جشنواره خوارزمی مسیر تجاری‌سازی است

به گزارش ایسنا، علیرضا عشوری، دبیر سی‌ونهمین جشنواره بین‌المللی خوارزمی، امروز در نشست خبری از برگزاری این دوره از جشنواره در روز دوشنبه ۲۷ بهمن‌ماه خبر داد و با تشریح آمار طرح‌های رسیده به دبیرخانه، اعلام کرد: در بخش بین‌الملل، دو طرح از کشور چین و یک طرح داخلی به‌عنوان برگزیده نهایی انتخاب شده‌اند.

وی با بیان اینکه سی‌ونهمین دوره جشنواره بین‌المللی خوارزمی همزمان با بیست‌وهفتمین دوره جشنواره جوان خوارزمی برگزار می‌شود، اظهار کرد: جشنواره خوارزمی یکی از قدیمی‌ترین جشنواره‌های علمی و فناوری کشور است که در بخش‌های مختلف از جمله دانش‌آموزی، جوان و بین‌المللی برگزار می‌شود.

ارجاع ۲۴ طرح به هیأت داوران نهایی جشنواره بین‌المللی

این مقام مسئول با اشاره به روند داوری آثار گفت: فرآیند جشنواره هر سال از فروردین‌ماه با انتشار فراخوان آغاز و پذیرش طرح‌ها تا اردیبهشت‌ماه انجام می‌شود. پس از تکمیل مدارک، طرح‌ها به کارگروه‌های تخصصی ارسال و در چند مرحله داوری علمی بررسی می‌شوند تا در نهایت به هیأت داوران نهایی ارجاع شوند.

عشوری افزود: در سال جاری در مجموع ۲۹۴ طرح به دبیرخانه جشنواره بین‌المللی خوارزمی ارسال شد که از این تعداد، ۱۷۶ طرح داخلی و ۱۱۸ طرح مربوط به بخش بین‌الملل بود. طرح‌های خارجی از کشورهای مختلف در قاره‌های آسیا، اروپا، آفریقا و آمریکای شمالی دریافت شد.

وی ادامه داد: پس از طی مراحل ارزیابی، ۲۴ طرح به هیأت داوران نهایی راه یافت که در نهایت یک طرح داخلی به‌عنوان طرح ویژه و دو طرح خارجی از کشور چین به‌عنوان برگزیده انتخاب شدند.

دریافت ۳۰۰ طرح در جشنواره جوان خوارزمی

دبیر جشنواره با اشاره به آمار بخش جوان خوارزمی بیان کرد: در بیست‌وهفتمین جشنواره جوان خوارزمی حدود ۳۰۰ طرح به دبیرخانه ارسال شد که پس از بررسی مدارک، ۲۴۲ طرح کامل برای داوری به کارگروه‌های تخصصی ارجاع شد.

وی افزود: در نهایت چهار طرح در هیأت داوران نهایی به‌عنوان برگزیده انتخاب شدند که این طرح‌ها عمدتاً در حوزه‌های مهندسی از جمله مهندسی مکانیک قرار دارند.

عشوری با بیان اینکه جشنواره جوان خوارزمی ویژه دانشجویان و فارغ‌التحصیلان به‌ویژه در مقاطع تحصیلات تکمیلی و در بازه سنی ۱۸ تا ۳۵ سال است، گفت: این بخش با هدف شناسایی و حمایت از استعدادهای جوان علمی کشور برگزار می‌شود.

انتشار فراخوان به ۶ زبان زنده دنیا

وی در ادامه درباره روند بین‌المللی جشنواره اظهار کرد: فراخوان جشنواره هر سال به شش زبان زنده دنیا شامل انگلیسی، فرانسه، اسپانیایی، عربی، روسی و آلمانی منتشر و به دانشگاه‌ها و مراکز علمی مختلف جهان ارسال می‌شود. همچنین از برگزیدگان دوره‌های گذشته نیز برای مشارکت مجدد دعوت به عمل می‌آید.

حمایت سازمان‌های بین‌المللی از جشنواره خوارزمی

دبیر سی‌ونهمین جشنواره بین‌المللی خوارزمی درباره اعتبار بین‌المللی این رویداد گفت: یکی از شاخص‌های ارزیابی جایگاه جهانی جشنواره‌ها، میزان حمایت و همراهی سازمان‌های بین‌المللی است.

