نقش هوش مصنوعی در آینده معماری و شهرسازی؛ فرصت یا تهدید

مهدی کراری در همایش ملی نوآفرینی دیجیتال در حوزه معماری و شهرسازی که امروز چهارشنبه ۱۹ آذر در دانشگاه شهاب دانش قم برگزار شد، گفت: دانشگاه‌های نسل سوم که دانشگاه‌های نوآور و فناور هستند ولی دانشگاه‌های نسل چهارم به دنبال رفع نیازهای جامعه است که باید در این عرصه بیش از پیش تلاش کنیم.

رئیس هیات امنای دانشگاه شهاب دانش تصریح کرد: در خصوص هوش مصنوعی نیز مباحث زیادی مطرح شده است که در ده سال آینده بسیاری از مشاغل زیر و رو خواهد شد؛ نگرانی‌های شغلی بسیاری نیز ایجاد شده و حتی در نسل‌های جدید به دلیل نفوذ ابزارهای هوش مصنوعی حس نیاز به یادگیری‌ها و حل معادلات را کمتر کرده است و در آینده به نسل‌های وابسته و فرمان بردار مبدل می‌شویم.

وی با بیان اینکه امروزه از هوش مصنوعی به عنوان ابزار قدرت استفاده می‌شود، گفت: قطعا در آینده هوش مصنوعی به یکی از ابزارهای قدرت مبدل می‌شود و اگر در این عرصه تلاش نکنیم در آینده از رشد و ترقی عقب می‌مانیم.

این استاد دانشگاه افزود: باید تلاش کنیم که از این ابزار قدرتمند به عنوان یک دستیار استفاده کنیم تا زندگی بهتری را تجربه کنیم. کما اینکه در عرصه معماری و شهرسازی می‌توانیم از این ظرفیت به خوبی استفاده کنیم.

کراری اظهارکرد: با توجه به رشد خیره کننده فناوری باید حتی سطوح تحصیلی و نوع تدریس نیز تغییر کند. این همایش به دنبال رفع نگرانی‌ها و حرکت به سوی آینده روشن تر برای استان قم و کشور برگزار شده است.

پنج تا ۱۰ سال آینده، آخرین فرصت نقش آفرینی در تحولات هوش مصنوعی است

در ادامه، رضا باباخانی با بیان اینکه تغییر پارادیم‌ها و پلتفرم‌ها در حوزه معماری و شهرسازی به شدت در حال تحول است،  افزود: آموزش عالی در ۱۰ سال آینده باید تغییر کند، بسیاری از درس‌ها و آموزش‌ها متحول می شود. حتی اصناف و اتحادیه‌ها نیز قدرت خود را از دست می‌دهند و جای خود را به پلتفرم‌ها می‌دهند.  پنج تا ۱۰ سال آینده همه این شگفتی‌ها محقق می‌شود و باید با حضور در جابجایی پارادایم‌ها از این فرصت بهره ببریم.

رئیس همایش نوآفرینی دیجیتال در حوزه معماری و شهرسازی تصریح کرد: واگرایی‌ها در نظام‌های علمی به فضای همگرایی میل کرده است؛ همگرایی‌ها در فناوری‌های دیجتیال در حال شکل گیری و روزبه روز این همگرایی در حال تشدید است.

وی گفت: در حال حاضر به معمارانی نیاز داریم که دانش‌های متعددی داشته باشد و خود را به این پلتفرم‌ها نزدیک کند. در آینده باید مطالعات میان رشته‌ای را به پایه اندیشه‌ای و علمی کشور مبدل کنیم.

باباخانی اظهار کرد: دانشجویان باید در زمان فارغ التحصیلی با رشته‌های دیگر درگیر شوند. رشته‌ای که در آینده بهترین نقطه معماری خواهد بود، رشته دو قلوهای دیجتیال خواهد بود که در شهرسازی در ایران و جهان تحول عمیق ایجاد خواهد کرد.

رئیس همایش نوآفرینش دیجیتال در حوزه معماری و شهرسازی تصریح کرد: در سال ۱۴۰۰ مطالعاتی روزی پلتفرم‌ها کار کردیم و تلاش کردیم که با یک نقشه، آلترناتیوهای تخصصی را در حوزه معماری پیش روی معمار قرار دهد. این فرصت‌ها یک فرصت استثنایی است و دانشجویان نیز باید در این مسیر تلاش کنند.

وی گفت: این گونه همایش‌ها به این دلیل برگزار می‌شود که مسیر زندگی تحصیلی دانشجویان را تغییر دهد. قطعا همایش‌ها می‌توانند خط و مسیری را بدهند تا این مسیر توسط دانشجویان توسعه یابد.

