شهرداری همدان؛ غایب در نگهداری پل‌های عابرپیاده

در واقعیت این پل‌ها تبدیل به محلی برای زندگی کارتون خواب‌ها شده و اگر سری به بعضی از این پل‌ها بزنید با صحنه‌های تکراری خرابی، آلودگی و ناامنی رو به رو خواهید شد.

در خصوص ارائه خدمات شهرداری به شهروندان همدانی افراد مختلفی تا کنون داد سخن سر داده‌اند و ایسنا نیز به عنوان یک رسانه به این موضوع پرداخته، اما سوال اصلی وقتی مطرح می‌شود که با وجود صرف هزینه‌های سنگین برای احداث پل‌ها دلیل رها کردن این پروژه‌ها و عدم توسعه آن‌ها چیست؟

آیا شهرداری همدان صرفا خود را مسئول افتتاح و کلنگ‌زنی یک پروژه می‌داند و با توسعه، بهره‌برداری و نگهداری آن کاری ندارند؟

خبرنگار ایسنا طی ماه‌های گذشته اقدام به پیگیری آخرین وضعیت پل‌های عابرپیاده مکانیزه کرده و اطلاعاتی را در این خصوص کسب کرده اما با وجود گذشت چندماه، در مصاحبه جدید نیز آمار ارائه شده تفاوت چندانی با گذشته ندارند و گویی شهرداری همدان اهمیتی برای مکانیزه کردن پل‌های عابر پیاده قائل نیست.

استقرار ۲۷ پل عابرپیاده در همدان

معاون امور زیربنایی و حمل‌ونقل شهری شهرداری همدان از وجود ۲۷ پل عابرپیاده در سطح شهر خبر داد و گفت: از این تعداد بخشی مکانیزه و مجهز به آسانسور بوده و تعدادی نیز غیرمکانیزه هستند که در مناطق چهارگانه شهری مستقر شده‌اند.

وحید علی‌ضمیر در گفت‌وگو با ایسنا، اظهار کرد: بر اساس آخرین آمار، ۱۳ پل مکانیزه مجهز به آسانسور و ۱۴ پل غیرمکانیزه در سطح شهر همدان وجود دارد.

وی افزود: برخی از پل‌های مکانیزه در حال بهره‌برداری کامل بوده و تعدادی نیز به دلیل ضرورت اخذ استانداردهای ادواری، بازسازی یا تکمیل فرآیند تجهیز آسانسورها، به صورت موقت غیرفعال یا در دست پیگیری هستند. 

محدودیت‌های مالی مناسب سازی پل‌ها را محدود کرده است

معاون شهرداری همدان با اشاره به کاستی‌های موجود، گفت: در برخی پل‌ها مانند بلوار آیت‌الله مطهری (بعد از تقاطع رسالت) نیمی از عرض پل فاقد سیستم روشنایی سراسری است و در بلوار امام خمینی (شهرک اندیشه) رمپ‌های ویلچررو روشنایی ندارند.

وی تأکید کرد: مناسب‌سازی پل‌های عابرپیاده برای سالمندان، معلولان و مادران دارای کالسکه هزینه‌بر است و با محدودیت بودجه شهرداری، در کوتاه‌مدت امکان اجرای کامل آن فراهم نیست.

راهکار جذب سرمایه‌گذاری خصوصی 

علی‌ضمیر از برنامه شهرداری برای جذب بخش خصوصی در حوزه پل‌های عابرپیاده خبر داد و گفت: با برگزاری فراخوان، امکان احداث پل‌های مکانیزه جدید در قبال بهره‌برداری از فضای تبلیغاتی روی پل‌ها فراهم می‌شود. در صورت موفقیت، این الگو برای تجهیز پل‌های موجود به آسانسورهای ویلچررو نیز تعمیم خواهد یافت.

وی چالش‌های کلی شهرهای کشور در این حوزه را سرقت و تخریب تجهیزات مکانیزه، هزینه‌های بالای تعمیر و نگهداری، مشکلات فرهنگی شهروندان در استفاده از پل‌ها، کمبود پیمانکاران متخصص بومی، تحریم‌ها و مشکل تأمین قطعات و نوسانات شدید نرخ ارز برشمرد.

معاون شهرداری همدان با اشاره به تجربیات مثبت سایر کلان‌شهرها، گفت: تعیین متولی واحد، همکاری نهادهای ذی‌ربط، جایگزینی آسانسورهای ویلچررو به جای پله‌برقی، استقرار نگهبان، تأمین روشنایی کافی و اجرای برنامه‌های فرهنگی و آموزشی از جمله راهکارهای مؤثر است.

علی‌ضمیر سیاست‌ها و اقدامات شهرداری همدان در راستای بازسازی، تجهیز و نگهداری پل‌های عابرپیاده مکانیزه را شامل تکمیل قرارداد خرید آسانسور برای مناطق ۳ و ۴، اخذ استانداردهای اولیه و ادواری تجهیزات مکانیزه، عقد قرارداد سرویس و نگهداری تجهیزات، ارتقای سیستم روشنایی و توسعه نظارت تصویری و اجرای اقدامات فرهنگی برای ترغیب شهروندان به استفاده از پل‌های عابرپیاده دانست.