وی با اشاره به اینکه در دوره جاری، چندین نهاد بین‌المللی با ارسال پیام یا اعطای جایزه از جشنواره حمایت کرده‌اند، تصریح کرد: از جمله این نهادها می‌توان به مرکز انتقال فناوری آسیا و اقیانوسیه وابسته به سازمان ملل متحد، کمیسیون علوم و فناوری برای توسعه پایدار در جنوب، کمیسیون ملی یونسکو در ایران، سازمان جهانی مالکیت فکری، کمیسیون دائمی همکاری‌های علمی و فناوری سازمان همکاری اسلامی و انجمن جهانی سازمان‌های پژوهش‌های صنعتی و فناوری اشاره کرد.

عشوری خاطرنشان کرد: رؤسای این مراکز پیام‌های رسمی برای جشنواره ارسال کرده‌اند و در مجموع ۱۱ گواهینامه و جایزه ویژه از سوی این نهادها به طرح‌های منتخب اعطا خواهد شد.

وی در ادامه تأکید کرد: استمرار حضور نهادهای معتبر بین‌المللی و مشارکت پژوهشگران خارجی، نشان‌دهنده جایگاه تثبیت‌شده جشنواره خوارزمی در عرصه علم و فناوری است.

عشوری با تأکید بر جایگاه علمی جشنواره خوارزمی اظهار کرد: استمرار حمایت نهادهای معتبر بین‌المللی و مشارکت پژوهشگران خارجی، نشان‌دهنده جایگاه و اعتبار علمی جشنواره خوارزمی در عرصه بین‌المللی است و این رویداد به‌عنوان یک جشنواره ریشه‌دار علمی، مورد توجه مجامع تخصصی قرار گرفته است.

جشنواره خوارزمی «طرح‌محور» است، نه «رزومه‌محور»

وی با بیان اینکه جشنواره خوارزمی برخلاف بسیاری از جشنواره‌های رایج، رزومه‌محور نیست، تصریح کرد: در این جشنواره، سوابق علمی و پژوهشی افراد ملاک اصلی داوری نیست، بلکه طرح ارائه‌شده مورد ارزیابی قرار می‌گیرد. طرح‌ها باید نشان دهند که توانسته‌اند یکی از مسائل علمی یا فناوری کشور را برطرف کنند یا دست‌کم آمادگی ورود به مرحله تجاری‌سازی را داشته باشند.

عشوری ادامه داد: طرح‌ها در چهار دسته شامل طرح‌های بنیادی، طرح‌های توسعه‌ای، طرح‌های کاربردی و طرح‌های ابتکار و نوآوری ارزیابی می‌شوند. طرح‌های بنیادی از این جهت اهمیت دارند که زیربنای توسعه علمی و گسترش مرزهای دانش را فراهم می‌کنند و بدون تقویت این بخش، امکان پیشرفت در حوزه‌های کاربردی و توسعه‌ای وجود ندارد.

وی افزود: در مقابل، طرح‌های توسعه‌ای و کاربردی باید قابلیت تجاری‌سازی داشته باشند و بتوانند وارد عرصه صنعت شوند و بخشی از مشکلات کشور را برطرف کنند. خوشبختانه در دوره جاری، بخش قابل‌توجهی از طرح‌های ارائه‌شده ماهیت کاربردی و توسعه‌ای داشته‌اند که این موضوع یک امتیاز مهم برای جشنواره امسال محسوب می‌شود.

افزایش جوایز جشنواره در دوره سی‌ونهم

دبیر سی‌ونهمین جشنواره بین‌المللی خوارزمی درباره جوایز این دوره گفت: میزان جوایز نسبت به سال گذشته افزایش یافته است. در بخش بین‌الملل، جایزه رتبه اول ۶۰۰ میلیون تومان و جایزه رتبه دوم ۴۰۰ میلیون تومان تعیین شده است.

وی افزود: در جشنواره جوان خوارزمی امسال رتبه اول و دوم نداشتیم و تنها رتبه سوم معرفی شد که برگزیدگان این بخش ۲۵۰ میلیون تومان جایزه دریافت خواهند کرد.

اثربخشی در حل مسائل کشور؛ شاخص اصلی داوری

عشوری با اشاره به معیارهای انتخاب برگزیدگان بیان کرد: شاخص اصلی در داوری طرح‌ها، میزان اثربخشی آن‌ها در حل مسائل جاری کشور است. در طرح‌های توسعه‌ای و کاربردی، این موضوع بررسی می‌شود که طرح تا چه اندازه در صنعت و جامعه اثرگذار بوده است.

