اربعین یک مفهوم کلیدی در ادبیات شیعی است
وزیر فرهنگ و ارشاد اسلامی اربعین را مظهر یک پدیده مهم‌ شیعی و یک مفهوم کلیدی در ادبیات شیعی توصیف می‌کند. به گزارش ایسنا به نقل از مرکز روابط عمومی و اطلاع‌رسانی وزارت فرهنگ ‌و ارشاد اسلامی، محمدمهدی اسماعیلی، وزیر فرهنگ و ارشاد اسلامی در مراسم رونمایی از کتاب‌های جدید انتشارات سروش با موضوع اربعین حسینی که در پژوهشگاه فرهنگ، هنر و ارتباطات برگزار شد، با بیان این‌که اربعین یک مفهوم کلیدی در ادبیات شیعه است، گفت: گاهی برای عزیزان‌مان که از ‌میان ما پر می‌کشند ‌اربعین برگزار می‌کنیم که دیگر این امر در سال‌های پیش ‌رو مورد توجه قرار نمی‌گیرد، اما این سوال همیشه مطرح است که چه اتفاقی می‌افتد که پس از گذشت ۱۴۰۰ سال از شهادت سالار شهیدان، اباعبدالله الحسین(ع) همچنان مردم نسبت به اربعین شوق، عشق و علاقه دارند؟ او با اشاره به تأثیر امام خمینی(ره) در پررنگ شدن اربعین حسینی، اظهار کرد: می‌توان گفت یکی از خاستگاه‌های اربعین، انقلاب اسلامی بوده و در اصل آغاز جنبش انقلاب مردم ایران در فاطمیه و بقای آن در مراسم‌های محرم و سخنان امام راحل در آن مقاطع بود. در واقع انقلاب ما فاطمیه الحدوث و حسینی البقاست. چون آغاز نهضت بزرگ مردم ایران در سال ۴۱ مصادف با ایام فاطمیه بود و مسیر این انقلاب همچون یک تقویم شیعی جلو می‌رفت. موج بعدی انقلاب با اربعین رحلت حاج آقا مصطفی خمینی در ۹ آذر ۵۶ شروع شد که سراسر ایران را فرا گرفت و اشتباه رژیم طاغوت این بود که تمام کسانی را که در اربعین همان سال سخنرانی و آگاهی‌سازی کردند بازداشت یا تبعید کرد که یکی از سخنرانان، رهبر معظم انقلاب بودند که پس از سخنرانی در مشهد به ایرانشهر تبعید شدند. وزیر فرهنگ و ارشاد اسلامی در خصوص اثرگذاری رهایی‌بخش اربعین بیان کرد: اربعین تا آن‌جا اثرگذاری داشت که در اربعین سال ۵۷ رژیم ‌پهلوی از پای درآمد، پس از انقلاب اسلامی مراسم اربعین ادامه پیدا کرد و در عراق باوجود کارشکنی‌های رژیم بعثی و صدام در آن سال‌ها، امروز شاهد چنین ‌شکوه و عظمت بی‌نظیری هستیم. او اربعین و پیاده‌روی آن را شعبه‌ای از بهشت دانست و گفت: با وجود اشتیاق مردم خوب کشورمان برای حضور در این ‌مراسم باشکوه، امکان حضور زائران بیشتر فراهم نشد. از این رو از خیل مشتاقان خواهش می‌کنم که با دولت همکاری کنند و ان‌شاءالله سال‌های بعد، این پیاده‌روی با حضور تعداد زیادی از زائران ایرانی برگزار خواهد شد. عضو شورای عالی انقلاب فرهنگی در بخش دیگری از سخنان خود ‌در مراسم‌ رونمایی کتاب‌های یادشده از تلاش‌های نویسندگان این آثار قدردانی کرد.  در ادامه سعید کرمی، مدیرعامل انتشارات سروش در خصوص پنج اثر جدید به عنوان آثار اربعینی سال ۱۴۰۰ این انتشارات، توضیحات مختصری ارائه کرد و در ادامه حامد طالبی نویسنده کتاب «پیاده‌روی اربعین؛ رسانه شیعه» هدف خود از تالیف این کتاب را شرح داد.  محمد سلگی، رئیس پژوهشگاه فرهنگ، هنر و ‌ارتباطات نیز در این نشست گزارشی از این پژوهشگاه ارائه کرد.  او با بیان این‌که مجموعه پژوهشگاه متشکل از سه پژوهشکده، یک دفتر طرح‌های ملی و یک‌ مرکز ‌رصد فرهنگی است، گفت: مجموعه پژوهشگاه در چهار سال گذشته ۱۲۶۳ اثر را منتشر کرده که از این میان ۳۹۰ اثر نشر الکترونیک است و بسیاری از این آثار نتایج پژوهش‌های صورت‌گرفته است. خوشبختانه در طول چهار سال گذشته ۱۰۶ گزارش منتشر شده که در قالب یادداشت بوده است، همچنین انتشار ۴۱۱ گزارش که نتیجه طرح‌های ملی است از دیگر اقدامات این پژوهشگاه بوده است. او ادامه داد: در سال گذشته تاسیس مرکز آرشیو دیجیتال داده‌های فرهنگی را داشته‌ایم که کار آن جمع‌آوری داده‌های فرهنگی سراسر کشور است و تا امروز ۴۲۰ اثر پژوهشی را در آن بارگذاری کرده‌ایم. از دیگر اقدامات ما تاسیس ‌پایگاه داده‌های فرهنگی است که در آن داده‌های خام ‌حاصل از پژوهش‌ها را کار می‌کنیم که از یک سو قابلیت گزارش‌گیری داشته و از سوی دیگر پژوهش‌های ملی خود را داخل این داده‌های خام قرار می‌دهیم که می‌تواند به ما اطلاعات پروژه‌ای بدهد. رئیس پژوهشگاه فرهنگ، هنر و ‌ارتباطات خاطرنشان کرد: در خصوص اربعین هم‌ ‌پژوهشگاه کتابی را در سال ۹۸ منتشر کرده که محتوای آن ۱۷ گزارش از اربعین است. حدود ۶۰ کار مشترک با مراکز مختلف انجام شده و علاقه‌مند هستیم با سایر مراکز همانند انتشارات سروش نیز همکاری کنیم، خوشبختانه تا به امروز ۵۷ کار تالیفی و مشترک با مجموعه‌های بیرونی داشته‌ایم. انتهای پیام