به گزارش خبرنگار اجتماعی ایسکانیوز، دستیابی به شهری ایمن و زیرساختهایی پایدار، نیازمند گذار از رویکردهای سنتی به استانداردهای نوین مهندسی است. در دنیای امروز که فناوریهای ساختوساز به نسلهای پیشرفتهای تکامل یافتهاند، بازنگری در شیوههای اجرایی و اولویتبندی صحیح در بازسازی سازهها، ضرورتی اجتنابناپذیر برای تضمین امنیت شهروندان است. در گفتگوی پیش رو، احمد خرم با تکیه بر تجارب اجرایی خود در وزارت راه و سازمان نظام مهندسی، به تحلیل ابعادی از چالشهای پیشرو پرداخته و بر لزوم ایجاد بستری برای تعامل با دانش روز دنیا و تقویت اراده مدیریتی در جهت توسعه پایدار تأکید کرده است.
در ادامه گفتوگوی ایسکانیوز با احمد خرم، وزیر پیشین راه و ترابری و رئیس اسبق سازمان نظام مهندسی ساختمان را بخوانید:
خرم در پاسخ به اینکه آیا ساختمانهای ناایمن تهران ظرفیت تکرار فاجعه پلاسکو را دارند، گفت: در دورههای مختلف مدیریت شهری تهران، حدود یکصد و بیست و هفت برج دقیقاً روی گسلها ساخته شدند. من بارها در مصاحبههایم هشدار دادم که این برجها مانند شمعهایی هستند که آب میشوند و فرو میریزند، اما متأسفانه به این تذکرات توجهی نشد و حتی برای آنها گواهینامه پایانکار صادر کردند.
او با طرح اینکه این سازهها اکنون در معرض خطر جدی هستند، اضافه کرد: این یکصد و بیست و هفت برج روی خط لرزه و یکصد و بیست و پنج برج دیگر در معابری با عرض کمتر از ده متر، همگی در معرض خطرند و هر لحظه میتوانند مانند یک بمب ساعتی عمل کنند که عواقبی بسیار سخت برای شهر و ساکنانش به همراه خواهد داشت.
فرسودگی نمادهای ملی و بازسازی ورزشگاهها
رئیس پیشین سازمان نظام مهندسی ساختمان درخصوص فرسودگی ورزشگاه آزادی و آسیبها و تخریبهای ناشی از حمله دشمن در جنگ چهل روزه، اظهار کرد: تأسیسات اداری، ورزشی، بهداشتی و درمانی معمولا جزو مراکز حیاتی شهر محسوب میشوند، نگهداری و مرمت این بناها بهویژه در مرکز پایتخت باید سالانه انجام شود. نمیشود ورزشگاه آزادی چهل سال بدون تعمیرات اساسی سرپا بماند و انتظار داشت سازه ایمن باشد؛ ما نیازمند بررسیهای کارشناسی دقیق هستیم تا مشخص شود کدام نقاط به بازسازی اساسی نیاز دارند.
خرم با تاکید بر ضرورت بازبینی مداوم سازهها گفت: پل ورسک در جاده ساری و قائمشهر هشتاد و پنج سال پیش توسط آلمانیها ساخته شده است؛ اما هر ده سال یکبار کارشناسان مربوطه بررسی میکنند که کدام بخش از این پل نیاز به تقویت دارد یا باید بازسازی شود. زمانی که به وزارت راه رفتم، شاهد بودم کارشناس آلمانی هشتاد سالهای با کمربند مخصوص، نقطه به نقطه پل را بررسی کرد و گزارش دقیق آن را به وزارت راه ارائه کرد.
او با طرح این نکته که این استانداردی است که باید در کشور ما جاری شود، اضافه کرد: ما باید به جای سهلانگاری، به این دقت و نظم در نگهداری سازهها توجه کنیم تا از تخریبهای پیشگیرانه جلوگیری شود.
