صادرات خدمات فنی و مهندسی؛ ظرفیت مغفول مانده کرمانشاه

آرش شادفر در گفت و گو با ایسنا، با اشاره به ظرفیت‌های قابل توجه کرمانشاه در حوزه خدمات فنی و مهندسی و صادرات این خدمات، گفت: کرمانشاه به لحاظ نیروی انسانی، شرکت‌های توانمند، واحدهای تولیدی مصالح ساختمانی و ... پتانسیل‌های قابل توجهی در این حوزه دارد.

وی افزود: اگر بازار هدف ما استان‌های مختلف کشور عراق باشد، شرکت‌های کرمانشاه وضعیت مناسبی برای کار کردن در عراق دارند، اما وضعیت کار کردن در بازارهای هدف کشورهای دیگر  پیچیده و متفاوت است.

رئیس انجمن صنعت ساختمان کرمانشاه، با بیان اینکه امروزه دنیا به سمت شرکت‌هایی رفته که خود آنها پروژه‌ها را طراحی و اجرا کرده و حتی یک پله جلوتر خود آنها پروژه‌ها را تامین مالی می‌کنند، خاطرنشان کرد: کار کردن در پروژه‌های بین‌المللی فنی و مهندسی نیازمند شرکت‌های بالغ است. شرکت‌هایی که در زمینه ساختار سازمانی، امکانات و تجهیزات، توانایی مالی و ... به بلوغ کافی رسیده باشند. اگرچه کرمانشاه در زمینه هلدینگ‌ها و شرکت‌های بسیار بزرگ در این اندازه که در کشورهای مختلف دنیا بتوانند پروژه بگیرند چندان قوی نیست، اما شرکت‌های توانمند و با ظرفیت فراوان در استان وجود دارد که توان کار کردن در بازار عراق را دارند.

شادفر یادآور شد: نمونه توانمندی شرکت‌های کرمانشاه در اجرای پروژه‌های مسکونی است که مورد تایید وزیر راه و شهرسازی هم قرار گرفت و چنین طرح‌هایی را می‌توان نه تنها در نقاط دیگر ایران، بلکه در کشورهای دیگر نیز اجرا کرد.

وی درباره فعالیت شرکت‌های فنی و مهندسی استان در قالب کنسرسیوم با هدف تجمیع توانمندی‌های آنها، عنوان کرد: زمانی این ایده مطرح بود، اما آنطور که باید به نتیجه نرسید، اما قطعا تشکیل کنسرسیوم و تجمیع توانمندی شرکت‌های خدمات فنی و مهندسی تاثیر قابل توجهی در رونق صادرات در این بخش خواهد داشت.

رئیس انجمن صنعت ساختمان استان کرمانشاه از ظرفیت‌های کرمانشاه در حوزه مصالح ساختمانی مورد نیاز اجرای پروژه‌های فنی و مهندسی نیز یاد کرد و افزود: واحدهای تولیدی توانمندی در زمینه‌های مختلف تولید سیمان، کاشی و سرامیک و ... داریم که می‌توانند نیاز بخشی از پروژه‌های عمرانی را تامین کنند. اگرچه بین صادرات خدمات فنی و مهندسی و صادرات مصالح ساختمانی تفاوت وجود دارد، اما با توجه به ظرفیت‌هایی که استان دارد می‌توانیم از صفر تا صد پروژه‌های فنی و مهندسی از اجرا تا تامین مصالح را اجرایی کنیم.

شادفر اضافه کرد: البته اکنون شرایط برای استفاده از مصالح ساختمانی تولیدی استان برای اجرای پروژه‌های فنی و مهندسی خصوصا در عراق تا حدودی دشوار شده است، زیرا این کشور تولید برخی از مصالح ساختمانی از جمله سیمان، فولاد و ... را آغاز کرده، اما هنوز در برخی مصالح ساختمانی دیگر همچنان ظرفیت داریم.

ظرفیت‌های فنی و مهندسی کرمانشاه در بازارهای هدف معرفی شده‌اند؟

وی درباره اینکه آیا ظرفیت‌های کرمانشاه در حوزه خدمات فنی و مهندسی به بازارهای هدف خصوصا عراق معرفی شده، گفت: از هر فرصتی برای معرفی این ظرفیت‌ها استفاده کرده‌ایم.

رئیس انجمن صنعت ساختمان کرمانشاه از برگزاری نمایشگاه‌های بین‌المللی تخصصی صنعت ساختمان در عراق و حضور پررنگ شرکت‌های بزرگ استان به عنوان بخشی از اقدامات انجام شده یاد کرد و ادامه داد: لازم است با همکاری سایر بخش‌ها این معرفی و اقدامات تداوم یابد.

شادفر افزود: همچنین وقتی مقامات ارشد استان با مقامات عراقی دیدار دارند، معرفی ظرفیت‌های خدمات فنی و مهندسی کرمانشاه بسیار سازنده خواهد بود.

مهمترین موانع صادرات خدمات فنی و مهندسی

وی با بیان اینکه با وجود همه ظرفیت‌ها و اقدامات انجام شده صادرات خدمات فنی و مهندسی در کرمانشاه بسیار ناچیز است، تاکید کرد: البته در کل کشور میزان صادرات خدمات فنی و مهندسی چندان چشمگیر نیست. میزان کل صادرات خدمات فنی و مهندسی کشور در سال حدود یک میلیارد دلار است، در حالیکه کشوری مانند ترکیه در این زمینه بسیار خوب عمل کرده و چند ۱۰ برابر ما در سال صادرات خدمات فنی و مهندسی دارد.

