تشریح اجرای طرح ارایه خدمات الکترونیک قضایی در مناطق محروم

به گزارش ایسنا، در دومین روز از پانزدهمین تور رسانه ای قوه قضاییه به استان خراسان جنوبی و بازدید از "منطقه ملک" یکی از دورافتاده‌ترین روستاهای مرزی هم‌جوار با افغانستان و در راستای اجرای طرح خدمات الکترونیک قضایی در مناطق کم‌برخوردار،  محمد کاظمی‌فرد رئیس مرکز آمار و فناوری اطلاعات قوه قضاییه بصورت برخط به ارایه توضیحاتی در خصوص اجرای این طرح پرداخت. 

کاظمی فرد گفت: هدف اصلی این طرح، کاهش رنج و سختی مردم، به‌ویژه خانواده‌های زندانیان بوده است. این اقدام با حمایت کامل رئیس قوه قضاییه آغاز شد و آثار اجتماعی مثبت و ملموسی به همراه داشته است.

وی افزود: هم‌زمان با برگزاری این ملاقات‌ها، مسئولان قضایی استان‌ها از جمله دادستان‌ها و معاونان قضایی نیز در محل حاضر می‌شوند و همین حضور میدانی باعث شده پیگیری موضوعاتی مانند مرخصی، آزادی مشروط و سایر درخواست‌های قانونی زندانیان با جدیت بیشتری انجام شود.

کاظمی‌فرد یادآور شد: در گذشته مواردی داشتیم که زندانیان سال‌ها امکان دیدار با خانواده خود را نداشتند، اما به لطف این طرح، این فاصله‌ها به شکل محسوسی کاهش یافته است.

رئیس مرکز آمار و فناوری اطلاعات قوه قضاییه با تأکید بر اینکه این طرح جنبه نمایشی ندارد، تصریح کرد: هدف ما جلب توجه رسانه‌ای نبود، بلکه کاهش آلام مردم بود. خراسان جنوبی به‌دلیل گستردگی جغرافیایی، یکی از استان‌هایی است که اجرای این طرح در آن اثرگذاری ویژه‌ای داشته و در حال حاضر این برنامه در ۱۵ استان کشور در حال اجراست.

وی گفت:  نقش رسانه‌ها  در مستندسازی این اقدامات مهم است و از خبرنگاران می خواهم صرفاً به انتشار خبر اکتفا نکنید و با تولید مستندهای کوتاه، تأثیر واقعی این طرح را در زندگی مردم و زندانیان به تصویر بکشند. حتی یک لپ‌تاپ و یک بستر الکترونیکی می‌تواند دریچه‌ای برای تحول در ارتباط زندانیان با خانواده‌ها و مسئولان باشد.

کاظمی‌فرد اظهرکرد: این برنامه از حدود سال ۱۴۰۰ آغاز شده و تاکنون در بیش از ۲۵۰۰ نقطه کشور اجرا شده است. در مجموع حدود ۲۵ تا ۳۰ هزار عملیات خدماتی در قالب این طرح انجام شده که شامل ملاقات خانواده‌ها با زندانیان، ثبت دادخواست و شکواییه، ثبت‌نام ثنا، ارائه لوایح و پیگیری مسائل مرتبط با حقوق عامه بوده است.

وی افزود: در کنار خدمات قضایی، مشکلات ثبتی، پزشکی قانونی و حتی مسائل معیشتی مردم نیز با حضور مسئولان مربوطه در محل پیگیری می‌شود که همین رویکرد جامع، اثرگذاری طرح را افزایش داده است.

 مسئولان قضایی استان خراسان جنوبی حاضر در منطقه ملک_ یکی از دورافتاده‌ترین روستاهای مرزی هم‌جوار با افغانستان _ با بررسی برخی پرونده‌های خاص، دستورات لازم برای پیگیری سریع‌تر مشکلات مردم و زندانیان را صادر کردند و بر تداوم و گسترش این طرح در سایر استان‌ها تأکید شد.

