چند پیش‌نیاز برای تحقق صادرات ۵ میلیارد دلاری در کرمانشاه

ناصر مرادی در گفت و گو با ایسنا، با بیان اینکه کرمانشاه از دیرباز از قطب‌های تجارت ایران محسوب می‌شده و ظرفیت‌های بسیار زیادی در حوزه صادرات و تجارت خارجی داشته، اظهار کرد: کرمانشاه در ادوار مختلف شاخه‌ای از مسیر تجاری جاده ابریشم بوده  و به دلیل موقعیت جغرافیایی و ژئوپلتیکش به نوعی دروازه تجارت کشور به شمار می‌رفته است.

وی از رونق اقتصادی شهرستان‌های مرزی  استان از جمله قصرشیرین در سالیان گذشته یاد کرد که خیلی از مردم از نقاط مختلف ایران خریدهای خارجی خود را از قصرشیرین انجام می‌دادند و افزود: اگرچه کرمانشاه با وجود پنج مرز رسمی از استان‌هایی با بیشترین مرز با عراق به شمار می‌رود، اما در طول سال‌ها و دهه‌های گذشته آنطور که باید از ظرفیت مرزهای استان استفاده نشده است.

نایب رئیس اتاق بازرگانی کرمانشاه با بیان اینکه متاسفانه به دلیل عدم استفاده از ظرفیت‌های تجاری استان میزان صادرات کرمانشاه در سنوات اخیر در محدوده حدود سه میلیارد دلار در سال باقی مانده است، تاکید کرد: این در حالی است که با توجه به روند صعودی نرخ ارز در سال‌های اخیر، میزان صادرات کرمانشاه نیز باید به دو تا سه برابر ارقام فعلی می‌رسید.

مرادی از ظرفیت افزایش چند برابری صادرات کرمانشاه یاد کرد و با اشاره به اینکه صادرات استان به راحتی می‌تواند به بیش از پنج میلیارد دلار در سال برسد، اضافه کرد: رسیدن به این میزان صادرات نیازمند مرتفع شدن موانع پیش روی صادرات و فراهم کردن برخی ملزومات است.

زیرساخت‌های مرزی برازنده کرمانشاه و تجارت استان نیست

نائب رئیس اتاق بازرگانی کرمانشاه  از کمبود زیرساخت‌های مرزی به عنوان یکی از مشکلات پیش روی صادرات استان یاد کرد و گفت: مرزها و شهرستان‌های مرزی استان که زمانی رونق داشتند، امروز از برخی از مرزهای دیگر کشور عقب مانده‌اند. اکنون مرزهایی مانند بانه و مریوان که در گذشته زیرساخت‌ و رونق چندانی نداشتند به خوبی رشد کرده‌ و زیرساخت‌های خوبی در آنها فراهم شده است، اما در برخی از مرزهای کرمانشاه هنوز جایی حتی برای حضور تجار و بازرگانان وجود ندارد.

به گفته مرادی، مرزی مانند «پرویزخان» با قدمت طولانی و حجم قابل توجهی از تجارت خارجی که یکی از مرزهای مهم نه تنها کرمانشاه بلکه کل کشور به شمار می‌رود، بیش از ۳۰ سال است که وضعیت نابسامانی دارد.

نائب رئیس اتاق بازرگانی کرمانشاه با بیان اینکه سایر مرزهای استان نیز کم و بیش از مشکلات کمبود زیرساخت‌ها رنج می‌برند، تاکید کرد: اگرچه محدودیت‌هالی مالی دولت مانع این می‌شود که اعتبارات مناسبی برای توسعه زیرساخت‌های مرزی اختصاص یابد، اما لازم است دولت فراهم کردن زیرساخت‌های مرزی را به بخش خصوصی برون‌سپاری کند تا مرزهای استان از این وضعیت فعلی خارج شوند.

بروکراسی پیچیده پیش روی صادرات

مرادی یکی دیگر از موانعی که در کنار کمبود زیرساخت‌ها مانع استفاده از ظرفیت‌های صادراتی کرمانشاه می‌شود را بروکراسی پیچیده پیش روی صادرات برشمرد و عنوان کرد: اگرچه شخص استاندار برای تسهیل صادرات استان کرمانشاه بسیار تلاش می‌کند، اما برخی مدیران هنوز آنطور که باید به اهمیت صادرات پی نبرده‌اند و تسهیل‌گری لازم را انجام نمی‌دهند.

