امسال فقط ۳۰ همت به پروژه‌های ریلی رسید

به گزارش ایسنا، عباس خطیبی در همایش بین‌المللی فرصت‌های سرمایه‌گذاری و تامین مالی راهگذرهای ریلی با اشاره به مزایا و ویژگی‌های منحصربه‌فرد حمل‌ونقل ریلی اظهار کرد: ترابری ریلی به دلیل سازگاری با محیط زیست و ماهیت حمل‌ونقل سبز، امکان هماهنگی مطلوب با معیارهای توسعه در بخش حمل‌ونقل را فراهم می‌کند. این شیوه حمل‌ونقل برای جابه‌جایی انبوه و مستمر بار و مسافر در مقاصد مشخص، اقتصادی‌تر بوده و به‌ویژه در انتقال بارهای حجیم در مسافت‌های طولانی از مزیت ویژه‌ای برخوردار است.

وی افزود: در سیاست‌های کلی نظام مصوب سال ۱۳۷۹ در بخش حمل‌ونقل، به‌صورت خاص بر توسعه حمل‌ونقل ریلی تأکید شده و با توجه به نگرش توسعه‌محور موجود در قانون، بسترهای لازم برای جذب سرمایه‌گذاری فراهم شده است. همچنین در برنامه هفتم توسعه که حدود دو سال از اجرای آن می‌گذرد، در بندهای ۳ و ۹، ۱۰،۲۲ سیاست‌های کلی، تمرکز ویژه‌ای بر توسعه زیرساخت‌های ریلی شده و همچنین در این قانون به احداث ۳۲۰۰ کیلومتر خط ریلی شامل ۱۸۰۰ کیلومتر توسعه خطوط، حدود هزار کیلومتر دوخطه یا برقی‌سازی و ۴۰۰ کیلومتر خطوط آنتنی تأکید شده است.

وی با اشاره به کریدورهای ریلی کشور گفت: برای تحقق این اهداف و توسعه و تکمیل کریدورهای ریلی، پنج راهگذر شمالی ـ جنوبی و سه راهگذر شرقی ـ غربی تعریف شده است. برای تکمیل این کریدورها بیش از ۳۰۰۰ کیلومتر خط ریلی جدید مورد نیاز است. اگرچه مجموع طرح‌های ریلی کشور فراتر از این میزان و بیش از ۶۰۰ کیلومتر بیشتر است، اما نیاز اصلی کشور که در اسناد بالادستی و برنامه‌های ششم و هفتم مورد تأکید قرار گرفته، حدود سه هزار کیلومتر است. در حال حاضر حدود ۵۰۰ کیلومتر از این پروژه‌ها هنوز آغاز نشده و باید وارد فاز اجرایی شود. برآورد می‌شود برای اجرای کامل این طرح‌ها حدود ۶.۲ میلیارد یورو منابع مالی مورد نیاز باشد.

وی تصریح کرد: بخشی از تأمین مالی این کریدورها از محل استجازه مقام معظم رهبری انجام می‌شود، اما این منابع کافی نیست و لازم است از مدل‌ها و روش‌های دیگر نیز استفاده شود.

۱۶۰۰ همت برای ساخت ۳۵ طرح‌های ریلی نیاز است

خطیبی با ارائه آخرین وضعیت توسعه خطوط ریلی کشور گفت: در حال حاضر حدود ۱۵ هزار و ۷۵۴ کیلومتر خط ریلی در کشور وجود دارد. حدود ۳۶۰۰ کیلومتر پروژه جدید تعریف شده که ۳۰۰۰ کیلومتر آن در قالب کریدورها در دست ساخت است. همچنین ۴۱۸۹ کیلومتر پروژه در دست مطالعه قرار دارد و برخی طرح‌ها نیز با وجود بهره‌برداری از فاز نخست، فازهای تکمیلی آن‌ها در حال اجراست. در مجموع حدود ۳۵ طرح به طول ۱۰ هزارو۱۴۷ کیلومتر در دست اجرا قرار دارد. برای تکمیل تمامی این طرح‌ها حدود ۱۶۰۰ همت منابع مالی نیاز است، در حالی که در سال ۱۴۰۴ تاکنون ۳۰ همت تخصیص یافته است.

وی افزود: با روند فعلی، تکمیل این پروژه‌ها به‌طور متوسط حدود ۵۳ سال زمان خواهد برد که قابل قبول نیست و نیازمند راهکارهای جدید تأمین مالی است.

