«ایده انسان»؛ محور اصلی در تولیدات فرهنگی/موضوع‌زدگی، خلاقیت هنرمند را محدود می‌کند

محمدحسین ایمانی‌خوشخو، رئیس دانشگاه علم و فرهنگ و رئیس پارک ملی علوم و فناوری‌های نرم و صنایع فرهنگی جهاددانشگاهی در گفت‌وگو با ایسنا، با تأکید بر ضرورت توجه جدی به هوش مصنوعی در صنایع فرهنگی، اظهار کرد: امروز بسیاری از کشورها فعالیت خود را در این حوزه آغاز کرده‌اند و ما با نوعی تأخیر مواجه هستیم که باید هرچه سریع‌تر جبران شود. به همین دلیل، ما به‌صورت مستقیم وارد عمل شده‌ایم و فعالیت خود را از حوزه فرهنگ آغاز کرده‌ایم.

نگرانی هنرمندان از هوش مصنوعی طبیعی است؛ اما بی‌پایه نیست

وی با اشاره به نگرانی برخی فعالان فرهنگی و هنری اظهار کرد: بخشی از اهالی فرهنگ نگران هستند و حتی بعضی‌ها به همین دلیل کنار کشیده‌اند، در حالی که گروهی دیگر فعالانه وارد این عرصه شده‌اند. ما به دنبال کاهش این نگرانی‌ها هستیم. اگر امروز با اهالی موسیقی گفت‌وگو کنید، بسیاری از آن‌ها نگران‌اند و تصور می‌کنند هوش مصنوعی آمده تا کار آن‌ها را از بین ببرد، اما واقعیت این‌گونه نیست.

این مقام مسئول با بیان اینکه اصل کار در صنایع فرهنگی ایده است، توضیح داد: هوش مصنوعی ایده تولید نمی‌کند؛ داده‌ها را می‌گیرد و بر اساس ورودی‌هایی که انسان به آن می‌دهد، خروجی ارائه می‌کند. وقتی شما مشخصات یک فیلم کودک را تعیین می‌کنید، این شما هستید که چارچوب و ایده را می‌دهید. اگر منفعل باشید، ممکن است دیگران از این ابزار استفاده کنند، اما اگر فعالانه وارد شوید، هوش مصنوعی در خدمت شما قرار می‌گیرد.

هوش مصنوعی همان مسیری را می‌رود که اینترنت طی کرد

ایمانی‌خوشخو با مقایسه وضعیت فعلی هوش مصنوعی با ورود اینترنت به ایران، گفت: در ابتدای ورود اینترنت هم نگرانی‌های زیادی وجود داشت، اما امروز می‌بینیم که چه‌قدر کارها را تسهیل کرده است. هوش مصنوعی نیز همین مسیر را طی خواهد کرد. ما البته با سختی در حال جا انداختن این مفهوم هستیم. دستگاه‌های دیگر هم کم‌وبیش وارد این حوزه شده‌اند، اما تمرکز ما نه بر نانو و بیوتکنولوژی، بلکه بر هوش مصنوعی در صنایع فرهنگی است و این موضوع برای ما اهمیت ویژه‌ای دارد.

آموزش هنرمندان برای بهره‌گیری عملی از هوش مصنوعی

وی با اشاره به فعالیت‌های آموزشی انجام‌شده افزود: ما در حوزه سینما، موسیقی و هنرهای تجسمی همایش‌ها و کلاس‌های آموزشی متعددی برگزار کرده‌ایم. برخی می‌گویند هوش مصنوعی نقاشی می‌کشد که از کار خود هنرمند هم بهتر است و در این شرایط هنرمند چه کاری می‌تواند انجام دهد. اگر کسی صرفاً تماشاگر باشد، این نگرانی طبیعی است، اما ما آموزش می‌دهیم که استفاده درست از این فناوری به نفع هنرمند است.

رئیس پارک ملی علوم و فناوری‌های نرم و صنایع فرهنگی تصریح کرد: نوشتن یک فیلم‌نامه گاهی سه تا چهار سال زمان می‌برد، اما با استفاده از فناوری‌های نوین و هوش مصنوعی می‌توان این فرآیند را به حدود یک سال کاهش داد. در حوزه موسیقی، به‌ویژه موسیقی سنتی و کلاسیک، هوش مصنوعی می‌تواند در پژوهش، جمع‌آوری اطلاعات و بررسی نمونه‌های مشابه به هنرمند کمک کند و دست او را بازتر بگذارد.

پیشرفت عملی مهم‌تر از قانون‌گذاری صرف است

وی گفت: صرف سیاست‌گذاری یا ورود به دعواهای اداری کار را پیش نمی‌برد. وقتی در عمل کار انجام شود و فعالان این حوزه نتیجه آن را ببینند، مسیر هموار می‌شود. در بسیاری از موارد، نه قانون‌گذاری پیچیده لازم است و نه سیاست‌گذاری سنگین؛ مهم این است که کار در میدان انجام شود. در حوزه فرهنگ که بخشی از آن در اختیار ماست، این رویکرد می‌تواند آثار بسیار مثبتی داشته باشد.

تعامل شرکت‌ها با تجربه‌های بین‌المللی، عامل رشد است

ایمانی‌خوشخو درباره استانداردهای استفاده از هوش مصنوعی بیان کرد: شرکت‌های ما امروز به‌طور جدی وارد این حوزه شده‌اند. ما الزاماً به آن‌ها نمی‌گوییم چه‌کار کنند، اما از طریق تعامل با سایر کشورها و مشاهده تجربه‌های بین‌المللی، خودشان مسیر رشد را پیدا می‌کنند و این تعامل موجب ارتقای عملکرد آن‌ها می‌شود.

