصی نیز به دلیل مطالبه هنرمندان، مخاطبان و اهمیت بازتاب داشته‌های ارزشمند نمایش‌های آیینی و سنتی پا به عرصه چاپ و ارائه آثار قرار دارد که این یکی دیگر از ثمرات جشنواره نمایش‌های آیینی و سنتی به شمار می‌رود. نسل بعد به قضاوت ما خواهند پرداخت ناصربخت با ابراز تاسف از آنکه طرح شکل‌گیری بنیاد آیین‌های نمایشی و پژوهشکده نمایش‌های سنتی و آئینی هنوز با وجود سال‌ها مطالبه در حد آرزو باقی مانده‌است خاطرنشان کرد: امید ما به سپردن این میراث در قالب فعالیت هنرمندان دلسوز و پیش‌کسوت این عرصه به نسل جوان است. وی ادامه داد: نسل بعد از ما که قطعا سکان‌دار هدایت این جشنواره خواهند بود به قضاوت خواهند نشست و امیدواریم تلاش‌های ما را دریابند. همچنین توجه‌شان به حوزه پژوهش با محوریت نمایش‌های آیینی و سنتی در دیدگاه آنان تنها مختص به این جشنواره نباشد و در تمام روزهای سال ادامه داشته باشد. نمایش آیینی و سنتی ایران با حضور مخاطب زنده است ناصربخت در پایان ابراز امیدواری کرد در گام بعدی این جشنواره یعنی دوره بیست‌ویکم که دو سال بعد برگزار خواهد شد شاهد خداحافظی ایران و تمام جهان با ویروس کرونا باشیم و بار دیگر نمایش‌ها در مواجهه با مخاطبان اجرا می‌شود. تئاتر با تماشاگر زنده است و به‌ویژه مهم‌ترین عرصه حیات، بروز، ظهور و تبلور نمایش‌های آیینی و سنتی ایرانی در مواجهه مستقیم با مخاطبان است که شکل می‌گیرد. حضور پژوهشگران از ۵ قاره در سمینار بین‌المللی نمایش‌های آیینی وسنتی در ادامه نشست دکتر حمیدرضا اردلان مدیر هشتمین سمینار بین‌المللی نمایش‌های آیینی و سنتی با اشاره به آنکه ۱۶ سال از سابقه این سمینار به دلیل دوسالانه برگزار شدن جشنواره می‌گذرد یادآور شد: طی این هشت دوره ۲۲۰ مقاله توسط پژوهشگران داخلی و خارجی ارائه‌شده که مقالات برگزیده بعد از پایان هر دوره در قالب مجموعه کتاب منتشر شده‌است. وی ادامه داد: از میان ۲۲۰ مقاله ارائه‌شده تاامروز در ادوار مختلف سمینار نمایش‌های آیینی و سنتی، ۶۰ مقاله توسط پژوهشگران خارجی در حوزه نمایش‌های آئینی، سنتی و ملی کشورها به این جشنواره ارائه‌شده که می‌توانیم بگوییم از تمام قاره‌ها شاهد حضور پژوهشگران در این عرصه بودیم. اردلان خاطرنشان کرد: موضوعاتی که در این سمینار بیشتر مدنظر قرار گرفته به مطالعات در حوزه جریان‌های بینارشته‌ای با محوریت آیین و نمایش با نگاه‌های بینامتنی چون زبان‌شناسی، نشانه‌شناسی، زیبایی‌شناسی و پدیدارشناسی استوار بوده‌است. حضور ۶ پژوهشگر بین‌المللی با ۹ مقاله در سمینار جشنواره بیستم نمایش‌های آیینی و سنتی مدیر هشتمین سمینار بین‌المللی نمایش‌های آیینی و سنتی درباره آثار رسیده به این دوره گفت: ۳۷ مقاله به دست ما رسیده‌ که از این میان ۹ مقاله از ۶ کشور هند، کره جنوبی، صربستان، گرجستان، فنلاند و اسپانیاست. وی ادامه داد: جریان پژوهشی و علمی مرتبط با مسائل تئاتری خاصه در حوزه نمایش‌های آیینی و سنتی به جایگاهی رسیده که امروز بسیاری دانشکده‌های تئاتری و حتی دیگر رشته‌های هنری از خروجی مقالات ارائه‌شده در ادوار مختلف سمینار بین‌المللی جشنواره نمایش‌های آیینی و سنتی بهره برده و می‌برند. مدیر هشتمین سمینار بین‌المللی نمایش‌های آیینی و یادآور شد: در مجموع برگزاری سمینار در کنار جشنواره زوج مناسب و معناداری را ایجاد کرده تا بتوان با نگاه علمی پیش‌بینی از طرح مسائل آیینی و گستره نمایش‌های سنتی در حوزه آینده‌پژوهی داشته باشیم. اهدای تندیس جلال ستاره به ۳ پژوهشگر ایرانی و خارجی  اردلان درباره اهدای تندیس جلال ستاری به برگزیدگان بخش سمینار نمایش‌های آیینی و سنتی گفت: زنده‌نام جلال ستاری (۱۳۱۰ تا ۱۴۰۰) پژوهشگر برجسته ایرانی است که دامنه شهرت او مرزهای بین‌الملل را پشت سر گذاشته است. پس ارائه این جایزه در حوزه بین‌الملل اعتباری برای هنر نمایش آیینی و سنتی کشورمان و این جشنواره به شمار می‌رود. وی ادامه داد: امسال نیز مطابق رسوم گذشته به یک پژوهشگر ایرانی و دو پژوهشگر خارجی حاضر در هشتمین سمینار بین‌المللی نمایش‌های آیینی و سنتی تندیس جلال ستاری به‌عنوان افراد برگزیده اهدا خواهد شد.