محمدجعفر عبدالهی رئیس‌کل دادگستری استان خراسان جنوبی در جریان بازدید میدانی از روستای محروم و مرزی ملکی در شهرستان زیرکوه، با اشاره به شرایط خاص این منطقه گفت: این روستا در فاصله حدود ۷ کیلومتری مرز افغانستان قرار دارد و اگر از آن به‌عنوان منطقه‌ای به دور از آبادی یاد شود، اغراق‌آمیز نیست. وی با بیان اینکه گروه‌های جهادی متعددی تاکنون برای رفع محرومیت به این منطقه آمده‌اند، افزود: با وجود این تلاش‌ها همچنان توفیق چشمگیری در کاهش محرومیت حاصل نشده است. این در حالی است که علی رغم قرار گرفتن در نقطه صفر مرزی، امنیت مطلوبی در منطقه حاکم است و مردم با آرامش کامل در این روستا زندگی می‌کنند. رئیس‌کل دادگستری خراسان جنوبی با تأکید بر خون‌گرمی و مهربانی مردم منطقه اظهار کرد: شدت محرومیت باعث شده مطالبات مردم با احتیاط و حداقل‌گرایی مطرح شود، اما همین امر انگیزه گروه‌های جهادی را برای حضور در این نقطه افزایش داده است. عبداللهی با اشاره به مشکلات زیرساختی روستا گفت: با وجود دسترسی کلی به آب و گاز، برخی منازل همچنان فاقد لوله‌کشی آب یا گاز هستند و حتی خانه‌های کاهگلی در بافت قدیمی روستا وجود دارد. انتخاب این منطقه برای حضور اصحاب رسانه با هدف نمایش واقع‌بینانه خدمات نظام و کاستی‌ها صورت گرفته است. وی یکی از مهم‌ترین چالش‌های منطقه را مسئله آب دانست و افزود: در این دشت منابع آب زیرزمینی وجود دارد، اما به دلیل ملاحظات مرزی و امنیتی، امکان حفر چاه به‌صورت گسترده فراهم نشده است، در حالی که در آن سوی مرز، برداشت آب انجام می‌شود. یکی از ایده‌های جدی دستگاه قضایی، پیگیری تأمین آب از طریق تعامل و مذاکره با نهادهای ذی‌ربط است. عبدالهی گفت: برخی دانش‌آموزان، به‌ویژه دختران بلوچ، برای ادامه تحصیل ناچارند مسافت‌هایی تا ۱۲۰ کیلومتر را طی کنند. پیشنهاد ایجاد مجتمع آموزشی در این مناطق مطرح شده، اما به دلایل مختلف هنوز به نتیجه نرسیده است؛ موضوعی که از مطالبات جدی مردم به شمار می‌رود. عبدالهی با تشریح خدمات قضایی ارائه‌شده در این روستا اظهار کرد: تاکنون ۴ تا ۵ نوبت خدمات قضایی رایگان شامل ثبت شکایت، تنظیم دادخواست، ارائه مشاوره حقوقی، پیگیری درمان بیماران نیازمند با کمک خیرین و خدمات بهداشتی و پزشکی رایگان در این روستا انجام شده است. در این بازدید نیز تیم درمانی و پزشک به همراه دارو برای ویزیت رایگان مردم حضور