صلح میان سیمان و سیلیکون، راز بقای آینده شهرسازی است

همچنین علی ملک لی پژوهشگر شهر هوشمند نیز گفت: قم در حوزه شهر هوشمند پروژه‌های موفقی را پشت سر گذاشته و برنامه‌های خوبی در این حوزه در شهرداری و شورای شهر قم دنبال می‌شود.

وی افزود: اگر نخواهیم تحولات هوش مصنوعی را بپذیریم قطعا خسران بزرگی خواهیم کرد. هوش مصنوعی یک موج واقعی است که باید روی این موج سوار شویم تا بهترین استفاده را از آن ببریم.

کارشناس ارشد حوزه معاری هوشمند با بیان اینکه امروز ظرفیت‌های هوش مصنوعی باعث شده است که ظرف یک دقیقه هزار طرح مختلف پیش روی معمار قرار گیرد گفت: وقتی روند تغییر روندهای هوش مصنوعی را مشاهده می‌کنیم می‌بینیم که اگر به سرعت وارد این فضا نشویم به سرعت عقب می‌مانیم. قرار نیست که معماران و طراحان خط کشی کنند امروز باید آن‌ها دستورالعمل‌های بهتری به برنامه‌های هوش مصنوعی بدهند تا نتیجه بهتری بگیرند.

ملک لی بیان کرد: در شهرداری قم نیز تلاش شد که مدیران شهرداری بتوانند در حوزه متاورس به تحولات فعلی و آینده شهر به نگاه دقیق تری دست پیدا کنند. این مدل به شکل آزمایشی وارد فاز هوش مصنوعی شد. هوش مصنوعی به دقت می‌تواند روند ترافیک و معماری شهر را آنالیز کند.

عضو کمیته شهر هوشمند شورای اسلامی شهر افزود: هوشمندسازی چهاراه‌های شهری از اولین کارهایی بود که در این زمینه انجام شد و با پیش بینی تحولات ترافیکی این چراغ‌ها فعالیت می‌کند. معماران شهری با پیش بینی تحولات شهری نگاه دقیقی را از طریق هوش مصنوعی انجام می‌دهند.

کارشناس ارشد حوزه معاری هوشمند بیان کرد: توسعه شهرهای هوشمند مشکلات امنیتی خاص خود را نیز دارد که باید توجه خاصی به رفع این نواقص داشته باشیم. مساله امنیت شهرهای هوشمند مساله بسیار مهمی است که باید به آن توجه کرد.

وی گفت: هوش مصنوعی تمام کارهای سنتی را حذف می‌کند و باید با واقع بینی به این عرصه توجه کنیم. هوش مصنوعی باید به شکل اجباری در مراکز علمی استفاده شود تا دانشجویان از همین امروز به فکر استفاده از آن بیوفتند چون قطعا در آینده مجبور می‌شوند از آن استفاده کنند.

ملک لی بیان کرد: هوش مصنوعی باید خلاقیت‌های ما را اضافه کند نه اینکه خلاقیت ما را از دست ما بگیرد. قطعا ما می‌توانیم خلاقیت‌های خود در این حوزه نیز به کار بگیریم. هوش مصنوعی امروزه انتخاب نیست بلکه یک اجبار است. هوش مصنوعی کسی را حذف نمی کند بلکه کسانی حذف می شود که توانایی استفاده از آن را ندارند.

باید منتظر توسعه خودروهای مسکونی در دنیا باشیم

شهریار فیروزی با بیان اینکه سبک معماری صنعتی به دنبال جایگزین کردن کاربری مفید سازه به جای کاربری هنری آن بود، گفت: هدفمند کردن تزیینات به عنوان یک عنصر مهم در معماری صنعتی به شمار رفت ولی در ادامه بحث تلفیق معماری و هنر با رعایت اصل سادگی و کارکردگرایی بنا به عنوان یک محور اصلی در ساخت و ساز در دنیا توسعه یافت.

پژوهشگر مهندسی هوشمند تصریح کرد: استانداردسازی و تولید بنا در ادامه به اصولی پیوند خورد که در کل دنیا به الگوی معماری مبدل شدند. مینیمالیست در معماری به دنبال تحقق شعار «کمترها بیشتر هستند» با هدف استفاده بهینه از فضا و پلان باز، شفافیت ساختار و کارکرد بنا و سادگی به عنوان نماد شکوه بود.

وی یادآور شد: رفته رفته پژوهش‌های معماری شهرسازی ایده‌های هماهنگی بنا با محیط پیرامونی را شکل دادند که در دنیا نیز مورد استفاده قرار گرفت.  همچنین سبک‌های مدرن نیز در طول زمان توسعه یافتند و پرهیز از تزیینات تاریخی، تاکید بر کارکرد و شفافیت بنا و سادگی از جمله مهمترین شعارهای معماری مدرن بودند.