 وعده‌های بی‌سرانجام پل‌های مکانیزه همدان؛ از تبلیغات تا فرسودگی

عضو هیات علمی گروه شهرسازی دانشگاه بوعلی سینا با اشاره به اینکه شهرداری همدان در سال‌های گذشته برنامه‌هایی برای مکانیزه کردن پل‌های عابرپیاده داشته، به ایسنا گفت: تجهیز برخی پل‌ها به آسانسور و پله‌برقی و ارائه گزارش‌هایی در این زمینه، نویدبخش تحولی در دسترس‌پذیری شهری بود اما بیشتر این وعده‌ها نه به‌روزرسانی شده و نه به سرانجام رسیده است.

حسن سجاد زاده با اشاره به غیرفعال بودن بسیاری از این پل‌های مکانیزه، افزود: متاسفانه در خصوص عملکرد این پل‌ها شفافیتی وجود ندارد. 

وی با تاکید بر اینکه نیازمند اطلاع‌رسانی مستمر و پاسخگویی دقیق، همراه با بیان مشکلات اجرایی هستیم، تصریح کرد: با وجود این نیازها در عمل شاهد آن هستیم که رسانه‌ها، اعضای شورای شهر و حتی خود مردم نسبت به این وضعیت انتقاد دارند و به طور کلی این پروژه‌ها هنوز به شکل موفقیت‌آمیزی عملیاتی نشده‌اند.

 اولویت‌بندی تبلیغاتی، نه نیاز واقعی مردم

این کارشناس شهری با رد اولویت‌بندی پروژه‌ها بر اساس نیاز شهروندان، تأکید کرد: نسبت هزینه به فایده این پروژه‌ها هیچ اولویت‌بندی مشخصی ندارد و بیشتر این پل‌ها در نقاط خاص، مرکزی و نمادین شهر اجرا می‌شوند.

سجادزاده با اشاره به حرکت جامعه به سمت سالمند سالاری، افزود: ضرورت این پل‌ها روزبه‌روز بیشتر احساس می‌شود اما توزیع مناسب در همه مناطق شهری، مخصوصاً جاهایی که نیاز شدیدتر وجود دارد، انجام نمی‌شود.

وی تاکید کرد: تا زمانی که جانمایی بر اساس نیاز واقعی شهروندان صورت نگیرد، نمی‌توان به کارآمدی این پل‌ها اذعان داشت.

 عضو هیئت علمی دانشگاه بوعلی سینا مشارکت مردم در طراحی و اجرای این پروژه‌ها را کاملاً فرمالیته توصیف کرد و گفت: ما فکر می‌کنیم اگر یک بنر نصب کنیم و بنویسیم «نظرتان را بگویید»، مشارکت محقق شده است.

سجاد زاده با تاکید بر اینکه مشارکت واقعی باید در همه مراحل اتفاق بیفتد، ادامه داد: قبل از اجرا، حین اجرا و بعد از اجرا باید ابتدا امکان‌سنجی کنیم که اصلاً چرا و با چه الگویی این پل‌ها نیاز است و بعد باید از خود مردم بپرسیم که این پل‌ها کجا باید نصب شوند. 

این کارشناس شهری تأکید کرد: شهرداری تاکنون اصلاً به این شکل به مشارکت نپرداخته و نگاهش صرفاً کارشناسی و از بالا به پایین بوده است؛ همچنین گاهی هم عجله‌ای برای نصب برخی پل‌ها می‌بینیم که بیشتر جنبه تبلیغاتی دارد و یا صرفاً بر اساس تصمیماتی که هنوز روی کاغذ مانده و با واقعیت زندگی مردم ارتباطی ندارد است.

ضعف در تعمیر و نگهداری 

سجاد زاده یکی از بزرگترین نقاط ضعف مدیریت شهری را حوزه تعمیر و نگهداری دانست و تصریح کرد: شهرداری در این زمینه به شدت مشکل دارد و مصرف برق، مسائل امنیتی و وندالیسم شهری، این پل‌ها را بسیار آسیب‌پذیر کرده است.

وی با اشاره به خرابی مکرر آسانسورها و نامناسب بودن مسیرهای دسترسی، گفت: در ساعات پرمصرف شاهد خرابی آسانسورها هستیم و عمدتا مسیرهای دسترسی نامناسب بوده و اصلاً حجم تردد به گونه‌ای نیست که آسانسورها پاسخگو باشند.

سجادزاده افزود: با توجه به اینکه جامعه همدان یک جامعه سالمندسالار است، کارایی لازم در این پل‌ها دیده نمی‌شود و این ضعف آنقدر جدی است که کارنامه مدیریت شهری را در این حوزه عملاً مردود اعلام می‌کند.

 فاصله عمیق با استانداردهای ایمنی

این کارشناس مسائل شهری با صراحت اعلام کرد که در حال حاضر ما با استانداردها و آیین‌نامه‌های موجود فاصله بسیار زیادی داریم.