دارند. وی با اشاره به برنامه‌ریزی برای توسعه خدمات درمانی، به‌ویژه دندان‌پزشکی در مناطق محروم مرزی گفت: هزینه‌های بالای درمان دندان‌پزشکی یکی از مشکلات جدی مردم این مناطق است و پیگیری این موضوع در دستور کار قرار دارد. رئیس‌کل دادگستری خراسان جنوبی با اشاره به ارائه خدمات ارتباط الکترونیکی میان خانواده زندانیان و زندان‌ها افزود: بسیاری از کودکان به دلیل فقر مالی امکان ملاقات حضوری با والدین زندانی خود را ندارند که با برقراری ارتباط تصویری، این خلأ تا حدی جبران می‌شود. وی با تأکید بر رویکرد حمایتی دستگاه قضایی در مناطق محروم تصریح کرد: به همکاران قضایی تأکید شده در این مناطق با سعه‌صدر، تسهیل و همراهی بیشتر با مردم برخورد کنند تا احساس عدالت، حمایت و حضور نظام در زندگی خود را به‌طور ملموس درک کنند. عبدالهی مواد مخدر را مهم‌ترین جرم منطقه دانست و بر لزوم توجه هم‌زمان به پیشگیری اجتماعی، حمایت معیشتی و خدمات قضایی برای کاهش آسیب‌ها تأکید کرد و با اشاره به شرایط خاص این روستای مرزی اظهار کرد: به دلیل محرومیت‌های گسترده در این نقطه از مرز خراسان جنوبی، متأسفانه بخشی از ساکنان در سال‌های گذشته به سمت جرایم مرتبط با مواد مخدر سوق داده شده‌اند و همین مسئله باعث شده بیشترین مراجعات مردم، ناظر بر درخواست اعمال ارفاقات قانونی باشد. وی افزود: درخواست‌هایی همچون عفو، آزادی مشروط، تعلیق اجرای مجازات، مرخصی و استفاده از پابند الکترونیک، عمده مطالبات قضایی مراجعه‌کنندگان را تشکیل می‌دهد که در قالب طرح‌های جهادی و با حضور میدانی مقامات قضایی، این درخواست‌ها مورد بررسی قرار می‌گیرد. رئیس‌کل دادگستری خراسان جنوبی بخش دیگری از مطالبات مردم روستای ملکی را مرتبط با زیرساخت‌های رفاهی دانست و گفت: نبود انشعاب آب، برق و گاز در برخی منازل، فقدان آب آشامیدنی سالم و کمبود امکانات حداقلی زندگی از جمله مشکلات جدی مردم این منطقه است که در بازدید میدانی، صداقت این مطالبات به‌وضوح قابل مشاهده است. عبدالهی با بیان اینکه حدود ۲۰۰ خانوار در این روستای مرزی سکونت دارند، تصریح کرد: برای خانوارهایی که تحت پوشش نهادهایی مانند کمیته امداد امام خمینی(ره) و سازمان بهزیستی هستند، هماهنگی لازم برای بهره‌مندی از خدمات حمایتی انجام می‌شود، اما بخشی از ساکنان به دلیل نداشتن مدارک هویتی و کد ملی، امکان استفاده از این خدمات را ندارند. 