وی ادامه داد: در بخش بین‌الملل نیز علاوه بر سطح علمی، این موضوع اهمیت دارد که همکاری‌های مشترک با ایران شکل بگیرد و امکان انتقال دانش فنی فراهم شود تا پژوهشگران ایرانی نیز بتوانند از نتایج آن بهره‌مند شوند.

این مقام مسئول درباره فرآیند داوری گفت: طرح‌ها از سوی پژوهشگران دانشگاه‌ها، پارک‌های علم و فناوری و مراکز پژوهشی به دبیرخانه ارسال می‌شود و داوری آن‌ها در چهار مرحله تخصصی انجام می‌گیرد. هیأت داوران نهایی جشنواره جوان و جشنواره بین‌المللی نیز متشکل از استادان برجسته دانشگاه‌ها و مؤسسات پژوهشی کشور است.

عشوری با بیان اینکه در این دوره یک ابتکار جدید اجرا شد، افزود: برخلاف برخی سال‌های گذشته که عمدتاً از داوران مستقر در تهران استفاده می‌شد، امسال از استادان شناخته‌شده سایر دانشگاه‌های کشور نیز دعوت کردیم تا در جلسات داوری حضور یابند و در انتخاب برگزیدگان مشارکت داشته باشند.

وی تصریح کرد: این اقدام با هدف بهره‌گیری از ظرفیت علمی سراسر کشور انجام شد و امیدواریم در دوره چهلم جشنواره نیز با مشارکت گسترده‌تر دانشگاه‌های سراسر کشور همراه باشیم.

طرح‌های کاربردی بدون طی مسیر تجاری‌سازی به مرحله نهایی نمی‌رسند

دبیر جشنواره در پاسخ به پرسشی درباره میزان موفقیت طرح‌ها در حل مشکلات کشور گفت: طرحی که در بخش کاربردی یا توسعه‌ای به مرحله نهایی می‌رسد، حتماً مسیر تجاری‌سازی را طی کرده یا قابلیت عملیاتی شدن داشته است. اساساً طرحی که این ویژگی را نداشته باشد، نمی‌تواند به مرحله نهایی راه پیدا کند.

وی خاطرنشان کرد: ممکن است برخی طرح‌ها در ادامه مسیر با چالش‌هایی مواجه شوند، اما شرط ورود به این بخش‌ها، برخورداری از ظرفیت حل مسئله و امکان بهره‌برداری در صنعت و جامعه است.

عشوری با اشاره به اقدامات پس از برگزاری مراسم اختتامیه جشنواره اظهار کرد: حمایت از برگزیدگان صرفاً به اهدای جایزه محدود نمی‌شود و پس از پایان مراسم، فرآیند پشتیبانی از طرح‌های منتخب آغاز می‌شود.

حمایت ویژه از استقرار برگزیدگان در پارک‌های علم و فناوری

وی با بیان اینکه برای طرح‌های توسعه‌ای و کاربردی که به مرحله تجاری‌سازی می‌رسند، زمینه استقرار در پارک علم و فناوری سازمان فراهم می‌شود، گفت: در صورتی که فرد یا شرکت منتخب متقاضی استقرار باشد، خارج از ضوابط معمول پذیرش، از ظرفیت پارک استفاده می‌کنیم.

عشوری ادامه داد: اگر برگزیدگان در استان‌ها یا شهرستان‌ها باشند، از پارک‌های علم و فناوری استانی یا دانشگاهی درخواست می‌کنیم این افراد و شرکت‌ها را به‌صورت ویژه پذیرش کنند و از آن‌ها برای توسعه فعالیت‌ها و تجاری‌سازی محصولاتشان حمایت شود.

وی تأکید کرد: مهم‌ترین بخش جشنواره خوارزمی همین مرحله است؛ یعنی حمایت از طرح‌هایی که قابلیت ورود به بازار و حل مسائل کشور را دارند. جشنواره صرفاً یک رقابت علمی برای انتخاب چند نفر نیست، بلکه مسیری برای شناسایی طرح‌های اولویت‌دار و اثربخش کشور است.