صاحبان معادن و شرکت‌های تجاری می ‌توانند در سرمایه‌گذاری ریلی وارد شوند

وی درباره ذی‌نفعان و سرمایه‌گذاران بالقوه اظهار کرد: سرمایه‌گذاری در بخش ریلی سابقه‌ای همچون توسعه آزادراه‌ها ندارد و موضوعی نسبتاً جدید است، اما ضرورتی اجتناب‌ناپذیر محسوب می‌شود. صاحبان معادن و صنایع بزرگ در حوزه نفوذ پروژه‌ها، به‌ویژه در بخش‌هایی که بار معدنی دارند، می‌توانند نقش مؤثری ایفا کنند. همچنین شرکت‌های تجاری داخلی و بین‌المللی مرتبط با کالا، شرکت‌های بزرگ حمل‌ونقل، شرکت‌های پیمانکاری و حتی کشورهایی که در مسیر این کریدورها قرار دارند، می‌توانند در تأمین مالی و سرمایه‌گذاری مشارکت کنند.

وی با انتقاد از عملکرد تک‌وجهی برخی شرکت‌های حمل‌ونقل تأکید کرد: تشکیل کنسرسیوم‌های بزرگ که همزمان ساخت، سرمایه‌گذاری و بهره‌برداری را دربر گیرد، می‌تواند تحول‌آفرین باشد.

معاون ساخت و توسعه راه آهن با اشاره به مشوق‌های سرمایه‌گذاری گفت: ظرفیت‌های قانونی متعددی از جمله ماده ۱۲ و سایر بندهای قانونی برای تأمین مالی پروژه‌های ریلی وجود دارد. اگرچه چالش‌هایی نیز مطرح است، اما بستر قانونی برای استفاده از این ظرفیت‌ها فراهم است و باید در جلسات هم‌اندیشی برای رفع موانع اقدام شود.

 راه آهن کرمانشاه - خسروی جذابیت سرمایه‌گذاری دارد

وی در ادامه به معرفی چند پروژه ریلی پرداخت و گفت: پروژه مسیر سرخس ـ چشمه ثریا در آذربایجان شرقی، با وجود مقیاس محدودتر، قابلیت تعریف در قالب مدل سرمایه‌گذاری را دارد و از نظر باری و مسافری توجیه‌پذیر است. همچنین پروژه کرمانشاه ـ خسروی به طول ۲۶۳ کیلومتر با اتصال به مرز و امکان جابه‌جایی زائران اربعین و عتبات، از جذابیت سرمایه‌گذاری برخوردار است.

این مقام مسئول در شرکت ساخت افزود: پروژه زاهدان ـ بیرجند ـ یونسی به طول ۹۱۰ کیلومتر که امروز تفاهم آن با بخش خصوصی امضا شد، گامی بزرگ محسوب می‌شود و می‌تواند در قالب مشارکتی اجرا شود. هرچند پروژه‌های ریلی به‌تنهایی ممکن است از نظر اقتصادی جذاب نباشند، اما با استفاده از اهرم‌ها و مشوق‌های مناسب می‌توان به نقطه توجیه‌پذیری سرمایه‌گذاری رسید.

خطیبی همچنین به پروژه راه‌آهن شیراز ـ بوشهر اشاره کرد و گفت: اتصال خطوط ریلی به بنادر از مهم‌ترین مزیت‌های توسعه ریلی است، زیرا امکان پوشش سراسری کشور و اتصال به مرزهای شمالی و شرقی را فراهم می‌کند. پروژه دورود ـ خرم‌آباد ـ اندیمشک نیز با توجه به ظرفیت ۵۰ میلیون تنی بندر امام خمینی(ره) می‌تواند سهم حمل بار ریلی را به شکل قابل توجهی افزایش دهد.

وی در پایان گفت: تاکنون در بخش ریلی از روش استجازه و تهاتر نفت برای تأمین مالی استفاده شده و پروژه‌های بزرگی از جمله راه‌آهن چابهار ـ زاهدان به طول ۶۳۵ کیلومتر با همین روش در حال اجراست. با این حال زمان آن فرا رسیده که با رویکردهای نوین تأمین مالی و مشارکت، روند احداث طرح‌ها تسریع شود تا پروژه‌ها با ثبات مالی اجرا شده و از توقف‌های مکرر جلوگیری شود.

منبع : ایسنا