دانشگاه باید مرکز تولید علم، اخلاق و عدالت‌خواهی باشد

به گزارش ایسنا، آیت‌الله رضا رمضانی-دبیرکل مجمع جهانی اهل بیت(ع) - در مراسم گرامیداشت روز دانشجو که روز دوشنبه(۱۷ آذر) در دانشگاه بین‌المللی‌اهل‌بیت(ع) برگزار شد، با اشاره به اینکه دانشگاه اهل بیت(ع) طی سال‌های اخیر از حضور ۹ ملیت به ۳۴ ملیت رسیده و همچنان در هر سال و هر ترم رشد دارد، افزود: دانشگاه در گذشته تنها هفت یا هشت رشته داشت اما اکنون ۲۷ تا ۲۸ رشته علمی از جمله دوره‌های دکتری در آن فعال است. توسعه سخت‌افزار و نرم‌افزار آموزشی، تحول رشته‌ای و حضور ۹۷ درصد دانشجویان از ملیت‌های مختلف، این دانشگاه را در مسیر تبدیل‌شدن به یک دانشگاه جامع قرار داده و ظرفیت ایجاد ستاد علمی و ستاد معین را فراهم کرده است. همچنین ارتباطات بین‌المللی دانشگاه امکان اعزام دانشجو به مراکز علمی دیگر کشورها را مهیا می‌سازد.
 
دبیرکل مجمع جهانی اهل بیت(ع) با اشاره به ۱۶ آذر و شهادت سه دانشجو در سال ۱۳۳۲ گفت: مطالعه شرایط آن دوران برای دانشجویان بین‌المللی جذاب است. فرهنگ دانشجویی ایران همواره مانع نفوذ جریان استکبار بوده و دانشگاه یکی از کانون‌های اصلی مقاومت در تاریخ معاصر کشور به شمار می‌رود.
 
آیت الله رمضانی با تأکید اینکه دانشگاه از سه رکن دانشجو، استاد و مدیریت تشکیل شده، اظهار کرد: دانشجو باید فرهنگ‌ساز و تاریخ‌ساز و تمدن‌ساز باشد و دانشگاه نباید به کارخانه مدرک‌سازی تبدیل شود.  دانشگاه باید دانشمند تربیت کند و دانشمند باید نقش تاریخی ایفا کند. بخش مهمی از این نقش‌آفرینی به علمیت دانشگاه و جدیت در تحصیل بستگی دارد.

دبیرکل مجمع جهانی اهل بیت(ع) پرسشگری را نخستین ویژگی دانشجوی مسلمان دانست و بیان کرد: هرگاه تعداد سؤال‌ها بیش از پاسخ‌ها باشد، دانشگاه در مسیر تمدن‌سازی حرکت می‌کند.

آیت الله رمضانی با تاکید بر اهمیت عدالت‌خواهی افزود: عدالت آرزوی پیامبران، مصلحان و صالحان است. حتی در کشورهای آمریکای لاتین، اروپا و دانشگاه‌های جهان نیز موج‌های عدالت‌خواهی مشاهده می‌شود و دانشجو باید مطالبه‌گر تخصصی باشد.

دبیرکل مجمع جهانی اهل بیت(ع) با بیان اینکه دانشگاه، مکان علم است، تاکید کرد: فضای دانشگاه محل اغتشاش و هیاهو نیست. دانشگاه و حوزه باید فرهنگ‌ساز باشند و ظلم‌ستیزی از ویژگی‌های اساسی دانشجوی مسلمان است.  

وی به دانشجویان توصیه کرد که دانشجویان شب‌ها زود بخوابند، صبح‌ها زود بیدار شوند و ساعات بیداری را به مطالعه اختصاص دهند.

آیت الله رمضانی با بیان اینکه استاد بدون مطالعه نمی‌تواند به کلاس وارد شود، تأکید کرد:  کیفیت دانشگاه وابسته به مقالات علمی پژوهشی اساتید است و صرفاً مقالات علمی ترویجی کافی نیست.

دبیرکل مجمع جهانی اهل بیت(ع) در ادامه چهار شاخص اصلی دانشگاه تمدنی را تولید علم نافع و مؤثر در پیشرفت کشور و انسان، تربیت انسان عالم، متعهد و مؤمن، استقلال علمی و فکری و تولید علم بومی و اخلاق‌محوری در محیط علمی عنوان کرد و گفت: علم بدون ایمان می‌تواند به فجایع تاریخی مانند جنایت علیه سرخ‌پوستان و آفریقایی‌ها منجر شود.  