جشنواره خوارزمی؛ قطب‌نمای پژوهش کشور

دبیر سی‌ونهمین جشنواره بین‌المللی خوارزمی با اشاره به نقش راهبردی این رویداد گفت: جشنواره خوارزمی را می‌توان قطب‌نمای جهت‌گیری‌های پژوهشی کشور دانست؛ زیرا نشان می‌دهد اولویت‌های تحقیقاتی کشور به کدام سمت حرکت می‌کند. وی افزود: در دوره جاری، سهم طرح‌های توسعه‌ای و کاربردی افزایش یافته که بیانگر توجه بیشتر به حل مسائل کشور است. البته این موضوع به معنای بی‌توجهی به طرح‌های بنیادی نیست.

عشوری با بیان اینکه هیچ کشوری بدون تقویت زیرساخت‌های علمی و پژوهش‌های بنیادی نمی‌تواند در حوزه توسعه و فناوری پیشرفت کند، تصریح کرد: تمرکز صرف بر تحقیقات کاربردی و غفلت از تحقیقات بنیادی یک خطاست. این دو حوزه مکمل یکدیگرند و پیشرفت پایدار تنها در سایه تقویت هم‌زمان هر دو بخش امکان‌پذیر است.

وی درباره میزان مشارکت طرح‌های خارجی در دوره جاری اظهار کرد: ما نیز از محدودیت‌ها و شرایط خاص کشور بی‌تأثیر نبودیم. در مقطعی هم‌زمان با انتشار فراخوان، به‌دلیل اختلال در اینترنت، دسترسی برخی متقاضیان خارجی به سامانه جشنواره محدود شد و به همین دلیل مهلت ارسال آثار را تمدید کردیم.

عشوری ادامه داد: با وجود تحریم‌ها و محدودیت‌ها، ۱۱۸ طرح از کشورهای مختلف به دبیرخانه ارسال شد که نشان‌دهنده تداوم ارتباطات علمی است. به‌طور کلی، حوزه علم و پژوهش کمتر از سایر حوزه‌ها تحت تأثیر تحریم‌ها قرار می‌گیرد.

وی با بیان اینکه امسال تعداد کشورهای مشارکت‌کننده نسبت به سال گذشته پنج کشور کاهش داشت، گفت: با این حال از تمامی قاره‌ها مشارکت داشتیم و حتی میزان همراهی برخی سازمان‌های بین‌المللی نسبت به سال گذشته افزایش یافت. قطعاً در شرایط مطلوب‌تر، امکان افزایش تعداد طرح‌های خارجی نیز وجود خواهد داشت.

دبیر جشنواره در پاسخ به سوال ایسنا درباره کم بودن تعداد برگزیدگان اظهار کرد: همواره حدود دو تا سه درصد از طرح‌های ارسالی به مرحله برگزیده نهایی می‌رسند و هیچ‌گاه ملاک ما افزایش تعداد برگزیدگان نبوده است.

وی افزود: در جشنواره جوان خوارزمی امسال بیش از ۳۰۰ طرح ثبت شد که ۲۴۲ طرح کامل مورد داوری قرار گرفت، اما در نهایت تنها چهار طرح و آن هم در رتبه سوم انتخاب شدند. این موضوع نشان می‌دهد معیارهای داوری دقیق و سخت‌گیرانه است.

عشوری تأکید کرد: اگر طرحی حداقل استانداردهای لازم را نداشته باشد، صرفاً برای پر کردن رتبه‌ها انتخاب نخواهد شد. در جشنواره بین‌المللی نیز حساسیت و دقت بیشتری اعمال می‌شود تا کیفیت طرح‌ها حفظ شود.

جشنواره خوارزمی؛ قدیمی‌ترین جشنواره علمی پس از انقلاب

وی با اشاره به پیشینه این رویداد گفت: جشنواره خوارزمی از سال ۱۳۶۶ و پس از پیروزی انقلاب اسلامی آغاز به کار کرده و قدیمی‌ترین جشنواره علمی کشور پس از انقلاب محسوب می‌شود.

عشوری خاطرنشان کرد: این جشنواره طی سال‌های گذشته همواره مسیر خود را در راستای ارتقای علم و فناوری کشور ادامه داده و برخی بخش‌های تخصصی آن در دوره‌هایی به جشنواره‌های مستقل تبدیل شده‌اند، اما هویت اصلی جشنواره خوارزمی همچنان به‌عنوان یک رویداد ملی و بین‌المللی علمی حفظ شده است.

