نقش راهبردی رسانه‌ها در انتقال مطالبات عمومی

آیت‌الله حبیب‌الله شعبانی‌موثقی چهارشنبه ۱۷ دی در چهارمین جلسه شورای فرهنگ عمومی استان، بر نقش تعیین‌کننده رسانه‌ها در شکل‌دهی به افکار عمومی، آموزش سواد رسانه‌ای را ضرورتی اجتناب‌ناپذیر دانست و گفت: این آموزش باید از مدیران آغاز و در حوزه دانش‌آموزی به‌صورت هدفمند و نظام‌مند دنبال شود.

نماینده ولی‌فقیه در استان همدان بر ضرورت صیانت از فضای نقد و مطالبه‌گری سالم، تاکید کرد و افزود: اگر رسانه‌ها و منتقدان با کوچک‌ترین خطا تحت فشار قرار گیرند، مسیر نقد بسته می‌شود و این امر به زیان جامعه خواهد بود.

وی تصریح کرد: نماز جمعه و رسانه‌ها باید محل امن بیان نقد باشند و حتی نقد نادرست نیز باید با پاسخ منطقی و روشنگرانه مواجه شود.

آیت‌الله شعبانی از کم‌رنگ بودن حضور برخی مدیران در میان مردم انتقاد کرد و گفت: میز خدمت در نماز جمعه اقدام مثبتی است، اما کافی نیست و مدیران باید در سطح شهر و در متن جامعه حضور داشته باشند و ارتباط مستقیم با مردم برقرار کنند.

نماینده ولی‌فقیه در استان همدان با اشاره به نبود آگاهی عمومی نسبت به وظایف قانونی دستگاه‌ها، تصریح کرد: گاهی همه مطالبات متوجه یک نهاد یا یک مسئول می‌شود، در حالی که هر دستگاه مأموریت مشخصی دارد و مدیران مربوطه باید خود پاسخگوی عملکردشان باشند و این مسئولیت نباید صرفاً بر دوش استاندار یا مدیران ارشد قرار گیرد.

وی همچنین با بیان اینکه در ماه‌های اخیر و با وجود شرایط سخت و پیچیده، اقدامات مؤثری برای حفظ امنیت و آرامش اجتماعی انجام شده، بیان کرد: مردم نیز با رفتارهای عقلانی و مسئولانه، همراهی قابل توجهی از خود نشان داده‌اند.

آیت‌الله شعبانی به برگزاری موفق آیین‌های اعتکاف و برنامه‌های فرهنگی، به‌ویژه در حوزه دانش‌آموزی، اشاره کرد و گفت: بازخورد مثبت این برنامه‌ها نشان می‌دهد هر جا فعالیت‌ها به‌صورت منسجم، هدفمند و با برنامه‌ریزی دقیق انجام شود، جامعه پاسخ مناسبی می‌دهد.

امام جمعه همدان تاکید کرد: ضرورت تعامل مستمر، گفت‌وگوی صریح و رویکرد عمل‌گرایانه در حل مسائل فرهنگی و اجتماعی استان از ضروریات است.

مدیران استان با حضور در میان مردم پاسخگوی اقدامات باشند

استاندار همدان نیز در این جلسه از کم‌توجهی به اطلاع‌رسانی و ارتباط مؤثر مدیران با افکار عمومی و رسانه‌ها انتقاد کرد و گفت: زمانی که اقدامات فرهنگی و اجتماعی به‌درستی به مردم منتقل نشود، اعتماد عمومی آسیب می‌بیند و تلاش‌های انجام‌شده دیده نمی‌شود.

حمید ملانوری‌شمسی با بیان اینکه ضعف اطلاع‌رسانی یکی از آسیب‌های جدی مدیریت فرهنگی است، اظهار کرد: مردم حق دارند بدانند چه اقداماتی برای ارتقای شرایط فرهنگی و اجتماعی آنان انجام می‌شود و اگر کاری انجام شود اما به جامعه منتقل نشود، این موضوع به بی‌اعتمادی و نارضایتی عمومی منجر خواهد شد.

وی بر ضرورت تقویت رسانه‌های استان تاکید کرد و گفت: رسانه توانمند می‌تواند منعکس‌کننده اقدامات نظام و دولت و منتقل‌کننده مطالبات و دغدغه‌های مردم به مسئولان باشند و گفت‌وگوی دوسویه با مردم، مسیر صحیح حل مسائل اجتماعی است.

ملانوری‌شمسی با بیان اینکه شورای فرهنگ عمومی نقش راهبردی در تصمیم‌سازی فرهنگی و اجتماعی دارد، تاکید کرد: ضروری است جلسات آن با نظم، استمرار و پیگیری جدی اجرای مصوبات همراه باشد.