فیروزی اظهار کرد: ایجاد سبک بین الملل از جمله رویکردهای مدرن بود که با توجه به اینکه بیش از حد صنعتی شدن را دنبال می‌کرد در ادامه رویکردهای منتقدانه‌ای نسبت به این رویکرد نیز شکل گرفت.

پژوهشگر مهندسی هوشمند تصریح کرد: معماری پایدار و استفاده از انرژی‌های تجدید پذیر و احترام به زیست پویایی از رویه‌های جدید معماری است که به آن سبک اکوتک می‌گویند. استفاده از بام سبز و پنل‌های خورشیدی مهمترین نشانه این سبک هستند.

وی افزود: اکوتک ما را به اهمیت تلفیق سبک زیست و معماری آگاه کرد؛ استفاده بهینه از انرژی در جهانی که جنگ جهانی بر سر منابع انرژی وجود دارد باید تجمیع و درآمیختن این دو حوزه را دنبال کنیم. تجمیع خانه و خودرو از ایده‌های مهم این حوزه هستند، یعنی خانه‌هایی که خودرو هستند و خودروهایی که به خانه مبدل می‌شوند. در واقع این خانه‌های متحرک و خودروهای مسکونی می‌توانند در آینده از فضای زمین نیز خارج شوند.

فیروزی اظهارکرد: خودبسندگی در حوزه انرژی از مهمترین ویژگی‌های یک خانه عصر امروز خواهد بود. در کل معماری از سبک صنعتی و مدرن کار خود را آغاز کرد و از خانه‌های ساده مکتب شیکاگو به سمت خانه‌های متحرک و پویا و حتی پرنده خواهد رسید.

شهر قم از پیشگامان مدیریت شهری هوشمند در کشور است

امید بشارتی بیان کرد: نباید به تکنولوژی ساختمان که در آن عقب هستیم توجه کنیم بلکه باید به فناوری‌های روز توجه کنیم و این مساله را جبران کنیم.

رئیس انجمن صنفی معماران قم افزود: هوش مصنوعی ابزارهای طراحی و معماری را متحول کرده است و بسیاری از برنامه‌های طراحی تقریبا بی‌خاصیت شده است. امروزه به ابزارهایی در ساختمانی رسیدیم که با هوش مصنوعی کار می‌کنند. در آینده حتی کارگرهای هوش مصنوعی نیز در ساختمان سازی به کار گرفته می‌شوند، یعنی با رویکرد هوشمندسازی و اتوماسیون پیش می‌رویم.

وی یادآورشد: شهر قم از دهه هشتاد به دنبال هوشمندسازی شهری و اتوماسیون رفت که در کل کشور چنین چیزی وجود نداشت زیرا در قم خواستیم به این سمت حرکت کنیم و امروز نیز باید در حوزه هوش مصنوعی از دیگران جلوتر باشیم.

بشارتی گفت: طراحی و نظارت و اجرا در حوزه ساختمان سازی در آینده بسیار نزدیک متحول خواهند شد، در آینده دیتاهای هوش مصنوعی به مهندسان ناظر کمک می‌کنند تا زمینه‌های توفیقات ساختمان سازی را ایجاد کنند.

معمای طراحی انسان یا هوش مصنوعی هر لحظه گسترده‌تر می‌شود

امیرحسین فرشچیان گفت: کسی نباید ترسیم با دست و طراحی خلاقانه را کنار بگذارد و به سراغ هوش مصنوعی برود، بلکه باید فناوری‌ها را فراگیرد و خلاقیت خود را نیز توسعه ببخشد.

عضو هیات علمی دانشگاه قم افزود: زمانی که نرم افزار اتوکد وارد کار شد تحول بسیار زیادی را شکل داد و امروز هم همه گمان می‌کنند که هوش مصنوعی نیاز به کاربر را از بین می‌برد که اصلا چنین چیزی نیست؛ کاربر هوشمند است که می‌تواند استفاده بهتری از هوش مصنوعی ببرد.

عضو هیات علمی دانشگاه قم بیان کرد: بحث اینکه طراح ما هستیم یا هوش مصنوعی یک مساله بسیار مهم است. از همکاری تا طراح مستقل در فرایند طراحی معماری یک مساله علمی است که باید به خوبی آن را دنبال کنیم و به آن نیز توجه کنیم.

وی گفت: امروز آنچه می‌خواهد به ما کمک کند دیگر اتوکد نیست بلکه ابزارهای هوش مصنوعی طرف هستیم. امروزه هوش مصنوعی در حوزه‌های حسی نیز بازخورد ارائه می‌دهد که با ابزارهای قبلی تر معماری کاملا متفاوت است.