عشوری در ادامه سخنان خود با اشاره به تداوم برگزاری جشنواره خوارزمی در شرایط مختلف کشور اظهار کرد: با وجود همه سختی‌ها و محدودیت‌هایی که طی سال‌های گذشته در کشور وجود داشته، جشنواره خوارزمی به بلوغ و تکامل رسیده و اکنون پس از ۳۹ سال، می‌توان آن را در زمره جشنواره‌های برتر علمی کشور دانست.

وی با بیان اینکه هدف ما افزایش عددی برگزیدگان نیست، تصریح کرد: این‌گونه نیست که برای ارائه آمار بالاتر، سطح علمی جشنواره را کاهش دهیم. امسال در مجموع ۱۴ برگزیده در دو بخش جشنواره جوان و جشنواره بین‌المللی داشتیم که البته هر طرح می‌تواند متعلق به یک تیم چندنفره یا یک شرکت باشد.

عشوری ادامه داد: این تعداد محدود، نشان‌دهنده رویکرد کیفی جشنواره است. ما حاضر نیستیم برای افزایش تعداد برگزیدگان، از معیارهای علمی کوتاه بیاییم.

امکان بازگشت طرح‌های ردشده در سال‌های بعد

وی درباره سرنوشت طرح‌هایی که موفق به کسب رتبه نمی‌شوند، گفت: در جشنواره جوان، طرح‌های دارای مدارک کامل به ۱۸ کارگروه تخصصی ارجاع شدند و در نهایت تنها چهار طرح برگزیده شدند. این به معنای بی‌ارزش بودن سایر طرح‌ها نیست.

عشوری تأکید کرد: برخی طرح‌ها ممکن است در زمان ارائه، به بلوغ کافی نرسیده باشند یا مستندات لازم را ارائه نکرده باشند، اما امکان دارد در سال‌های بعد با تکمیل فرآیند تجاری‌سازی، مستندسازی بهتر یا ارتقای سطح فنی، مجدداً شرکت کنند و حتی به جمع برگزیدگان بپیوندند. در دوره‌های گذشته نیز نمونه‌هایی داشتیم که طرحی پس از چند سال تکمیل، موفق به کسب رتبه شده است.

دبیر جشنواره در پاسخ به پرسشی درباره احتمال نداشتن برگزیده در برخی حوزه‌ها گفت: داوری کاملاً کیفی است و هیچ سهمیه‌ای برای هیچ کارگروه یا حوزه تخصصی وجود ندارد. ممکن است در یک سال، یک حوزه تخصصی برگزیده داشته باشد و در سال بعد نداشته باشد. وی افزود: هیچ الزامی وجود ندارد که همه حوزه‌ها حتماً برگزیده معرفی کنند. معیار ما صرفاً کیفیت علمی و میزان اثربخشی طرح‌هاست، نه توزیع آماری میان رشته‌ها. عشوری با اشاره به انتشار گزارش رسمی جشنواره گفت: همزمان با مراسم اختتامیه، خبرنامه‌ای منتشر خواهد شد که در آن آمار چندین سال گذشته، عناوین طرح‌ها، خلاصه آثار و نام مجریان به‌صورت شفاف درج شده است تا اصحاب رسانه و پژوهشگران بتوانند به اطلاعات دقیق دسترسی داشته باشند. وی در پاسخ به پرسشی درباره تأثیر شرایط اخیر کشور بر روند جشنواره اظهار کرد: هیچ‌یک از برگزیدگان امسال انصراف نداده‌اند. جشنواره خوارزمی یک رویداد علمی است و از مسائل سیاسی و اجتماعی مستقل عمل می‌کند.

عشوری درباره حضور داوران بین‌المللی نیز گفت: در هیأت داوران نهایی از استادان برجسته داخلی استفاده می‌شود، اما در مراحل تخصصی داوری، در صورت نیاز از نظر داوران خارجی نیز بهره می‌گیریم و طرح‌ها برای ارزیابی تخصصی به برخی از آن‌ها ارسال می‌شود تا فرآیند داوری تکمیل‌تر شود. تقدیر از دو شهید عرصه علم در مراسم اختتامیه

وی با اشاره به بخش ویژه مراسم امسال اظهار کرد: در آیین اختتامیه از شهید دکتر محمدمهدی طهرانچی که از اعضای هیأت داوران جشنواره خوارزمی بودند و همچنین شهید دکتر امیرحسین فقهی که در دوره‌های گذشته از برگزیدگان جشنواره جوان و بین‌المللی خوارزمی بودند، تجلیل خواهد شد.