آیت الله رمضانی خطاب به دانشجویان دانشگاه بین‌المللی اهل بیت(ع) بر بیانیه گام دوم انقلاب تاکید کرد و گفت: در این بیانیه مسیر پیشرفت معنویت، عدالت و سبک زندگی صحیح تبیین شده است.

وی در ادامه شخصیت حضرت فاطمه زهرا(س) را جریان‌ساز دانست و با اشاره به جمله پیامبر اسلام(ص) درباره حجیت حضرت زهرا(س) بیان کرد: جایگاه ایشان فراتر از انتساب خانوادگی بوده و ریشه در مقام معرفتی و انسانی دارد.

دبیرکل مجمع جهانی اهل بیت(ع)  در نقد وضعیت زنان در غرب گفت:  حقوقی مانند حق تحصیل و حق مالکیت پس از نبردهای سیاسی و در واکنش به ظلم‌های گذشته به دست آمده اما امروز نیز استفاده ابزاری از زنان، قاچاق زنان و دختران و بهره‌گیری تبلیغاتی از تصویر زن در غرب ادامه دارد.

وی با اشاره به آماری که نشان می‌دهد حدود ۷۰ درصد قاچاق انسان در جهان مربوط به زنان و دختران است، اظهار کرد: اسلام حدود ۳۰۰ آیه درباره زن دارد و انبیای الهی، به‌ویژه پیامبر اسلام(ص)، بزرگ‌ترین مدافعان حقوق زنان بوده‌اند.
آیت الله رمضانی با تاکید بر اینکه اگر کرسی‌های فاطمه‌شناسی در دانشگاه‌های غرب ادامه پیدا می‌کرد، تصویر زن در آن جوامع به‌گونه‌ای دیگر معرفی می‌شد، بیان کرد: شناخت صحیح این الگو می‌تواند ما را در جهان مدرن به پیروزی فکری و فرهنگی برساند.

زنان از ایران باستان تا دوران معاصر، نقش‌آفرینان اصلی فرهنگ، علم و تمدن بوده‌اند
 

در ادامه حجت‌الاسلام والمسلمین جازاری- رئیس دانشگاه - با بیان اینکه افتخار ما میان کشورهای جهان این است که در سرزمینی زندگی می‌کنیم که تاریخ زنان آن درخشنده و پرافتخار است، تأکید کرد: مطالعات معتبر بین‌المللی نشان می‌دهد زنان در دوره هخامنشی جایگاه برجسته‌ای در ساختارهای دیوانسالاری، اجتماعی و فرهنگی داشتند. نام‌هایی مانند آناهیتا و گردآفرید نمونه‌هایی از زنان تأثیرگذار ایران باستان هستند که آثار ارزشمندی درباره آنان نوشته شده است.

وی افزود: در متون مقدس نیز نقش زنان ایرانی برجسته است. برای نمونه، کتاب «استر» در تورات به نام یک زن ایرانی ثبت شده که نجات‌دهنده توحید معرفی می‌شود. این‌ها بخش‌هایی از هویت تاریخی و افتخار ایرانیان است.

رئیس دانشگاه اهل‌بیت(ع) در ادامه به تجربه یکی از نشست‌های علمی در دانشگاه استراسبورگ اشاره کرد و گفت: وقتی در آن نشست درباره جایگاه زنان در ایران پرسش شد، به اسناد عهد عتیق استناد کردم و گفتم اگر به آن اعتقاد دارید، باید نقش و نام زنان ایرانی را در همان منابع ببینید.

جازاری با اشاره به تاریخ دانشگاه سوربن اظهار کرد: دانشگاه سوربن در سال ۱۲۹۱ میلادی تأسیس شد اما تا شش قرن بعد اجازه ورود زنان به این مرکز علمی داده نشد؛ در حالی‌که در همان دوران، در ایران زنی فرهیخته دو مدرسه تأسیس می‌کند و در وقف‌نامه آن‌ها حقوق اساتید از محل موقوفات تعیین شده است. این افتخار ایران است که زن بنیانگذار مدرسه و مرکز علمی بوده است. در اروپا تا سال ۱۹۳۲ زن حق مالکیت رسمی نداشت، اما اسلام ۱۴۰۰ سال پیش اعلام کرده است که آنچه زن کسب می‌کند متعلق به خود اوست. این تفاوت نگاه تمدنی ایران و اسلام با غرب است.