وی ادامه داد: با وجود این محدودیت‌ها، دستگاه قضایی استان تلاش می‌کند از طریق خیرین و سایر ظرفیت‌های حمایتی، زمینه دریافت حداقل خدمات را برای این افراد نیز فراهم کند. رئیس‌کل دادگستری استان خراسان جنوبی تأکید کرد: رویکرد دستگاه قضایی در مناطق محروم مرزی، صرفاً رسیدگی قضایی نیست، بلکه پیگیری هم‌زمان مسائل اجتماعی، معیشتی و رفاهی با هدف کاهش آسیب‌ها و تقویت احساس عدالت و حمایت نظام در میان مردم دنبال می‌شود. در ادامه، احمد قاسمی دادستان استان خراسان جنوبی از موافقت با اعمال ارفاقات قانونی برای اکثر مراجعان پرونده‌های مرتبط با جرایم مواد مخدر در جریان اجرای طرح جهادی ارائه خدمات قضایی در مناطق محروم استان خبر داد. دادستان مرکز استان خراسان جنوبی با اشاره به بررسی میدانی درخواست‌های مردمی اظهار کرد: عمده مراجعات صورت‌گرفته در این طرح، مربوط به مطالبات قضایی در حوزه جرایم مواد مخدر بوده که درخواست‌هایی نظیر تعلیق اجرای مجازات، آزادی مشروط، استفاده از پابند الکترونیک و مرخصی پایان حبس را شامل می‌شود. این درخواست‌ها با دقت و بر اساس ضوابط قانونی بررسی شد و مواردی که قابلیت اعمال ارفاقات قانونی را داشت، مورد موافقت قرار گرفت. قاسمی تصریح کرد: تاکنون از مجموع ۱۰ پرونده‌ای که در محل مورد رسیدگی قرار گرفته، ۸ نفر مشمول ارفاقات قانونی از جمله آزادی مشروط و تعلیق اجرای مجازات شده‌اند و برای تعدادی دیگر نیز درخواست مرخصی پایان حبس در دست بررسی است که در صورت احراز شرایط، منجر به آزادی آنان خواهد شد. وی تأکید کرد: رویکرد دستگاه قضایی استان، حمایت از بازگشت سالم محکومان واجد شرایط به جامعه در کنار صیانت از حقوق عمومی و رعایت دقیق موازین قانونی است. وی با قدردانی از همکاری مسئولان محلی و همراهی مردم منطقه، بر تداوم اجرای طرح‌های جهادی قضایی با هدف تسهیل دسترسی مردم مناطق محروم به خدمات قضایی تأکید کرد. در ادامه اسماعیلی معاون فناوری اطلاعات و برنامه‌ریزی دادگستری استان خراسان جنوبی با اشاره به شرایط خاص مناطق مرزی خراسان جنوبی گفت: این استان در پنج شهرستان، بیش از ۳۶۰ کیلومتر مرز مشترک با افغانستان دارد و بسیاری از روستاهای مرزی به دلیل نبود زیرساخت‌های اقتصادی، کشاورزی و حتی امکانات اولیه زندگی، با مشکلات جدی معیشتی مواجه‌اند. وی افزود: در برخی موارد، فشارهای اقتصادی موجب می‌شود یکی از اعضای خانواده برای تأمین حداقل معیشت، ناخواسته وارد چرخه قاچاق خرد شود و همین موضوع باعث بازداشت پدر یا مادر خانواده و رها شدن کودکان در روستاهای محروم می‌شود کودکانی که گاه سه تا چهار سال امکان دیدار حضوری با والدین زندانی خود را ندارند. معاون فناوری اطلاعات و برنامه‌ریزی دادگستری استان خراسان جنوبی با بیان اینکه در طرح‌های جهادی، اولویت اصلی رسیدگی به وضعیت کودکان خانواده‌های آسیب‌دیده است، اظهار کرد: برای بسیاری از این کودکان، مسائل اداری اهمیتی ندارد آنچه برای آن‌ها حیاتی است، دیدن تصویر پدر یا مادرشان است. به همین دلیل، ارتباط‌های تصویری مکرر با زندانیان برقرار می‌شود تا آرامش به خانواده بازگردد حتی اگر لازم باشد برای یک خانواده چندین بار این ارتباط برقرار شود. وی تأکید کرد: این اقدامات علاوه بر کاهش آسیب‌های روحی کودکان، نقش مؤثری در کاهش نرخ بازگشت زندانیان به زندان دارد چراکه بسیاری از زندانیان با دیدن گریه فرزندشان پای تماس تصویری، انگیزه بیشتری برای اصلاح رفتار و بازگشت سالم به جامعه پیدا می‌کنند. اسماعیلی آرامش حاکم بر زندان‌های استان را نتیجه همین رویکرد دانست و گفت: امروز زندان‌های خراسان جنوبی جزو آرام‌ترین زندان‌های کشور هستند و تاکنون هیچ‌گونه اغتشاشی در این مراکز گزارش نشده است. معاون فناوری اطلاعات و برنامه‌ریزی دادگستری استان خراسان جنوبی همچنین به حضور مستمر دستگاه قضایی در روستاهای مرزی اشاره کرد و افزود: این حضور میدانی موجب افزایش امنیت در مناطق مرزی شده و بسیاری از خانواده‌ها اذعان دارند که با حضور مسئولان قضایی، احساس امنیت بیشتری دارند و حتی در برخی موارد، از بازگشت اعضای خانواده به مسیر سالم زندگی خبر می‌دهند. اسماعیلی خاطرنشان کرد: در این اردوهای جهادی، علاوه بر رسیدگی قضایی، بسته‌های معیشتی، لوازم‌التحریر، تجهیزات ورزشی و امکانات آموزشی نیز برای کودکان مناطق محروم تأمین می‌شود؛ چراکه گاه یک توپ یا یک ابزار آموزشی، تأثیری عمیق‌تر از کمک‌های مقطعی معیشتی دارد. اسماعیلی با اشاره به تداوم طرح‌های جهادی دادگستری خراسان جنوبی گفت: در راستای اجرای طرح‌های جهادی ارائه خدمات الکترونیک قضایی، امروز در هزارو هشتادمین نقطه استان خراسان جنوبی مستقر شدیم و این طرح‌ها به‌صورت هدفمند در مناطق کم‌برخوردار و دورافتاده اجرا می‌شود.

