دلایل معضل آب خوزستان/ ضرورت تکمیل طرح آبرسانی غدیر
به گزارش روز شنبه ایرنا از سازمان بازرسی کل کشور، فتح الله طلوعی درباره ورود سازمان بازرسی کل کشور به مشکلات آب استان خوزستان افزود: دو بحث اساسی وجود دارد که یک بحث مربوط به آب شرب استان خوزستان است. در این حوزه سال ۸۸ طرح بسیار مهمی به نام طرح آبرسانی غدیر آغاز شد که هدف آن رساندن آب با کیفیت و با کمیت لازم از محل دریاچه دز به ۲۶ شهر و هزار و ۶۰۸ روستا بود.  طلوعی اظهارداشت: سازمان بازرسی سال ۸۸ که این طرح آغاز به کار کرد، مشکلاتی را مشاهده کرد که چون این طرح جزو طرح‌های مهم و حساس بود با پیگیری‌های ما ملاحظات پدافندی محقق شد و جنس لوله‌هایی هم که به کار می‌رفت اشکالاتی داشت و مکرر تغییر می‌کرد. وی اضافه کرد: مطالعات طرح کامل نشده بود و اجرای این طرح از سد دز و دریاچه دز آغاز شد تا در مسیر بتواند به آن ۲۶ شهر آبرسانی کند. سال ۸۸ به واسطه اضطراری که وجود داشت از آخر خط شروع کردند و حدود ۱۰۰ کیلومتر لوله گذاری انجام شد و آبرسانی به شهرهای آبادان و خرمشهر صورت گرفت، اما به دلیل این که هنوز این طرح کامل نشده بود، مجبور شدند از شاخه‌های کرخه به این خط، آبرسانی کنند. بازرس کل امور نیرو و ارتباطات سازمان بازرسی کل کشور افزود: همان زمان سازمان بازرسی کل کشور به رئیس جمهور وقت گزارشی داد و ایرادهایی مطرح و با پیگیری‌های سازمان بخش مطالعاتی طرح تکمیل شد و مباحث پدافندی و اعتباری هم به نتایجی رسید، اما به علت تأمین نشدن اعتبار لازم این طرح هم اکنون در اولویت وزارت نیرو نیست. مهمترین طرح و کاری که دولت و وزارت نیرو باید انجام دهند، اولویت دادن به این طرح است، مهم‌ترین هدف این طرح آبرسانی به ۲۶ شهر است و بخش اساسی مشکلات آب شرب استان با اجرای کامل این طرح برطرف می‌شود. با گذشت ۱۲ سال از اجرای طرح آبرسانی غدیر فقط ۴۷ درصد پیشرفت فیزیکی دارد و از برنامه بسیار عقب است و باید دولت و وزارت نیرو به آن توجه ویژه کند. بازرس کل امور نیرو و ارتباطات سازمان بازرسی کل کشور گفت: براساس آخرین برآوردها ۱۵ هزار میلیارد تومان برای تکمیل این طرح اعتبار لازم است و در سال ۱۴۰۵ باید به بهره برداری کامل برسد. ما به عنوان سازمان بازرسی کل کشور پیگیری می‌کنیم تا طرح از اولویت دولت خارج نشود و ما بحث اعتبارات طرح را هم پیگیر خواهیم شد. طلوعی افزود: این طرح به جای اینکه از ابتدا آغاز شود و از محل انتقال آب به پایین دست بیاید به خاطر اضطراری که وجود داشت در خصوص آبرسانی به شهرهای آبادان و خرمشهر اقداماتی صورت گرفت و خط از پایین اجرا شد و آب کرخه به این شبکه تزریق شد که هدف اصلی طرح بحث آب کارون نبود. به همین دلیل سازمان بازرسی کل کشور پیگیری می‌کند تا این طرح کامل اجرا شود. حذف برداشت‌های غیرمجاز بازرس کل امور نیرو و ارتباطات سازمان بازرسی کل کشور گفت: در حوزه مشکلات آب خوزستان هیچ گونه بارگذاری جدیدی در بخش صنعت و کشاورزی در این منطقه نباید ایجاد شود و برداشت‌های غیرمجاز هم باید حذف گردد. طلوعی در خصوص نحوه بررسی مشکلات آب استان خوزستان توسط سازمان بازرسی افزود: یکی از مباحث مهم در این بحث مربوط به حوضه آبریز سد کرخه است زیرا حوضه آبریز کرخه استان‌های لرستان، مرکزی، همدان، کردستان و خوزستان را پوشش