رئیس دانشگاه اهل‌بیت(ع) با اشاره به رشد نقش زنان در حوزه‌های علمی و پژوهشی پس از انقلاب اسلامی گفت: سهم زنان در مراکز علمی، پژوهشی و فرهنگی طی ۴۰ سال گذشته به بالاترین حد رسیده است. امروز ۳۳ درصد کارکنان دانشگاه و نزدیک به ۴۰ درصد دانشجویان ما را زنان تشکیل می‌دهند. البته این عدد از نظر من کافی نیست و باید جایگاه زنان بیش از این ارتقا یابد.

حجت‌الاسلام والمسلمین جازاری به تاریخچه"کرسی فاطمه‌شناسی" در غرب نیز اشاره کرد و گفت: در سال ۱۹۱۱ در شهر لوزان سوئیس مرکزی علمی با عنوان «ارانوس» تأسیس شد که یکی از محورهای پژوهشی آن اختصاص به حضرت فاطمه زهرا(س) داشت. این مطالعات از سال ۱۹۱۱ تا دهه ۱۹۶۰ در دانشگاه پاریس ادامه یافت و آثار متعددی درباره شخصیت ایشان منتشر شد.

وی با اشاره به نقش تاریخی دانشگاه‌های زیتونه و الازهر افزود: این دانشگاه‌های بزرگ اسلامی در دوران حکومت فاطمی و به نام مبارک حضرت زهرا(س) تأسیس شده‌اند و نشان می‌دهند که شخصیت ایشان در تمدن اسلامی چه جایگاه والایی دارد. آینده این سرزمین و جهان اسلام در گرو تلاش، پشتکار و نشاط شماست. شما باید تلاطم‌های امروز را آرام کنید و مسیر پیشرفت را هموار سازید.

وی به بیان سخن مقام معظم رهبری درباره زن اشاره کرد و گفت: رهبر معظم انقلاب فرموده‌اند: زن مظهر آفرینش و کمال خلقت است.

الگوی فاطمی، ظرفیت زنده و الهام‌بخش پیشرفت زنان در جهان معاصر است
 

در ادامه ساره لاریجانی -معاون پژوهشی و فناوری دانشگاه بین‌المللی اهل‌بیت(ع) - با تأکید بر اینکه امام خمینی(ره) در اندیشه و مواضع خود عمیقاً متأثر از مکتب فاطمی بودند، افزود: ایشان با الهام از این مکتب نورانی، نقش زن را نه در حاشیه، بلکه در متن جامعه تعریف کردند و مسیر تازه‌ای را برای رشد علمی، اجتماعی و معنوی زنان ایران گشودند.

 وی گفت: در بازخوانی تاریخ، به جایگاه زن در تمدن‌های مختلف اشاره کرد و گفت: مطالعات اجتماعی نشان می‌دهد زنان در بسیاری از تمدن‌ها با الگوهای نابرابر روبرو بوده‌اند. در هند، چین، یونان و روم باستان، زن موجودی فرودست و هم‌ردیف بردگان محسوب می‌شد. در ایران باستان نیز فراز و فرودهایی در جایگاه زن دیده می‌شود. در عصر زرتشت زن با منزلتی والا مخاطب پیامبر الهی بود، اما پس از یورش اسکندر و نفوذ سنت‌های سختگیرانه طبقاتی، موقعیت او محدود شد.

لاریجانی ادامه داد: در ادیان ابراهیمیِ تحریف‌شده نیز زن اغلب در مقام ثانویه دیده شد. در انجیل رابطه مرد و زن به گونه‌ای تصویر می‌شود که مرد بر زن برتری دارد، همان‌گونه که مسیح بر کلیسا. در عصر جاهلیت نیز وضع اسفبارتر بود، زنده‌به‌گور شدن دختران، به‌ارث‌رفتن زنان و محرومیت کامل از حقوق مالکیت تنها نمونه‌هایی از آن وضعیت است.  در روزگار جدید نیز با وجود پیشرفت‌های ظاهری، نگاه افراطی سرمایه‌داری بدن و هویت زن را در معرض کالایی‌شدن قرار داد. صنایع زیبایی، رسانه‌های تجاری و اقتصاد سرگرمی ارزش زن را به جذابیت بصری تقلیل دادند و از سوی دیگر، برخی جریان‌های فمینیستی با تأکید افراطی بر استقلال مطلق فردی، موجب سستی پیوندهای خانوادگی و شکنندگی نهاد خانواده شدند. در گذشته انسان‌بودن زن فراموش شده بود و امروز زن‌بودن و اقتضائات و رسالت‌های طبیعی او در حال فراموشی است.