فرشچیان افزود: با توجه به فشارهای امروز، فرصت‌های تصمیم گیری نیز کمتر شده است. امروزه کارفرمایان فرصت زیادی برای منتظر ماندن یک طراح ندارند بلکه هوش مصنوعی می‌تواند به سرعت صدها نقشه ارائه دهد. هوش مصنوعی همیشه در اولین ایده، تکمیل کننده ایده‌های ذهنی یک طراح است؛  هوش مصنوعی می‌تواند پیش طرح‌های اولیه را سریع و با تعداد بالا تولید و گزینه‌های نامناسب را فیلتر و امکان پاسخگویی به شرایط سایت و نیازهای کاربر را نیز فراهم کند.

عضو هیات علمی دانشگاه قم بیان کرد: مساله واگذاری طرح‌ها به هوش مصنوعی در حوزه معماری این مشکل را ایجاد می‌کند که اگر مشکلاتی ایجاد شد چه کسی مسئول خواهد بود؟ در حالی که انسان باید در مقام پاسخگو به دادگاه‌های صالحه حاضر شود ولی در واقع او بیان می‌کند که طراح این سازه هوش مصنوعی است. این مساله از بحران‌های این حوزه به شمار می‌رود.

عضو هیات علمی دانشگاه قم بیان کرد: امروزه نظریاتی در خصوص ابزاری بودن هوش مصنوعی مطرح می‌شود ولی باید فازهای نظریه پردازی مشخص شود تا بهترین تصمیم برای به کار گیری از آن اتخاذ شود. تعریف اهداف و قیود، تولید مجموعه راه حل‌ها، فیلتر و انتخاب و واکنش نهایی، فرایند طراحی مولد را شکل می‌دهد. حال اگر با هوش مصنوعی کار می‌کنیم باید سطح دانش خود را ارتقا بدهیم تا بهترین استفاده را از هوش مصنوعی داشته باشیم.

هوش مصنوعی چگونه تعمیر و نگهداری انرژی در ساختمان‌سازی را متحول می‌کند؟

هما سادات حسینی دبیر کمیسیون انرژی نظام مهندسی کشور در این همایش گفت: معمار باید شرایط نامطلوب محیط طبیعی را به یک محیط مطلوب مبدل کند، این فرایند باید با ساختار مصنوعی و صرف انرژی پایدار انجام شود.

دبیر کمیسیون انرژی نظام مهندسی کشور افزود: معماران قدیمی از تجربیات خود استفاده می‌کنند و نه نقشه؛ این معماران دانش خود را سینه به سینه منتقل می‌کردند ولی معماری قدیمی نیز معماری همسان با طبیعت بوده است.

وی گفت: ساختمان همیشه مثل یک موجود هوشمند خود را با طبیعت وفق می‌داد و مردم نیز در آسایش زندگی می‌کردند و در گرما و سرما شرایط مناسبی داشتند.

استاد دانشگاه بیان کرد: معماری معاصر با استفاده از تکنولوژی دائما در حال به روز رسانی است، این سرعت به حدی است که انسان‌ها را نیز به واکنش واداشته است ولی با همه این مسائل ساختمان‌ها غیر منعطف هستند.

وی گفت: امروزه با بحران انرژی مواجه هستیم و متاسفانه سهم بزرگی از مصرف انرژی و تولید گازهای گلخانه، منازلی هستند که معماران آن نتوانسته است بهره وری انرژی را رقم بزنند.

پژوهشگر حوزه معماری و شهرسازی اظهارکرد: وضعیت ناترازی‌های انرژی به ما ثابت کرد که اگر در این عرصه به خوبی عمل نکنیم کشور با مشکلات عدیده مواجه خواهد شد.

وی گفت: اگر از نقش مهم خورشید و انرژی بادی و گرمایش زمین را به خوبی به کار نگیریم قطعا در آینده به مشکل برمی‌خوریم. باید در خانه سازی و معماری این اصول را به کار بگیریم. قوانین بسیاری در حوزه الگوی مصرف انرژی در کشور تولید شده است ولی بسیاری از آن‌ها عمل نمی‌شود و یا به خوبی عمل نمی‌شود.

پژوهشگر حوزه معماری و شهرسازی اظهار کرد: آیین نامه‌های سرو سبز به عنوان ملاک‌های خانه سازی در کشورهای مختلف دنبال می‌شود که در ایران نیز به کار گرفته می‌شود ولی باید به این فکر باشیم که مدل‌های معماری وارد فاز مصرف بهینه شود.

وی اظهار کرد: هوش مصنوعی باید در این مسیر به ما کمک کند که مصرف بهینه را در صنعت ساختمان مدیریت کنیم؛ مساله شبیه سازی‌های انرژی یک امر بسیار مهم است که باید به آن توجه کرد.

حسینی یادآور شد: هوش مصنوعی در حوزه انرژی به عنوان یک همکار و شریک در کنار انسان برای حفظ میراث زمین و آسمان و برای رسیدن به توسعه پایدار کمک می‌کند.

منبع : ایسنا