وی با بیان اینکه استان همدان از اسناد، نقشه‌ها و دستورالعمل‌های متعددی در حوزه فرهنگ برخوردار است نیز گفت: مسئله اصلی کمبود سند نیست، بلکه چالش اساسی در اجرا و اطلاع‌رسانی مناسب است. 

ملانوری شمسی گفت: دستگاه‌ها می‌توانند برنامه‌های خود را ذیل نقشه فرهنگی استان اجرا کنند و برای این اقدامات نیز امکان حمایت و تأمین اعتبار وجود دارد.

وی با بیان اینکه آمادگی برای حضور مستقیم در میان مردم در هر زمان و مکان، مسجد و محله تا پایگاه‌های اجتماعی، وجود دارد بیان کرد: مدیران دستگاه‌ها نیز باید در کنار مردم حضور داشته باشند و پاسخ روشنی به مطالبات آنان ارائه دهند.

استاندار با ارایه پیشنهاد برگزاری نشست‌های موضوع‌محور با حضور مدیران دستگاه‌ها، افزود: با برگزاری جلساتی در حوزه‌هایی مانند مسکن، خدمات شهری، آموزش، فرهنگ، ارتباطات و مسائل اجتماعی، مردم پاسخ پرسش‌های خود را به‌صورت مستقیم دریافت می‌کنند.

ملانوری‌شمسی با تاکید بر اهمیت ارتقای سواد رسانه‌ای از آمادگی استانداری برای برگزاری دوره‌های آموزشی تخصصی برای مدیران و فعالان رسانه‌ای خبر داد و گفت: این دوره‌ها با حضور اساتید مجرب برگزار و هزینه‌های آن تامین شود زیرا خلاقیت، نوآوری و حساسیت اجتماعی از الزامات اثرگذاری در حوزه فرهنگ است.

وی با تأکید با بیان اینکه باز تعریف رویدادهای فرهنگی متناسب با بوم استان دارای اهمیت است، بیان کرد: رویدادهای فرهنگی محدود به قالبی خاص نیست و نشاط و شادی اجتماعی باید در کنار مناسبت‌های مذهبی مورد توجه قرار گیرد.

آسیب‌شناسی عدم تحقق طرح‌ها 

معاون سیاسی امنیتی استانداری بیان کرد: هدف از مفاهیم کلیدی اعتماد ملی، سرمایه اجتماعی، اجتماع ملی، توافق ملی، گفتگوی ملی ایجاد سازش، مصالحه و اجتماع سیاسی و اجتماعی در کشور است.

حمزه امرایی با تاکید بر اینکه چرا با وجود طرح‌ها و ایده‌های متعدد، این مفاهیم در عمل محقق نمی‌شوند؟ گفت: نیاز به آسیب‌شناسی جدی در این زمینه وجود دارد.

وی با بیان اینکه از نظر تئوری، طرح‌ها و پروپوزال‌ها خوب و آکادمیک هستند، اما از نظر محتوایی و عملیاتی، نمی‌توانند ایران را به اهداف مورد نظر برسانند، افزود: به عنوان مثال کرسی‌های آزاداندیشی در دانشگاه‌ها از دهه 80 مطرح بوده‌اند، اما هیچ‌گاه به طور کامل اجرا نشده‌اند.

امرایی با نقد بند شش طرح (نهادینه‌سازی گفت‌وگوی دولت و مردم) بیان کرد: این بند فقط بر قوه مجریه (دولت) تمرکز دارد در حالی‌که برای موفقیت، همه قوا (مجریه، مقننه، قضاییه)، رسانه‌ها، تشکل‌ها و جریان‌های سیاسی باید مشارکت کنند.

وی تاکید کرد: این بند می‌تواند نقطه ثقل طرح باشد، اما ساختار اجرایی و سازوکار آن عقب‌تر از مفهوم بزرگ "گفت‌وگوی ملی" است.

معاون سیاسی امنیتی استانداری با اشاره به اینکه صرف برگزاری چند جلسه کافی نیست، افزود: باید گزارش دقیقی از جلسات برگزار شده و نتایج آنها تهیه شود تا مشخص شود آیا به هدف اصلی طرح نزدیک می‌شویم یا خیر.

وی با طرح نیاز به چهارچوب فاخر و اجماع ملی، بیان کرد: طرح گفتگوی ملی باید در قواره این مفهوم باشد و نیازمند اجماع و پارادایم ملی است.

امرایی ایده وزارت کشور برای ایجاد مکان‌های مشخص برای اعتراضات در مراکز استان‌ها (با تضمین امنیت و پاسخگویی دستگاه‌ها) خوب دانست و افزود: این طرح به دلایلی متوقف شد اما با پیشنهاد اخیر برای برگزاری اجتماعات اعتراضی در حسینیه‌ها می‌شود این ایده را اجرایی کرد.