لاریجانی با تأکید بر اینکه ظهور اسلام معادله ناعادلانه نسبت به زن را بر هم زد، اظهار کرد: در قرآن زنانی مانند حضرت مریم(س) در کنار مردان برجسته تقدیر شده‌اند. پیامبر اکرم(ص) و ائمه(ع) زن را دارای کرامت ذاتی و شأن کامل انسانی می‌دانستند. در جامعه‌ای که دختران را زنده‌به‌گور می‌کردند، پیامبر اکرم(ص) دست فاطمه(س) را می‌بوسیدند و این عملی صرفاً عاطفی نبود؛ بلکه بیانگر جایگاه رفیع معنوی و عقلانی ایشان بود. حضرت زهرا(س) دارای هم در دریافت حقایق الهی و هم در بیان و رفتار دارای مقام عصمت بود. آیه تطهیر و حدیث ثقلین مؤید این حقیقت است. پیامبر اکرم ایشان را «صدیقه کبری» نامید و این لقب نشان از برتری ایشان بر مریم(س) دارد.

به گفته وی، "مصحف فاطمه(س) " حاصل وحی غیرتشریعی و حاوی حقایقی است که جبرئیل امین به ایشان القا کرده است. حضرت زهرا(س) الگویی جاودانه است، الگویی که امام زمان(عج) نیز در توقیعی شریف آن را تأیید کرده و فرمودند: دختر رسول خدا برای من اسوه‌ای نیکوست. اگر الگوی جامع زن مسلمان، یعنی شخصیت فاطمه زهرا(س)، به‌درستی معرفی نشود، زمینه برای ظهور الگوهای ناقص و آسیب‌زا فراهم می‌شود و این خلأ می‌تواند آغاز فروپاشی فرهنگی باشد. در چهار دهه پس از انقلاب اسلامی، زنان ایران با تکیه بر الگوی فاطمی در عرصه‌های علمی، پزشکی، فناوری، کارآفرینی، مدیریت فرهنگی و فعالیت‌های اجتماعی به دستاوردهای چشمگیری رسیده‌اند. این نشان می‌دهد که الگوی فاطمی ظرفیتی زنده و الهام‌بخش برای توانمندسازی زنان در جهان معاصر است.

لاریجانی همچنین نقش زنان در مقاومت را بی‌بدیل دانست و گفت: بانوانی که همچون حضرت زینب(س) در سخت‌ترین میدان‌ها ایستادند، با صبر و آگاهی ستون‌های هویت و معنویت این سرزمین را استوار نگه داشتند. مادران و همسران شهدا، الگویی ماندگار از مقاومت زینب‌گونه ارائه کردند.

لاریجانی سپس به معرفی فعالیت‌های دپارتمان زنان دانشگاه اهل‌بیت(ع) پرداخت و اظهار کرد: این دپارتمان از سال ۱۴۰۰ با هدف تربیت پژوهشگران توانمند در عرصه مطالعات زنان آغاز به کار کرده و در مدت کوتاهی جایگاه قابل‌قبولی میان مراکز مطالعات زنان یافته است. در حال حاضر، دو گرایش «حقوق زن در اسلام» و «زن و خانواده» در مقطع کارشناسی ارشد فعال است و به‌زودی دوره دکتری با حضور دانشجویان بین‌الملل از کشورهای مختلف راه‌اندازی خواهد شد.

به گفته وی، تنوع فرهنگی دانشجویان به غنای علمی و گفت‌وگوهای چندفرهنگی در دانشگاه افزوده است. هدف ما ارتقای مطالعات زنان از حوزه نظری صرف به سمت سیاست‌گذاری اجتماعی، حل مسائل خانواده و ارائه الگوهای انسانی و اخلاقی در جوامع معاصر است. در چند سال گذشته بیش از ۵۰ تا ۶۰ نشست علمی و کارگاه تخصصی برگزار کرده‌ایم و دانشجویان دپارتمان حضور فعالی در کنفرانس‌های بین‌المللی داشته‌اند.

لاریجانی چشم‌انداز دپارتمان را ساختن مجموعه‌ای پویا، بین‌المللی و اثرگذار در تولید دانش و تبادل تجربه عنوان کرد.

لاریجانی به یکی از فعالیت‌های اخیر این دپارتمان اشاره کرد و گفت: به مناسبت میلاد حضرت فاطمه زهرا(س) و با همکاری معاونت بین‌الملل و کمیته امداد امام خمینی(ره)، نمایشگاهی از آثار و تولیدات زنان کارآفرین در دانشگاه اهل‌بیت(ع) برپا شده است.

منبع : ایسنا