راه‌آهن سراسری ایران؛ بخشی برجسته از میراث معماری و صنعتی معاصر
به‌گزارش گروه فرهنگی ایرنا از میراث‌آریا، در پیام محمدحسن طالبیان آمده است: «راه‌آهن سراسری ایران موسوم به راه‌آهن شمال- جنوب، اثری منحصربه فرد با قدمتی از دوره قاجار و پس از آن است که به خواست ملت ایران و با بهره‌گیری از تجارب مهندسی در سطح بین‌المللی در ایران ایجاد شده است. راه‌آهن سراسری ایران بخشی برجسته از میراث معماری معاصر و میراث صنعتی ایران را شکل می دهد. مسیرهای ارتباطی آن از دریای کاسپین در شمال تا خلیج‌فارس در جنوب، مناظری فرهنگی و طبیعی بدیعی را خلق کرده است که ارزشی منحصربفرد بدان داده است و از این رو نقش موثری در رونق گردشگری کشور به ویژه گردشگری ریلی خواهد داشت. تهیه و تدوین پرونده ثبت جهانی راه‌آهن ایران و ارائه دفاعیه‌های فنی طی بازدیدهای میدانی ارزیابان ایکوموس از منطقه و نیز مذاکرات فنی انجام شده  با ایکوموس و اعضای کمیته میراث جهانی طی چند سال گذشته، پذیرش این پرونده و ثبت آن در فهرست میراث جهانی را فراهم کرده است. برای این امر تلاش زائدالوصفی انجام شده و در کنار معاونت میراث‌فرهنگی کشور، مدیران و کارشناسان راه آهن جمهوری اسلامی ایران و همچنین سفیر محترم و نمایندگی ایران در یونسکو همکاری نزدیکی داشته‌اند و جا دارد از همه این عزیزان تشکر و قدردانی کنم.» به گزارش ایرنا، در نشست عصر امروز یکشنبه سوم مرداد ۱۴۰۰(۲۵ جولای ۲۰۲۱) چهل و چهارمین اجلاس کمیته میراث جهانی یونسکو (UNESCO) پرونده راه آهن سراسری ایران (موسوم به راه آهن شمال - جنوب) مورد بررسی قرار گرفت و با تصویب اعضای کمیته، راه آهن سراسری ایران با طول حدود ۱۴۰۰ کیلومتر به عنوان بیست و پنجمین میراث فرهنگی ملموس و نخستین میراث صنعتی کشورمان در فهرست جهانی یونسکو ثبت شد. تدوین پرونده ثبت جهانی مسیر راه‌آهن شمال و جنوب ایران در سال ۹۷ آغاز شد. ساخت مسیر راه‌آهن سراسری ایران از بندر ترکمن در شمال کشور آغاز شد و به بندر امام‌خمینی (ره) در جنوب کشور منتهی شد. آغاز احداث راه‌آهن ایران در سال ۱۳۰۵ شمسی به تصویب رسید و یک‌سال بعد از آن بود که مهندسان ایرانی، آلمانی و آمریکایی احداث این مسیر ۱۳۹۴ کیلومتری را آغاز کردند.