سجاد زاده اظهار کرد: بسیاری از پل‌های مکانیزه همدان علائم هشداردهنده، نورپردازی مناسب و علائم ایمنی را ندارند.

وی با اشاره به ثبت مواردی از سقوط و حتی خودکشی در این پل‌ها هشدار داد: این پل‌ها به فضای بی‌دفاع شهری تبدیل شده‌اند و هنوز احساس امنیت برای شهروندان ایجاد نشده است همچنین موضوع دوربین‌های مداربسته و نظارت کافی نیز جای کار بسیاری دارد.

چالش‌های اجتماعی؛ از تجمع دستفروشان تا ناتوانی مادران و معلولین

سجاد زاده با اشاره به انتظارات مردم گفت: مردم انتظار دارند این پل‌ها روان و سریع کار کنند زیرا امروزه بسیاری از مردم با کمردرد و زانودرد مواجهند و انرژی استفاده از پله را ندارند.

وی از تجمع افراد بی‌خانمان و دستفروشان در برخی پل‌ها خبر داد و افزود: به دلیل عدم نظارت کافی و عدم نور پردازی کافی استفاده از پل‌ها برای شهروندان مطلوب نیست.

این کارشناس شهری با تأکید بر لزوم توجه به همه اقشار، گفت: ما باید همه اقشار را شامل کودکان، سالمندان، دانش‌آموزان، معلولین و مادرانی که کالسکه کودک دارند را ببینیم و حداقل هارا برای آن‌ها فراهم کنیم.

 سجاد زاده با مقایسه همدان با سایر شهرها، خاطرنشان کرد: در شهر همدان مصداق خاصی وجود ندارد که مطالبه‌گری منجر به افزایش کیفیت پل‌ها شده باشد، اما در شهرهای بزرگی مثل تهران با حدود ۵۰۰ پل عابر، می‌بینیم که با وجود اینکه یک‌پنجم پل‌ها همیشه مشکل دارند، اما مطالبه‌گری شهروندان توانسته نتایج بهتری کسب کند و در رشت هم این مسئله منجر به این شد که مدیریت شهری خود را موظف به احیای این پل‌ها بداند.

وی نقش سازمان‌های مردم‌نهاد و رسانه‌ها را کلیدی دانست و افزود: این نهادها می‌توانند با نگاه مطالبه‌گری، مدیریت شهری را وادار به پاسخگویی کنند، البته این همراه با آموزش و آگاهی‌رسانی به مردم باید باشد.

این کارشناس مسائل شهری با بیان اینکه این حل این مسائل راهکار کوتاه‌مدت، میان‌مدت و بلندمدتی دارد، گفت: تهیه یک طرح مطالعاتی جامع توسط مدیریت شهری با کمک مراکز دانشگاهی و شرکت‌های مشاور معتبر، نیازسنجی دقیق، مکان‌گزینی اصولی، آسیب‌شناسی فرایند کاری و عملکرد این پل‌ها باید انجام شود.

عضو هیئت علمی دانشگاه بوعلی سینا تأکید کرد: آنچه امروز بیش از هر چیز نیاز داریم، تهیه یک طرح مطالعاتی جامع توسط مدیریت شهری است که باید براساس نیازسنجی دقیق انجام شود، همچنین مکان‌گزینی اصولی دو آسیب شناسی در خصوص عملکرد این پل‌ها نیز اهمیت بسزایی دارد زیرا تنها بر اساس این مطالعات است که می‌توانیم امیدوار باشیم کیفیت پل‌های عابر پیاده در شهر همدان روزبه‌روز ارتقا پیدا کند.

به گزارش ایسنا، شهرداری همدان در سال‌های گذشته با وعده مکانیزه کردن پل‌های عابر پیاده، امیدهایی برای تسهیل تردد سالمندان، معلولان و مادران دارای کالسکه ایجاد کرد، اما آنچه امروز در سطح شهر مشاهده می‌شود فاصله عمیقی با آن وعده‌ها دارد. آمارهای رسمی از فعال بودن ۲۴ پل حکایت می‌کند، اما واقعیت میدانی و تصویری خرابی‌های مکرر، ناامنی، نورپردازی ضعیف و تبدیل این پل‌ها به محل تجمع کارتون‌ خواب‌ها را نشان می‌دهد. 

 شهرداری همدان محدودیت‌های مالی را از دلایل مهم عدم مکانیزه کردن پل‌های عابر پیاده عنوان می‌کند، این درحالیست که در طی سال‌های گذشته شهرداری در برنامه‌های خارج از وظایف  مدیریت شهری مشارکت مالی داشته است.

این وضعیت فعلی نه تنها سرمایه اجتماعی شهروندان را تخریب کرده، بلکه پل‌های مکانیزه را به نمادی از ناکارآمدی مدیریت شهری تبدیل کرده است.

تا زمانی که مطالبه‌گری رسانه‌ها و شهروندان جدی گرفته نشود، پل‌های عابرپیاده مکانیزه همچنان رویایی دست‌نیافتنی برای مردم همدان باقی خواهند ماند پس در این زمینه حضور و مطالبه گری مدیران ارشد استانی، رسانه‌ها و مردم الزامی است.

منبع : ایسنا