تبدیل مرز ایران و افغانستان به پیشران توسعه اقتصادی

امیر توکلی‌رودی، در گفت‌وگو با ایسنا، به روند پیشرفت طرح منطقه ویژه اقتصادی و معدنی مشترک در دو سوی مرز ایران و افغانستان اشاره و اظهار کرد: یکی از مهم‌ترین برنامه‌هایی که با اهتمام مجموعه فرمانداری، استانداری و دفتر نمایندگی مجلس دنبال می‌شود، شکل‌دهی به ظرفیت‌های پایدار توسعه و تجارت میان دو کشور است. تجارت امری پویا و مستمر است و ایران به دنبال ایجاد این پویایی در دو سوی مرز هستیم.

وی بر اهمیت جایگاه مرز ایران و افغانستان تاکید کرد و افزود: مرز نباید صرفا با رویکرد امنیتی دیده شود، بلکه باید نگاهی توسعه‌گرا و اقتصادی بر آن حاکم باشد. ظرفیت ترانزیت ریلی، به‌ویژه مسیر راه‌آهن خواف هرات، تنها و رسمی‌ترین دسترسی افغانستان محصور در خشکی به آب‌های آزاد و بازارهای جهانی است و همین موضوع فرصت‌های بزرگی برای هر دو کشور ایجاد کرده است.

نماینده مردم خواف و رشتخوار در مجلس شورای اسلامی در خصوص ظرفیت‌های معدنی دو سوی مرز، بیان کرد: با توجه به تجربه موفق ایران در پهنه صنعتی معدنی سنگان، این امکان وجود دارد که دانش فنی، فناوری و خدمات مهندسی به افغانستان منتقل شود. در همین راستا، پس از برگزاری چندین نشست مشترک در افغانستان، دو زون معدنی در دو سوی مرز شناسایی شده که در مجموع حدود هزار هکتار در منطقه شمتیغ را شامل می‌شود.

توکلی رودی ادامه داد: مطالعات زیست‌محیطی، زون‌بندی، تعریف کاربری‌ها و برنامه‌ریزی برای فعال‌سازی بخش خصوصی در این محدوده در حال انجام است. رویکرد ما حمایت جدی از بخش خصوصی و ایجاد زمینه حضور سرمایه‌گذاران ایرانی و افغان در این منطقه است.

وی به پیشرفت زیرساخت‌ها اشاره و بیان کرد: ایستگاه مسافری شمتیغ یکی از پروژه‌های مهم این طرح است که مناقصه آن به ارزش ۳۷۵ میلیارد تومان برگزار شده و پیمان‌کار نیز مشخص شده است. با تکمیل این پروژه، بخشی از مشکلات زیرساختی نقطه صفر مرزی مرتفع خواهد شد.

عضو کمیسیون صنایع و معادن مجلس افزود: در داخل کشور نیز ساماندهی کرانه و پس‌کرانه مرزی با نگاه ایجاد بندر خشک در دستور کار قرار دارد. اتصال این ظرفیت به راه‌آهن خواف هرات و تعریف خدمات پشتیبانی، نقش مهمی در ارتقای جایگاه ریلی شرق کشور خواهد داشت.

توکلی‌رودی یکی از موانع موجود را موضوع گمرک دانست و گفت: اگرچه مجوز گمرک ویژه اخذ شده، اما گمرک شهرستان خواف همچنان زیر نظر گمرک تایباد فعالیت می‌کند. در این زمینه مکاتباتی با رئیس‌کل گمرک کشور انجام شده و پیگیر استقلال ساختاری این گمرک هستیم. همچنین اخیراً معاونت راه‌آهن شهرستان خواف راه‌اندازی شده که گام مهمی در ارتقای جایگاه ریلی منطقه به شمار می‌رود.

وی درخصوص ناترازی خوراک صنایع معدنی کشور و نقش ایران در این همکاری‌ها تاکید کرد: نگاه ما صرفا تامین خوراک و مواد اولیه نیست. هدف، مشارکت ایران در اکتشاف، استخراج، فرآوری، دانه‌بندی و حتی تولید کنسانتره و آهن اسفنجی در افغانستان است. در همین راستا، مذاکراتی برای حضور شرکت فولاد مبارکه و همکاری با وزارت معادن افغانستان انجام شده و حتی استفاده از زغال‌سنگ افغانستان به‌عنوان سوخت نیز در حال بررسی است.

نماینده مردم خواف و رشتخوار در مجلس شورای اسلامی با بیان اینکه توسعه اقتصادی بهترین تضمین امنیت پایدار است، تاکید کرد: اگر به تقویت ظرفیت‌های اقتصادی افغانستان کمک کنیم، پیوند میان دو ملت مستحکم‌تر می‌شود. تغییر رویکرد از امنیت‌محور به توسعه‌محور، زمینه‌ساز اشتغال، توسعه پایدار و تعهدپذیری طرف مقابل در حراست از منافع مشترک خواهد بود.

توکلی رودی خاطرنشان کرد: اگر ما حسن نیت خود را در عمل نشان ندهیم، کشورهایی مانند ترکیه، چین و دیگر رقبا این فرصت‌ها را تصاحب خواهند کرد. دیپلماسی اقتصادی زمانی موفق است که بر پایه تعامل برابر شکل بگیرد.

منبع : ایسنا