به گزارش خبرنگار بینالملل ایسکانیوز، همزمان با تحولات منطقه که به گفته برخی کارشناسان موجب ارتقا جایگاه مقاومت در منطقه شد، تحولاتی در عراق رخ داد که نگرانیهایی در خصوص گروههای مقاومت این کشور ایجاد کرده است. انتخاب «الزیدی» به عنوان نخستوزیر جدید عراق یکی از مهمترین مسائلی بود که تحلیلها و گمانهزنیها در این زمینه را افزایش داد. این انتخاب در شرایطی انجام شد که پیش از آن، چارچوب هماهنگی شیعیان عراق بر حمایت از «نوری المالکی» به عنوان گزینه اصلی نخستوزیری تاکید داشت که مواضع نزدیکتری به جریانهای مقاومت و روابط دیرینه با ایران داشت. تغییر ناگهانی مسیر و عبور از المالکی به سمت الزیدی، یکی از مهمترین حواشی این روند بود و برخی ناظران آن را نتیجه مجموعهای از ملاحظات داخلی و فشارهای سیاسی خارجی ارزیابی میکنند.
بیشتر بخوانید:
علی الزیدی توانایی حل مشکلات عراق را ندارد / تلاش آمریکا برای خنثی کردن نقش مقاومت در بغداد
از سوی دیگر، برخی تحلیلگران معتقدند پیشینه اقتصادی و تجاری الزیدی میتواند بر اولویتهای دولت جدید عراق تاثیرگذار باشد. بر اساس این نگاه، نخستوزیر جدید ممکن است تلاش کند با تقویت روابط اقتصادی و سیاسی با آمریکا و کشورهای غربی، بخشی از چالشهای اقتصادی عراق از جمله جذب سرمایهگذاری خارجی، توسعه زیرساختها و مدیریت مشکلات مالی را حل کند. با این حال، چنین رویکردی میتواند در حوزه روابط بغداد و تهران چالشهایی ایجاد کند. روابط ایران و عراق علاوه بر مسائل اقتصادی، ابعاد گسترده امنیتی، سیاسی و اجتماعی دارد و هرگونه تغییر در موازنه روابط خارجی بغداد میتواند مورد توجه تهران قرار گیرد.
همزمان با آغاز دوره جدید سیاسی در عراق، انتخاب «یاسر عبدالزهرا» به عنوان سفیر جدید بغداد در تهران نیز مورد توجه قرار گرفته است. برخی کارشناسان معتقدند شناخت مناسب وی از ایران و تجربههای پیشین در حوزه روابط دوجانبه میتواند فرصت مناسبی برای مدیریت اختلافات موجود و تقویت همکاریهای میان دو کشور باشد. در مجموع، دولت جدید عراق در شرایطی آغاز به کار میکند که باید از یک سو میان روابط راهبردی با ایران و از سوی دیگر تعاملات گسترده با آمریکا و غرب توازن ایجاد کند.
علی موسوی خلخالی –روزنامهنگار و کارشناس ارشد مسائل عراق- در گفتگو با ایسکانیوز به سوالاتی در این ارتباط پاسخ داد.
انتظار میرود روابط عراق و آمریکا نزدیکتر از قبل شود
وی در مورد نگرانیهایی که در بین حامیان مقاومت در مورد نخست وزیر عراق وجود دارد، اظهار کرد: بر اساس آنچه در صحنه سیاسی عراق مشاهده میشود و تماسهای مداوم مقامات آمریکایی با الزیدی که آخرین مورد آن سفر «تام باراک» به بغداد و دیدار مفصل با نخست وزیر جدید بود، نشان دهنده تمایل الزیدی به آمریکا در مقایسه با ایران است.
موسوی با اشاره به اینکه قرار است اولین سفر نخست وزیر عراق در نیمه دوم ماه آتی میلادی به آمریکا انجام شود، گفت: الزیدی در سفری رسمی به واشنگتن خواهد رفت و جمعی از تجار عراقی نیز او را در این سفر همراهی خواهند کرد و انتظار میرود که روابط دو کشور نزدیکتر از قبل خواهد شد.
پذیرش شروط آمریکا برای خلع سلاح گروههای مقاومت توسط الزیدی
این کارشناس مسائل عراق خاطر نشان کرد: الزیدی از اینکه بگوید یک تاجر است و میخواهد روابط با آمریکا را بهبود بخشد، ابایی ندارد و مفاد گفتگوهای او با مقامات آمریکایی از جمله دیدار روز گذشته با «تام باراک» حاکی از آن است که یک برنامه زمانی از سوی دولت جدید برای خلع سلاح گروههای مقاومت وجود دارد و دولت گروههای مذکور را برای خلع سلاح تحت فشار قرار داده است.