می‌دهد و ۲۷ درصد حوضه آبریز کرخه در استان خوزستان واقع شده است. وی با اشاره به کاهش حجم ورودی حوضه آبریز کرخه در سال‌های اخیر به دلیل برداشت‌های بی‌رویه در بالادست و کاهش بارندگی‌ها در سال‌های اخیر گفت: همه برنامه‌ها و طرح‌های کشور باید متناسب با اجرای طرح‌های با بازدهی بالا باشد و مدیریت مصارف در بخش‌های مختلف باید اجرا شود و یکی از پیشنهادهای جدی سازمان بازرسی کل کشور در این باره اصلاح الگوی کشت خواهد بود. سازمان بازرسی در حوضه کرخه در سال ۹۵ بازرسی کاملی را انجام داد و پیشنهادهای خوبی هم ارائه شد. مهمترین موضوع در حوضه کرخه این است که در سال ۹۸ آورد آن ۱۳ میلیارد متر مکعب بود که آن سال از نظر ما سالی استثنایی در حوزه آب محسوب می‌شود، اما سال گذشته آورد رودخانه به ۵ و ۲ دهم میلیارد متر مکعب کاهش یافت و امسال این عدد به ۲ و نیم میلیارد متر مکعب رسیده است؛ بنابر این باید به مدیریت مصرف بیش از این‌ها توجه شود. وی افزود: اتفاق‌هایی که اکنون شاهد هستیم این است که، چون پیش بینی‌های هواشناسی و وزارت نیرو در بحث منابع آب محقق نشد، برنامه‌ها برای تأمین سه میلیون و ۲۰۰ هزار متر مکعب آب بخش کشاورزی و ۷۰۰ میلیون مترمکعب محیط زیست محقق نشده است. بازرس کل امور نیرو و ارتباطات سازمان بازرسی کل کشور گفت: چون بارش‌ها محقق نشد بنابر این کاهش‌ها مطابق برنامه‌ریزی‌های جدید به حداقل رسیده و تنها اقدامی که می‌توان برای خروج از بحران انجام داد، این است که در بخش کشاورزی اصلاحاتی صورت گیرد زیرا اکنون در حوضه کرخه بیش از ۱۰ هزار هکتار کشت شلتوک می‌شود و اگرچه معیشت کشاورزان از این بحث تأمین می‌شود، اما لازم است دولت، وزارت نیرو و جهاد کشاورزی ورود کنند تا الگوی کشت اصلاح شود. طلوعی افزود: براساس پیش‌بینی‌ها با مشکلات جدی در بحث کمبود آب مواجه ایم و میانگین بارش امسال کمتر از میانگین ۵۰ ساله بوده است و ما باید الگوی کشت را در این منطقه اصلاح کنیم و وزارت جهاد کشاورزی باید ضمن این که به معیشت کشاورزان هم آسیبی ایجاد نشود در این زمینه ورود جدی داشته باشد. جلوگیری از بارگذاری جدید در حوزه صنعت و کشاورزی وی گفت: پیشنهاد مشخص ما در حوضه کرخه این است که برای عبور از این بحران از هرگونه بارگذاری جدید در حوزه صنعت و کشاورزی خودداری شود و با برداشت‌های غیر مجاز به جد برخورد شود؛ زیرا بخش زیادی از آبی که در حوضه کرخه رها می‌شود به دلیل برداشت‌های غیرمجاز در مسیر انتقال به محل مصرف نمی‌رسد. طوری که اکنون بیش از دو برابر برنامه وزارت نیرو، آب رها می‌شود و شاید تا یک ماه آینده مشکلی نداشته باشیم، اما در چند ماه آینده و در زمان کشت پاییزه در بحث آب شرب و مباحث زیست محیطی به مشکل خواهیم خورد. بازرس کل امور نیرو و ارتباطات سازمان بازرسی کل کشور افزود: سازمان بازرسی پیگیری می‌کند آب به صورت هیجانی و احساسی رهاسازی نشود و با فکر و با پشتوانه دقیق حرکت کنیم تا در خصوص بخش کشاورزی و شرب با اخلال مواجه نشویم.   طلوعی گفت: نتیجه گیری مشخص ما این است که اگر چه کم‌بارشی رخ داده است، در بحث ذخیره آب شرب مشکلی نخواهیم داشت. اما در حوزه کشاورزی باید مدیریت مصرف صورت گیرد تا بتوانیم از این سال به خوبی عبور کنیم و سال آینده سال پربارشی باشد تا این بحران تکرار نشود.