رئیس پیشین سازمان نظام مهندسی ساختمان درباره وضعیت ایمنی ساختمانهای اداری اظهار کرد: با اطمینان میتوان گفت بیش از نود درصد ساختمانهای اداری ما نیازمند بررسی برای تقویت و بازسازی اساسی هستند. در واقع ما روی بمبهای خوشهای سنگرشکن نشستهایم و این موضوع باید هرچه سریعتر در دستور کار دولت قرار گیرد و بودجههای لازم تخصیص یابد.
وی با بیان اینکه بودجههای کشور بهگونهای پراکنده هزینه میشوند، گفت: در کشور ما بودجهها بهگونهای توزیع میشوند که هیچکدام از نیازهای اساسی، از معیشت مردم گرفته تا مقاومسازی ساختمانها، فضای بهداشتی، درمانی و ورزشی، بهدرستی تأمین نمیشوند.
ضرورت مرمت فضاهای تاریخی و توسعه گردشگری
خرم با اشاره به ضرورت توسعه گردشگری و مرمت فضاهای تاریخی گفت: ما نیاز شدیدی به مرمت فضاهای تاریخی و توسعه توریسم طبیعی و فرهنگی داریم. باید مسیر گردشگری را باز کرد و در عین حال از اثرات منفی احتمالی مراقبت کرد. نمیتوان به دلیل ترس از اثرات منفی گردشگری، این صنعت را تعطیل کرد؛ همانطور که نمیتوان به دلیل اثرات منفی انسانها، وجود انسان را تعطیل کرد یا اجازه داد مردم بمیرند.
او با طرح اینکه طی دهههای اخیر نه بررسی مقاومسازی به درستی انجام گرفته و نه ضوابط و استاندارها رعایت شده، اضافه کرد: هر سازهای عمر مشخصی دارد. ساختمان پلاسکو به پایان عمر خود رسیده بود و فرو ریخت. اگر اقدامات پیشگیرانه انجام نشود، سایر ساختمانها نیز در سالهای آینده به سرنوشت پلاسکو دچار خواهند شد.
رئیس پیشین سازمان نظام مهندسی ساختمان در واکنش به امکان دریافت اعتبارات مالی بینالمللی برای تامین هزینه بازسازی پس از جنگ، گفت: باید واقعبین بود، استفاده از اعتبارات بینالمللی، پیشکش؛ دستکم طوری عمل شود که پولهای خودمان از دست نرود. ما چهارمین کشور ثروتمند دنیا هستیم اما در عین حال ملتی داریم که معیشت و تأمین نان روزمرهاش به یک مسئله تبدیل شده است. بنابراین، پیش از هر چیز باید با در پیش گرفتن تدابیر تازه و با بازبینی و بازطراحی سیاستها بستر مناسبی برای ایجاد تعامل در سطح بینالملل فراهم شود.
خرم با اشاره به لزوم خریداری تجهیزات و امکانات تکنولوژیک جدید، گفت: خرید تجهیزاتی از این دست، نیازمند یک ساختار نوین، حضور فعال در عرصههای بینالمللی و برقراری رابطه با کشورهای صاحب دانش و تکنولوژی است. خرید چنین تجهیزاتی نیازمند رابطه با کشورهای صاحب تکنولوژی است و تا زمانی که این ساختار ایجاد نشود، خرید تجهیزات مدرن ممکن نیست.
رئیس پیشین سازمان نظام مهندسی ساختمان درخصوص چرایی طولانی بودن پروسه بازسازی ورزشگاههایی مانند آزادی تهران و نقشجهان اصفهان، اظهار کرد: مشکل اصلی این است که ما توجه نداریم هر پروژه زیربنایی پیش از آغاز، نیازمند طراحی دقیق برای نگهداری، مرمت و بازسازی است. این موارد باید هر سال مورد بازبینی کارشناسی قرار گیرند.
وی با بیان اینکه بسیاری از سازهها تحت فشار جمعیتی و عملیاتی هستند، گفت: اگر مقاومسازی انجام نشود، این ساختمانها از هم میپاشند. این نشان میدهد که خلأ اصلی نه در تکنولوژی، بلکه در اراده مدیریتی برای هدایت درست مسیر پیشرفت است.