وی بر اهمیت به رسمیت شناختن حق اعتراض نیز تاکید کرد و گفت: باید جایی برای اعتراضات مردم در نظر گرفته شود تا نگرانی نداشته باشند و حرف‌هایشان شنیده و پاسخ داده شود.

امرایی همچنین بر اعتماد عمومی نیز تاکید کرد و گفت: اعتماد عمومی به سازوکارها، روش‌ها و اراده ملی برای گفتگو، بستگی دارد.

وی با اشاره به سازوکار اعتراضات اجتماعی بیان کرد: ایده خوبی در تئوری ارائه می‌شود، اما در اجرا محدود به برگزاری چند جلسه می‌شود و به هدف اصلی طرح نمی‌رسد.

معاون سیاسی امنیتی استانداری با بیان اینکه طرح باید به صورت ملی دیده شود، اما برش استانی هم داشته باشد، گفت: جامعه باید بپذیرد که به نتیجه رسیده‌ایم که باید یک گفتگوی ملی واقعی راه بیندازیم، نه فقط یک کار اجرایی و ارسال نامه باشد.

سواد رسانه‌ای برای رسانه‌ها و مدیران ضروری است

مدیرکل امور اجتماعی استانداری همدان نیز در چهارمین جلسه شورای فرهنگ عمومی بر نقش رسانه، تشکل‌ها و سازمان‌های مردم نهاد و پاسخگویی و شفافیت تاکید کرد و گفت: در حوزه رسانه مشکلاتی وجود دارد و نیاز به پرداختن به بحث سواد رسانه‌ای (که بارها مطرح شده اما به خوبی دیده نشده) ضروری است.

اسدالله ربانی‌مهر به تاثیرگذاری اخبار فضای مجازی بیشتر از رسانه‌های رسمی در میان مردم اشاره کرد و گفت: رسانه‌های رسمی نتوانسته‌اند آن تاثیرگذاری لازم را در سطح جامعه داشته باشند.

وی با بیان اینکه وظایف دستگاه‌ها در تولید محتوا، اطلاع‌رسانی درست و شفاف‌سازی به خوبی انجام نمی‌شود، نیز افزود: رسانه‌های رسمی در انتشار اخبار ساده هم دچار اشتباهات هستند و این درحالی است که یک نفر با یک کانال (بدون امکانات) می‌تواند تاثیرگذاری زیادی داشته باشد.

ربانی‌مهر اظهار کرد: ضریب نفوذ شبکه‌های اجتماعی بیش از ۷۵ درصد است و ۹۰ درصد جوانان و نوجوانان اخبار خود را از فضای مجازی می‌گیرند.

 وی تاکید کرد: عدم پاسخگویی به شایعات در فضای مجازی باعث بدبینی مردم می‌شود.

 ربانی‌مهر با اشاره به اینکه در برنامه راهبردی، ۱۱ بار عنوان "رسانه" و ۹ بار عنوان "تشکل‌ها" آمده است، تصریح کرد: اگر راهبرد رسانه‌ای اصلاح نشود، بسیاری از برنامه‌ها به نتیجه نمی‌رسند.

مدیرکل امور اجتماعی استانداری در بحث سواد رسانه‌ای نیز بیان کرد: تعریف سواد از خواندن و نوشتن به ۱۲ نوع سواد گسترش یافته که یکی از آنها سواد رسانه‌ای است که شامل تجزیه و تحلیل شرایط روز، اخبار و مسائل جامعه است‌.

 وی با انتقاد از اینکه فاصله بین مسائل مطرح شده در جلسات و اتفاقات جامعه زیاد است، نیز گفت: برای مثال خبر خوبی مانند استقبال از اعتکاف ۱.۵ میلیون دانش‌آموز از اعتکاف که دارای افزایش نسبت به سال گذشته بود، توجهی نشد و همچنین خبری منفی مانند اخبار مربوط به ونزوئلا (پول بیمارستان‌ها، کارخانه‌ها، واحدهای مسکونی و غیره) که در فضای مجازی منتشر شد و هیچ نهادی به آن پاسخ نداد.

ربانی‌مهر با اشاره به وضعیت بهتر تشکل‌ها و سازمان‌های مردم نهاد در استان، نیز گفت: با توجه به اینکه استان در بیماری‌هایی مانند سرطان و ام اس (رتبه چهارم در کشور) شرایط خوبی ندارد، نیاز به نگاه ویژه در ورزش‌های همگانی و ایجاد تحرک ضروری است و اختصاص حسینیه جهت ورزش در فصل زمستان اقدام مناسبی است.

منبع : ایسنا