دانشگاه باید محل یادگیری عملی هنر باشد

وی در ادامه با اشاره به ظرفیت‌های دانشگاه علم و فرهنگ گفت: در دانشکده هنر، ارزیابی و کیفیت‌سنجی صرفاً از درون دانشگاه انجام نمی‌شود. هنرمندان به‌طور مستمر به دانشگاه می‌آیند، ورکشاپ‌های هنری برگزار می‌شود و فضای دانشگاه به گالری آثار هنری تبدیل شده است. دانشجویان حتی در ترم‌های ابتدایی، آثار قابل‌توجهی تولید می‌کنند که گاهی در حد شرکت در جشنواره‌هاست.

این مقام مسئول تأکید کرد: دانشگاه باید محلی برای یادگیری عملی باشد، نه صرفاً گذراندن واحدهای درسی. اکنون با اضافه شدن ظرفیت پارک ملی علوم و فناوری‌های نرم به دانشگاه، دانشجویان به شرکت‌ها متصل می‌شوند و می‌توان انتظار شکل‌گیری اتفاقات بزرگ‌تری را داشت.

هوش مصنوعی و فناوری‌های دیجیتال، بخش جدایی‌ناپذیر فناوری‌های نرم

ایمانی‌خوشخو در ادامه با اشاره به پیوند میان فناوری‌های نرم و دیجیتال گفت: هوش مصنوعی و فناوری‌های دیجیتال بخشی جدایی‌ناپذیر از حوزه فناوری‌های نرم هستند و این دو در کنار هم می‌توانند نقش مهمی در توسعه صنایع خلاق و فرهنگی ایفا کنند.

آزادی عمل استارت‌آپ‌ها در پارک، شرط اصلی رشد صنایع فرهنگی است

رئیس دانشگاه علم و فرهنگ و رئیس پارک ملی علوم و فناوری‌های نرم و صنایع فرهنگی جهاددانشگاهی، با تأکید بر رویکرد حمایتی پارک نسبت به شرکت‌ها و استارت‌آپ‌ها، بیان کرد: ما به شرکت‌ها نمی‌گوییم حتماً روی یک موضوع خاص کار کنید. هر ایده‌ای که در آن فعالیت کرده‌اید برای ما ارزشمند است. ممکن است از ۱۰ ایده، سه مورد در مقطع فعلی کاربرد نداشته باشد، اما اگر پنج ایده مفید و قابل اجرا باشد، ما روی همان‌ها می‌ایستیم و حمایت می‌کنیم.

حمایت مالی و معرفی به بازار، محور اصلی پشتیبانی از شرکت‌ها

وی با اشاره به شیوه حمایت پارک افزود: در این مسیر، هم حمایت مالی انجام می‌دهیم و هم شرکت‌ها را به نهادها، سرمایه‌گذاران و مجموعه‌های مرتبط معرفی می‌کنیم. همین فرآیندهاست که باعث رشد می‌شود. محدودیت اصلی ما فضاست، وگرنه اکنون تعداد زیادی مجموعه در نوبت هستند تا در پارک مستقر شوند.

آزادی عمل استارت‌آپ‌ها در انتخاب ایده و حوزه فعالیت

این مقام مسئول با تأکید بر آزادی عمل شرکت‌ها اظهار کرد: شرکت‌ها در انتخاب حوزه فعالیت کاملاً آزاد هستند. برای مثال، در موضوع استارت‌آپ‌های فیلم‌نامه‌نویسی، برخی تصور می‌کردند که ما موضوع مشخصی را دیکته کرده‌ایم، در حالی که چنین نیست. گفتیم در هر موضوعی که علاقه دارید وارد شوید. به همین دلیل هم بیش از ۱۰۰ ایده به ما ارائه شد.

موضوع‌زدگی، خلاقیت هنرمند را محدود می‌کند

ایمانی‌خوشخو با انتقاد از رویکرد موضوع‌محور در برخی جشنواره‌ها بیان کرد: وقتی ذهن هنرمند را با تعیین موضوع‌های بسته قفل می‌کنید، خلاقیت او از بین می‌رود. هنرمند می‌خواهد آزادانه فکر کند و ایده‌پردازی داشته باشد. ما در پارک می‌گوییم شما آزاد هستید؛ حوزه فناوری‌های نرم و صنایع فرهنگی بسیار گسترده است، بروید کار کنید و تجربه‌ها و دیده‌های خود را بیدار و فعال کنید.

اتصال ایده‌های خلاق به پلتفرم‌ها و بازار واقعی

وی با اشاره به مسیر نهایی این فعالیت‌ها گفت: هدف این است که خروجی نهایی این ایده‌ها، در صورت فراهم بودن شرایط، در پلتفرم‌های فیلم و سریال یا حتی تلویزیون عرضه شود. تفاوتی ندارد که بستر انتشار کدام باشد، مهم رسیدن ایده به مرحله اجراست.

ورود سرمایه‌گذاران و استقرار پلتفرم‌های سینمایی در پارک

رئیس پارک ملی علوم و فناوری‌های نرم و صنایع فرهنگی تصریح کرد: زمانی که موضوع استارت‌آپ‌های فیلم‌نامه‌نویسی را مطرح کردیم، پنج تا شش پلتفرم بزرگ وارد شدند، ایده‌ها را بررسی کردند و دیدند که این طرح‌ها برایشان کاربردی است. اکنون حتی یک یا دو پلتفرم سینمایی به‌طور مستقیم در خود پارک مستقر هستند و این نشان می‌دهد که پیوند میان خلاقیت، فناوری و بازار در حال شکل‌گیری است.

منبع : ایسنا