رئیس انجمن صنعت ساختمان استان کرمانشاه در ادامه به مهمترین عواملی که باعث شده با وجود پتانسیل‌های فراوانی در حوزه صادرات خدمات فنی و مهندسی آنطور که باید در کرمانشاه کار نشود نیز اشاره کرد و ادامه داد: درباره دلایل این امر بارها با متولیان امر، استانداران، معاونین اقتصادی و عمرانی استانداری و ... در ادوار مختلف گفتگو کرده‌ایم، اما  خروجی چندانی نداشته است.

شادفر کمرنگ بودن دیپلماسی سیاسی که برای تعاملات اقتصادی با بازارهای هدف خدمات فنی و مهندسی ضروری است را از جمله این عوامل برشمرد و تاکید کرد: از سوی دیگر حمایت‌های چندانی از صادرات خدمات فنی و مهندسی صورت نمی‌گیرد.

وی با بیان اینکه کشورهایی مانند ترکیه که در زمینه صادرات خدمات فنی و مهندسی خوب عمل کرده‌اند حمایت‌های بسیار جدی از صادرات این خدمات دارند، افزود: این حمایت‌ها باید در زمینه تسهیلات، حقوقی، عقد قراردادها، منابع مالی و ... باشد.

رئیس انجمن صنعت ساختمان استان کرمانشاه از اهمیت تامین مالی برای صادرات خدمات فنی و مهندسی نیز یاد کرد و گفت: شرکت‌ها نمی‌توانند بدون سرمایه و منابع مالی مناسب به اجرای پروژه‌های فنی و مهندسی ورود کنند.

شادفر خاطرنشان کرد: به علاوه عدم حمایت از صادرات خدمات فنی و مهندسی در سنوات اخیر باعث شده، ما برخی از بازارهای مهم صادراتی خصوصا در بخش کردنشین عراق را از دست بدهیم.

وی درباره اینکه ظرفیت صادرات خدمات فنی و مهندسی از کرمانشاه به کدام بازارهای هدف وجود دارد، تاکید کرد: عراق مهمترین بازار هدف صادرات خدمات فنی و مهندسی ما است، اما باید قبول کنیم بخشی از بازار خدمات فنی و مهندسی عراق را خصوصا در استان‌های بخش اقلیم کردستان از جمله اربیل و سلیمانیه از دست داده‌ایم.

شادفر بخش عرب‌نشین عراق و سایر مناطقی که هنوز کشورهای رقیب ما به آنجا ورود چندانی نداشته‌اند را از جمله مناطقی دانست که باید روی صادرات خدمات فنی مهندسی به این مناطق بیشتر تمرکز کنیم و یادآور شد: با استان دیالی روابط خوبی داریم و این استان می‌تواند یکی از مقاصد خوب صادرات خدمات فنی و مهندسی ما باشد.

راهکارهایی برای توسعه صادرات خدمات فنی و مهندسی

رئیس انجمن صنعت ساختمان کرمانشاه به بیان سه راهکار اصلی که می‌تواند صادرات خدمات فنی و مهندسی را ارتقاء دهد نیز اشاره کرد و افزود: لازم است برای صادرات خدمات فنی و مهندسی حتما از پتانسیل وزارت امور خارجه و خصوصا کنسول‌گری‌های ایران در بازارهای هدف استفاده کنیم. این بازارهای هدف هر کجا اعم از بخش عرب‌نشین و یا کردستان عراق و یا هر کشور دیگری که باشد، نیاز است کنسولگری‌های ایران در آن مناطق همراهی لازم را داشته باشند.

شادفر معتقد است، کشورهایی از جمله ترکیه که تجارب موفقی در زمینه صادرات خدمات فنی و مهندسی داشته‌اند از پتانسیل دیپلماسی سیاسی بسیار استفاده کرده‌اند، زیرا در دنیای امروز دیپلماسی سیاسی و اقتصادی از هم جدا نیست.

وی راهکار دومی که برای رونق صادرات خدمات فنی و مهندسی باید بر آن متمرکز شد را استفاده از ظرفیت مشاوران مجرب بین‌المللی در بازارهای هدف صادرات خدمات فنی و مهندسی دانست و عنوان کرد: این مشاور است که طرح و برنامه را تدوین کرده و ذیل آن پروژه تعریف می‌کند. انتخاب پیمانکاران، نیروهای فنی و مهندسی و حتی مصالح ساختمانی عمدتا به نظر مشاور بستگی دارد و اگر مشاور مناسبی انتخاب شود می‌توانیم از ظرفیت پیمانکاران و نیروهای انسانی بومی و حتی مصالح ساختمانی تولید استان نیز در اجرای پروژه‌های فنی و مهندسی استفاده کنیم.

رئیس انجمن صنعت ساختمان کرمانشاه همچنین پیشنهاد داد در سفرهایی که مدیران ارشد استان خصوصا استاندار به استان‌های مختلف عراق دارند، حتما تیم اقتصادی متخصص در حوزه خدمات و فنی مهندسی آنها را همراهی کند تا بتوان در خصوصا صادرات خدمات فنی و مهندسی جلسات تخصصی برگزار کرد.

شادفر گفت: تجارب نشان داده بسیاری از قراردادهایی که در زمینه اجرای پروژه‌های فنی و مهندسی منعقد می‌شود در قالب سفرهای رسمی مقامات اتفاق می‌افتد. سفرهایی که هیات اقتصادی مجرب نیز مقامات را همراهی می‌کنند و خروجی مناسبی از جمله انعقاد قراردادها و تفاهم‌نامه‌های همکاری از دل آن بیرون می‌آید.

وی همچنین بر لزوم حمایت جدی از صادرات خدمات فنی و مهندسی هم در زمینه مالی و هم حقوقی تاکید کرد.

منبع : ایسنا