خرم درخصوص نحوه مدیریت پروژههای ساختمانی گفت: مشکل ما در مدیریت، عدم استفاده درست از افراد باسواد و تحصیلکرده در مراکز معتبر علمی دنیا است. برخی نانشان در مخالفت است و ما درست بلد نیستیم از متخصصان استفاده کنیم.
او با اشاره به ساخت اولین فرودگاه کشورمان، تشریح کرد: برای ساخت فرودگاه قلعهمرغی در جنوب تهران با تکیه بر تخصص شخصی یکی از کارکنان تحصیلکرده دولتی، دستور خریداری زمینها صادر شد و پروژه تنها در یازده ماه به صورت عملیاتی اجرا شد. این نمونه عینی از بهکارگیری تخصص در مدیریت است.
رئیس پیشین سازمان نظام مهندسی ساختمان در واکنش به آمارهای امیدوارکننده در زمینه رفع نواقص ایمنی ساختمانهای پرخطر تهران، اظهار کرد: حتی اگر این آمارها درست باشد، باز هم کافی نیست. عمر مفید ساختمانها در ایران تنها بین بیست و شش تا سی سال است و دوام بالایی ندارند. در حالی که در استانداردهای جهانی، ساختمانهای باارزش اقتصادی بهگونهای ساخته میشوند که مادامالعمر باشند.
وی با بیان اینکه دنیا به نسل سوم ساختمانسازی رسیده است، گفت: امروزه روشهای ساختوساز بر پایه مدلهای مدولار استوار است. قطعات با بتنهای با مقاومت بسیار بالا در کارخانه ساخته شده و سپس با استفاده از تجهیزات رباتیک و پهپادها، در محل پروژه نصب و فیکس میشوند. این تکنولوژی حتی امکان افزایش ارتفاع ساختمان را با برداشتن مدلهای بالایی و افزودن طبقات جدید فراهم میکند.
ضرورت بهروزرسانی دانش کارشناسی
خرم با طرح اینکه طراحی و مقاومسازی هزاران ساختمان کافی نیست، گفت: ضروری است که تمامی کارشناسان ما در حوزهی دانش ساختوساز، معیارها و استانداردهای روز دنیا بهروز شوند. ما نباید به آمارهای محدود دلخوش کنیم، بلکه باید در دانش ساختوساز و استاندارها به سطح جهانی برسیم تا از ایمنی سازهها مطمئن شویم.
رئیس پیشین سازمان نظام مهندسی ساختمان در واکنش به اینکه آیا با توجه به مسئولیتهای اجراییاش در وزارت راه و سازمان نظام مهندسی، نباید بیش از همه پاسخگوی وضع شهرسازی باشد، اظهار کرد: چرا، بنده هم مسئولیت دارم. برای درک بهتر، به بررسی نقاط حادثهخیز جادهها بروید. سالها بود که سالانه بیست و شش هزار نفر در جادهها کشته میشدند و هیچکس این موضوع را مطرح نمیکرد. من بودم که این حجم از تلفات را گوشزد کردم و بر لزوم رسیدگی به این نقاط تأکید کردم. در نتیجه، اقدام به شناسایی و رفع حادثهخیزی در دو هزار نقطه از جادههای کشور کردیم.
وی با اشاره به ماجرای کنارهگیریاش از سازمان نظام مهندسی گفت: از شوراهای پیشین بپرسید که چگونه من کنار گذاشته شدم. در حالی که من رئیس سازمان بودم و تنها یک سال تا پایان دوره زمان باقی مانده بود و امور به خوبی پیش میرفت، ناگهان با تغییر وزیر، متوجه شدم معاون وزیر و یکی از اعضای شورای مرکزی بدون اطلاع من، در حال معرفی فردی دیگر برای جایگزینی من هستند.
او در پایان اضافه کرد: در چنین فضای ناپایداری که امنیت شغلی وجود ندارد، هیچکس حاضر نیست تمام توان خود را به کار بگیرد یا سختیهای مسیر را برای پیادهسازی دانش جدید و استانداردهای بهروز تحمل کند؛ چرا که میداند هر لحظه ممکن است با یک تصمیم سیاسی از جایگاهش کنار برود.
