صدور بی‌وقفه بخشنامه‌ها، مسیر تجارت را پیچیده کرده است

به گزارش ایسنا، در جدیدترین اقدام در صدور بخشنامه‌ها سازمان توسعه تجارت با هشدار نسبت به ضعف نظارت در فرآیندهای گمرکی که راه را برای تخلفات ارزی و تجاری باز کرده است، خواستار اعمال نظارت جدی در مرحله نهایی ترخیص کالا شد. سازمان توسعه تجارت ایران طی نامه‌ای به گمرک اعلام کرده که به‌دلیل عدم کنترل موثر سقف صادرات در فرآیندهای گمرکی، زمینه بروز برخی تخلفات صادراتی فراهم شده و از این سازمان درخواست کرده است تا کنترل سقف مجاز صادرات باید در مرحله نهایی تشریفات گمرکی به‌صورت جدی اجرا تا از سوءاستفاده‌های احتمالی جلوگیری شود.

مهم‌ترین تخلفات قابل شناسایی در صورت نبود این کنترل‌ها شامل صادرات بیش از سقف مجاز، عدم بازگشت ارز حاصل از صادرات، تخلف در اعتبار کارت بازرگانی و صدور مجوز بارگیری و خروج کالا بدون احراز کامل شرایط قانونی اعلام شده است. سازمان توسعه تجارت از گمرک خواسته است بررسی استعلام‌های مربوط به صادرات را تا مرحله نهایی ترخیص کالا اجرایی کند تا اختلاف‌ها کاهش یافته و شفافیت در فرآیند صادرات افزایش یابد.  

انتقاد از انباشت بخشنامه‌ها و دستورالعمل‌ها

اما رئیس کنفدراسیون صادرات ایران با انتقاد از انباشت مقررات، بخشنامه‌ها و دستورالعمل‌های خلق‌الساعه در حوزه تجارت خارجی گفت: امروز نه‌تنها فعالان اقتصادی، بلکه خود دستگاه‌های اجرایی نیز در اجرای مصوبات حاکمیتی با بن‌بست و سردرگمی مواجه شده‌اند و هر نهاد، مسئولیت را به گردن نهاد دیگر می‌اندازد.

محمد لاهوتی در گفت‌وگو با ایسنا، با بیان اینکه نارضایتی فعالان اقتصادی از قوانین و محدودیت‌های تجاری موضوع تازه‌ای نیست، گفت: واقعیت این است که تقریباً همه فعالان اقتصادی از شرایط قوانین وضع‌شده و محدودیت‌هایی که ایجاد شده رضایت ندارند و زمانی که برای حل مشکلات خود به دستگاه‌های متولی مراجعه می‌کنند، هر کدام از این دستگاه‌ها مسئولیت را متوجه نهاد دیگری می‌دانند.

او افزود: برای مثال، زمانی که یک فعال اقتصادی قصد دارد از سازوکار واردات در مقابل صادرات استفاده کند، بانک مرکزی اعلام می‌کند که موضوع در اختیار وزارت صمت است و امکان اقدام ندارد، در مقابل وزارت صمت می‌گوید بانک مرکزی کد یا مجوز لازم را ارائه نکرده است. این پاسکاری‌ها عملاً فعال اقتصادی را بلاتکلیف می‌گذارد.

رئیس کنفدراسیون صادرات ایران با اشاره به ریشه‌های این سردرگمی تصریح کرد: به نظر من دلیل اصلی این وضعیت، پیچیدگی‌هایی است که در نتیجه تصویب مقررات رنگارنگ، بخشنامه‌های متعدد و دستورالعمل‌های بی‌حد و حصر به وجود آمده است؛ به‌گونه‌ای که حتی خود دستگاه‌های اجرایی نیز در اجرای همین مقررات دچار مشکل شده‌اند.

لاهوتی ادامه داد: به همین دلیل است که امروز شاهد هستیم یک دستگاه اجرایی به دستگاه دیگر نامه می‌زند و اعلام می‌کند که این موضوع در حیطه اختیارات من نیست و شما باید آن را اجرا کنید. یک روز مکاتبه بانک مرکزی با وزارت صمت را می‌بینیم و روز دیگر مکاتبه سازمان توسعه تجارت با گمرک کشور را شاهد هستیم.

او افزود: این وضعیت نشان می‌دهد که دستگاه‌های اجرایی نیز در دام بخشنامه‌هایی افتاده‌اند که خودشان آن‌ها را تدوین و ابلاغ کرده‌اند. هر دستگاه تلاش می‌کند مسئولیت را از خود سلب کند، در حالی که این مصوبات، مصوبات حاکمیتی هستند و حاکمیت نیز یکپارچه است.

رئیس کنفدراسیون صادرات ایران با تأکید بر ضرورت نگاه منسجم در سیاست‌گذاری تجاری گفت: قرار نیست هر دستگاهی به ‌صورت جزیره‌ای فقط مسئولیت محدود خود را ببیند و نسبت به آثار تصمیماتش بر سایر بخش‌ها و دستگاه‌ها بی‌تفاوت باشد. وقتی تصمیمی در سطح حاکمیت اتخاذ می‌شود، همه دستگاه‌ها باید در اجرای آن هماهنگ و پاسخگو باشند.

لاهوتی با اشاره به پیامدهای این ناهماهنگی‌ها افزود: به نظر می‌رسد شرایط به نقطه‌ای رسیده که حتی دستگاه‌های اجرایی نیز از ایفای تعهداتی که در قبال یکدیگر ایجاد می‌کنند، بازمانده‌اند و عملاً فرآیندهای اجرایی متوقف شده است.

او در جمع‌بندی سخنان خود گفت: تا امروز این فعالان اقتصادی بودند که درگیر بخشنامه‌ها و دستورالعمل‌های خلق‌الساعه می‌شدند و نسبت به آن‌ها اعتراض داشتند، اما اکنون خود دستگاه‌های اجرایی نیز گرفتار همین تصمیمات شده‌اند. این موضوع به‌روشنی نشان‌دهنده ناکارآمدی سیاست‌ها و تصمیمات اتخاذشده در سال‌های اخیر در حوزه تجارت، به‌ویژه در بخش صادرات و واردات است. منبع : ایسنا