چالش اقلیمی: یک دهه پس از توافق پاریس

به گزارش ایسنا، در سال ۲۰۱۵ میلادی بیش از ۱۹۰ کشور در اجلاس آب و هوای سازمان ملل متحد در پاریس گردهم آمدند و توافق نامه پاریس یا توافق نامه آب و هوایی پاریس را تصویب کردند تا گرمایش جهانی را به کمتر از ۲ درجه سانتیگراد، اما ترجیحاً به ۱.۵ درجه محدود کند.

اجماع بین کشورها در مورد اینکه آیا هدف را ۱.۵ یا ۲ درجه تعیین کنند تقسیم شد. آستانه پایین تر آن چیزی بود که دانشمندان اقلیم خواستار شدند و در نهایت به عنوان یک هدف ایده آل به جای هدف رسمی توافق به متن اضافه شد.

اگرچه پذیرش توافق نامه پاریس یک لحظه مهم بود و جهان را در مسیری قرار داد که دانشمندان از آن حمایت کردند، اما به طور مشخص در مورد چگونگی دستیابی کشورها به اهداف آن، مسیری مشخص نشد. در عین حال این توافق نامه غیرالزام‌آور است و کشورها بر اساس قوانین بین‌المللی موظف به کاهش آلودگی آب و هوای خود نیستند.

«دونالد ترامپ»، رئیس جمهور آمریکا که از منتقدان سرسختِ مقابله با تغییرات اقلیمی است، طی سال گذشته مجموعه‌ای از سیاست‌های زیست‌محیطی خود را لغو کرده و تغییرات اقلیمی را یک فریب توصیف کرده است - موضعی که باعث به چالش کشیده شدن دستور کار زیست‌محیطی در سراسر جهان شده است.

اگرچه کشورها در نشست سالانه سازمان ملل متحد در برزیل در سال گذشته توافق کردند بودجه بیشتری را برای کشورهای فقیرتر جهت سازگاری با آب و هوای نامساعد اختصاص دهند، اما نتوانستند در مورد برنامه‌های صریح‌تری برای حذف تدریجی سوخت‌های فسیلی و تقویت برنامه‌های کاهش انتشار گازهای گلخانه‌ای به توافق برسند.

داده‌های برخی از آژانس‌های علمی پیشرو در جهان نیز نشان می‌دهد که گرمایش جهانی از اواسط دهه ۲۰۱۰ به طور قابل توجهی افزایش یافته است.

انتشار گازهای گلخانه‌ای: شکاف فزاینده

دانشمندان می‌گویند داده‌های شبکه جهانی دیده‌بان جو سازمان جهانی هواشناسی (WMO) نشان می‌دهد که غلظت دی‌اکسید کربن، متان و اکسید نیتروژن به بالاترین حد خود رسیده و باعث افزایش دما از سال ۲۰۲۳ تا ۲۰۲۵ شده است.

طبق آخرین گزارش بودجه جهانی کربن، پیش‌بینی می‌شد که انتشار جهانی دی‌اکسید کربن ناشی از سوخت‌های فسیلی در سال ۲۰۲۵ به رکورد ۳۸.۱ میلیارد تن برسد که این امر ناشی از افزایش مصرف زغال‌سنگ، نفت و گاز با وجود رشد سریع انرژی‌های تجدیدپذیر است.

این گزارش که توسط یک تیم بین‌المللی متشکل از بیش از ۱۳۰ دانشمند تهیه شده است، تخمین می‌زند که انتشار جهانی دی‌اکسید کربن ناشی از سوخت‌های فسیلی در سال آینده ۱.۱ درصد افزایش خواهد یافت و غلظت دی‌اکسید کربن جو را به تقریباً ۵۲ درصد بالاتر از سطوح پیش از صنعتی شدن می‌رساند.

کارشناسان هشدار می‌دهند اگر کشورها بخواهند گرمایش جهانی را به ۱.۵ درجه سانتیگراد بالاتر از میانگین پیش از صنعتی شدن محدود کنند، تنها فضایی که وجود دارد برای حدود ۱۷۰ میلیارد تن دی‌اکسید کربن بیشتر، یعنی چیزی معادل تقریباً چهار سال انتشار با نرخ فعلی است.

با این حال پیش‌بینی می‌شود انتشار گازهای گلخانه‌ای در چین، هند، ایالات متحده و اتحادیه اروپا افزایش یابد، در حالی که در ژاپن کاهش می‌یابد، اگرچه چین سرمایه‌گذاری‌های قابل توجهی در انرژی‌های تجدیدپذیر انجام داده است.

دما: یک دهه شتاب

به گزارش رویترز، موسسه مطالعات فضایی گودارد ناسا (GISS) اعلام کرده است سطح دمای زمین در سال ۲۰۲۵ میلادی ۱.۱۹ درجه سانتیگراد بالاتر از میانگین سال‌های ۱۹۵۱ تا ۱۹۸۰ بوده است که عملاً با سال ۲۰۲۳ به عنوان یکی از گرم‌ترین سال‌های اندازه‌گیری شده تاکنون برابری می‌کند.

همچنین مجموعه داده‌های تلفیقی WMO، سال ۲۰۲۵ را ۱.۴۴ درجه سانتیگراد بالاتر از سطوح پیش از صنعتی شدن قرار می‌دهد و آن را در بین سه سال گرم برتر در طول ۱۷۶ سال دمای ثبت شده قرار می‌دهد.

قطب شمال: فروپاشی سریع یخ‌های دریا

گزارش قطب شمال ۲۰۲۵ اداره ملی اقیانوسی و جوی ایالات متحده (NOAA) تأیید کرد که اکتبر ۲۰۲۴ تا سپتامبر ۲۰۲۵ گرم‌ترین دوره از سال ۱۹۰۰ بوده است و این منطقه همچنان با سرعتی بیش از دو برابر میانگین جهانی در حال گرم شدن است.

طبق اعلام مرکز ملی یخ ایالات متحده، وسعت یخ‌های دریا در مارس ۲۰۲۵ به کمترین میزان ثبت شده در زمستان، یعنی حدود ۱۴.۴۷ میلیون کیلومتر مربع رسید.

اقیانوس‌ها: گرما و افزایش سطح دریاها

طبق گزارش NOAA و Berkeley Earth، اقیانوس‌ها در سال ۲۰۲۵ مقادیر بی‌سابقه‌ای از گرما را جذب کردند.

سطح دریاها که توسط دستگاه‌های اندازه‌گیری جزر و مد و ماهواره‌ها اندازه‌گیری می‌شوند، همچنان در حال افزایش است. هیئت بین دولتی تغییرات اقلیمی، افزایش ۰.۲۰ تا ۰.۲۹ متری را تا سال ۲۰۵۰ نسبت به سال‌های ۱۹۹۵ تا ۲۰۱۴ پیش‌بینی می‌کند.

بحران آب و هوا، نابرابری جهانی در حوزه بهداشت را تشدید خواهد کرد و آسیب‌پذیرترین جوامع بدون شک بیشترین صدمات را متحمل خواهند شد. مناطقی مانند آفریقا و جنوب آسیا به دلیل منابع محدود مانند زیرساخت‌ها و تجهیزات پزشکی ضروری به ویژه در برابر تأثیرات تغییرات آب و هوایی آسیب‌پذیر خواهند بود.

منبع : ایسنا