وی افزود: در قالب این طرح‌های جهادی، خدمات متنوعی از جمله برقراری ارتباط تصویری خانواده مددجویان با زندانیان، ارتباط چهره‌به‌چهره مردم با مقامات ارشد قضایی استان از جمله رئیس‌کل دادگستری و دادستان، و استقرار میز خدمت بدون واسطه ارائه می‌شود. اسماعیلی با بیان اینکه فاصله زیاد برخی مناطق تا زندان‌ها مانع دسترسی مردم به خدمات قضایی می‌شود، تصریح کرد: تلاش ما این است که میز خدمت را در کم‌برخوردارترین نقاط استان مستقر کنیم تا با استفاده از ارتباط تصویری، این فاصله جغرافیایی حذف شود و مردم بتوانند مطالبات خود را مستقیم مطرح کنند. وی از استقبال گسترده مردم از این طرح خبر داد و گفت: امروز بیش از ۴۰۰ نفر از مردم در محل استقرار میز خدمت حضور یافتند که عمده درخواست‌ها مربوط به مرخصی زندانیان، استفاده از پابند الکترونیک و آزادی مشروط بود که پس از بررسی‌های لازم، در صورت صدور دستور، اجرای آن در همان روز انجام خواهد شد. اسماعیلی با اشاره به حضور مسئولان قضایی در این برنامه افزود: در این طرح جهادی، رئیس‌کل دادگستری استان، دادستان، مسئول حفاظت اطلاعات دادگستری استان، رؤسای دادگستری شهرستان زیرکوه و برخی مقامات محلی حضور دارند. وی همچنین از ارائه خدمات درمانی رایگان در کنار خدمات قضایی خبر داد و گفت: در این برنامه، پزشک و خدمات درمانی رایگان نیز برای مردم پیش‌بینی شده است. اسماعیلی در پایان خاطرنشان کرد: این ششمین بار در سال جاری است که طرح جهادی خدمات قضایی در روستای مرزی شهرستان زیرکوه برگزار می‌شود و این روند با هدف تقویت عدالت‌محوری و دسترسی آسان مردم به خدمات قضایی ادامه خواهد داشت. براساس این گزارش عارف اسداللهی در حاشیه اجرای طرح جهادی ارائه خدمات قضایی در مناطق محروم شهرستان زیرکوه اظهار کرد: درخواست‌های مردم در چارچوب قانون بررسی می‌شود و هر آنچه با موازین قانونی سازگار باشد، همانند گذشته مورد رسیدگی و اقدام قرار خواهد گرفت. تلاش ما این است که گرهی از مشکلات مردم باز شود و این مسیر را با جدیت ادامه خواهیم داد. رئیس دادگستری زیرکوه با تأکید بر استفاده حداکثری از مجازات‌های جایگزین حبس گفت: دادگستری شهرستان زیرکوه در این حوزه آمار بالایی دارد و با همکاری کمیته امداد امام خمینی (ره)، مبالغ قابل توجهی از محل مجازات‌های جایگزین برای رفع محرومیت‌ها هزینه شده است. این منابع با محوریت کمیته امداد و تحت نظارت دادگستری، در حوزه‌هایی مانند تأمین آب، ارتقای آموزش و بهبود سطح سلامت شهروندان به‌کار گرفته شده است. اسداللهی ادامه داد: در همین راستا، حدود چهار میلیارد تومان برای تأمین تجهیزات بیمارستان شهرستان هزینه شده و تجهیزات ضروری اتاق عمل و آزمایشگاه شبکه بهداشت و درمان تهیه شده است. همچنین حدود ۶۳۰ میلیون تومان برای تجهیز مدارس، خوابگاه‌ها و امکانات اداری مراکز آموزشی اختصاص یافته است. وی با اشاره به اقدامات انجام‌شده در حوزه آموزش و پرورش اظهار کرد: مدارس مناطق هدف از نظر فضای فیزیکی و تجهیزات مورد نیاز بررسی شده و کمبودها احصا و به دستگاه‌های متولی اعلام شده است. در این مسیر، همکاری مدیران آموزش و پرورش، آب و فاضلاب و شبکه بهداشت و درمان نقش مهمی داشته است. رئیس دادگستری شهرستان زیرکوه با بیان اینکه دادگستری در کنار دستگاه‌های اجرایی نقش حمایتی و تسهیل‌گر دارد، افزود: در حوزه احقاق حقوق عامه نیز رایزنی‌های گسترده‌ای با خیرین انجام شده که علاوه بر آزادی زندانیان، منجر به تأمین اعتبارات قابل توجه برای بخش سلامت و آموزش شده است. اسداللهی گفت: با پیگیری‌های صورت‌گرفته از سوی رئیس‌کل دادگستری استان و همراهی مسئولان ذی‌ربط، مدیرکل نوسازی مدارس در شهرستان حضور یافت و موافقت‌های اولیه برای اجرای برخی پروژه‌ها اخذ شده است. امیدواریم با همکاری دستگاه‌های مسئول، این طرح‌ها به نتیجه نهایی برسد. وی در پایان با قدردانی از حمایت‌ها و پیگیری‌های وزیر آموزش و پرورش که از اهالی همین شهرستان است، تصریح کرد: رصد مستمر مسائل منطقه و حمایت‌های انجام‌شده جای تقدیر دارد و امیدواریم این همکاری‌ها منجر به رفع هرچه بیشتر محرومیت‌های شهرستان زیرکوه شود. در جریان اجرای این برنامه جهادی و هم‌زمان با حضور مسئولان قضایی در منطقه، امکان برقراری ارتباط تصویری خانواده‌های زندانیان با مددجویان داخل زندان فراهم شد؛ اقدامی که با استقبال و رضایت خانواده‌ها همراه بود و نقش مهمی در کاهش دغدغه‌های روحی و عاطفی آنان ایفا کرد. در این بخش از برنامه، خانواده‌هایی که به دلیل بُعد مسافت، مشکلات مالی و شرایط خاص مناطق محروم امکان ملاقات حضوری با زندانیان را نداشتند، از طریق سامانه‌های ارتباطی قوه قضاییه به‌صورت تصویری با اعضای خانواده خود گفت‌وگو کردند و از نزدیک در جریان وضعیت آنان قرار گرفتند. منبع : ایسنا