وی یاداور شد که برخی گروهها از جمله «کتائب امام علی» تحت این فشارها هفته گذشته سلاحهای خود را تحویل دادند و «حرکت نجباء» اعلام کرده که سلاحهای خود را تحویل خواهد داد؛ اگرچه کیفیت تحویل سلاحها مشخص نشده اما تا همین جای کار مشخص شده که الزیدی حاضر به پذیرش این شرط آمریکاییها هست.
فشار آمریکا و مخالفتهای داخلی در چارچوب هماهنگی المالکی را حذف کرد
به گفته موسوی، تصور دولت عراق این است که این اقدامات میتواند جایگاه حکمرانی و اقتدار داخلی دولت را تقویت میکند.
وی در مورد دلایل تغییر گزینه نخست وزیری از نوری المالکی به الزیدی گفت: بر اساس شنیدهها، به دلیل اختلاف بین المالکی و السودانی سایر اعضای چارچوب هماهنگی تصمیم گرفتند که این دو نفر در یک جلسه اختلافات خود را حل کنند و خروجی آن جلسه توسط سایر جریانات پذیرفته شود.
به گفته موسوی، در آن جلسه آقای المالکی به دلیل مخالفت برخی گروههای داخل چارچوب هماهنگی و همچنین خط و نشانهای سنگین آمریکا برای نخست وزیری او، به قطعیت رسیده بود که نمیتواند نخست وزیر شود و در نهایت موضع المالکی تغییر کرد؛ از طرف مقابل، اشتباه دیگر چارچوب هماهنگی این بود که بر سر السودانی هم تسلیم فشارهای آمریکا شد.
تسلیم شدن در برابر خطوط قرمز آمریکا اشتباه چارچوب هماهنگی بود
این کارشناس منطقه تصریح کرد: آمریکایی در جریان جنگ 40 روزه اعلام کردند که به دلیل چشم پوشی السودانی از حملات ایران به پایگاههای آمریکا و کشورهای عربی خلیج فارس او نیز خط قرمز واشنگتن تبدیل شده و اشتباه چارچوب هماهنگی این بود که به جای چانه زنی در برابر آمریکا مبنی بر اینکه قرار نیست به همه خط قرمزهای آمریکا عمل کند، خواسته آنها را پذیرفت و نتیجه این شد که الزیدی به عنوان خروجی جلسه المالکی و السودانی انتخاب شد.
علی موسوی خلخالی با اشاره به اینکه الزیدی سابقه سیاسی و تجربه کافی ندارد، اظهار کرد: مشخص نیست که انتخاب او بر چه اصول و قواعدی بوده و به دلیل تکثر گروههای سیاسی در عراق مشخص نیست که بتواند از پس چالشهای عراق بر بیاید.
وی افزود: گفته میشود که الزیدی توانایی خوبی در زمینه چانه زنی و پیشبرد فرایندی دارد و همین امر سبب شده او گروههای مقاومت را متقاعد کند که در ازای تسلیم سلاحهایشان به دولت بپیوندند.
توانایی الزیدی برای فائق آمدن بر چالشهای عراق در هالهای از ابهام قرار دارد
به گفته موسوی، هنوز برای 9 وزارتخانه گزینهای تعیین نشده و بسیاری از کرسیهای معاون وزیر، مدیرکلها و سازمانها تعیین نشده و احتمالا الزیدی برای تکمیل آنها با جریانات مختلف چانهزنی خواهد کرد.
از نظر این کارشناس، تا کنون ثابت شده که در عراق کسی از پس مشکلات برمیآید که بر فرایندهای سیاسی این کشور سوار شود وگرنه در برابر افراد قدرتمند از نظر سیاسی مثل المالکی، حیدرالعبادی، مقتدی صدر، عمار حکیم و برخی دیگر از گروههای سیاسی امکان فائق آمدن بر مشکلات را ندارد.
وی خاطر نشان کرد: از آنجایی که هیچ سابقه سیاسی از الزیدی وجود ندارد، نمیتوان قضاوتی در مورد آینده فعالیتهای دولت او داشت.
موسوی در مورد سفیر جدید عراق در ایران نیز گفت: شنیدهها حاکی از قابلیتهای فردی و شناخت کامل او از جامعه ایران است و در عین حال، با نهادهای فرهنگی ایران ارتباطات خوبی داشته است.