وی با اشاره به اینکه در برخی موارد کاری که باید یک روزه انجام شود چند روز به طول می‌انجامد، این روند را باعث اتلاف هزینه و زمان در صادرات دانست و خاطرنشان کرد: برخی از اقلام صادراتی از جمله مواد غذایی و محصولات کشاورزی سریع‌الفساد هستند و طولانی شدن روند کار باعث از بین رفتن بخشی از این بارهای صادراتی می‌شود.

نائب رئیس اتاق بازرگانی کرمانشاه هم‌افزایی نهادهای مرتبط با صادرات از جمله گمرک، استاندارد، غذا و دارو، قرنطینه و ... را برای کاهش بروکراسی پیش روی این حوزه ضروری برشمرد و تاکید کرد: تعدد مراجع تصمیم‌گیری و موازی‌کاری که گاهی بین دستگاه‌ها صورت می‌گیرد، از موانع پیش روی صادرات است.

تصمیمات خلق‌الساعه، بلای جان صادرات

مرادی از تصمیم‌گیری‌های ناگهانی و خلق‌الساعه به عنوان یکی دیگر از موانع جدی صادرات یاد کرد و گفت: گاهی به بهانه تنظیم بازار و جلوگیری از افزایش قیمت یک کالا در بازار، جلوی صادرات آن گرفته می‌شود. این محدودیت اگرچه در نهایت تاثیر چندانی هم در تنظیم بازار داخلی ندارد، اما باعث می‌شود تجار ایرانی نتوانند به تعهدات خود در مقابل طرف خارجی عمل کنند و این روند در نهایت باعث می‌شود بازارهای صادراتی ما که سال‌ها برای به دست آوردن آن زمان و هزینه صرف شده، از دست برود.

وی اظهار کرد: در برخی موارد نیز بازار طرف مقابل از جمله عراق به دلیل حمایت از تولید داخل خود جلوی واردات برخی از کالاها را ناگهانی می‌گیرد و این موضوع نیز صدمه جدی به صادرات ما می‌زند، زیرا در برخی مواقع کامیون‌های صادراتی در مرز هستند و جلوی خروج آنها گرفته می‌شود.

نائب رئیس اتاق بازرگانی کرمانشاه معتقد است، در چنین شرایطی، دیپلماسی در سطوح ارشد بین دو کشور می‌تواند تا حدودی سازنده باشد.

مرادی راهکار حل این مشکلات را استفاده از نظر بخش خصوصی در تصمیم‌گیری‌های مرتبط با حوزه تجارت و صادرات دانست و اظهار کرد: ممکن است افراد تصمیم‌گیرنده از نظر علمی سطوح بالایی داشته باشند، اما تجربه چندین ساله تجار و بازرگانان چیز دیگری است.

معضلی بزرگ به نام رفع تعهدات ارزی

مرادی با بیان اینکه برخی موانع پیش روی صادرات ناشی از تصمیمات کشوری بوده و از اختیارات استان خارج است، از رفع تعهدات ارزی به عنوان بلای جان صادرات کشور یاد کرد که از سال ۱۳۹۷ تاکنون صادرکنندگان را با چالش‌های جدی مواجه کرده و افزود: پیگیری‌های چندین ساله و جدی بخش خصوصی برای حل و فصل این موضوع به نتیجه نرسیده و گویا گوش شنوایی برای حل این مشکل وجود ندارد.

وی با تاکید بر اینکه صادرکننده واقعی در هر صورت ارز حاصل از صادرات خود را به کشور برمی‌گرداند و چاره‌ای جز این کار ندارد، گفت: مگر سرمایه یک صادرکننده چقدر است که بخواهد بخشی از آن را خارج از کشور نگه دارد. یک فعال اقتصادی نیاز دارد منابع مالی خود را برای ادامه چرخه تولید و تجارت به کشور برگرداند، اما با نرخ منطقی و درست.

نائب رئیس اتاق بازرگانی کرمانشاه با بیان اینکه صادرکنندگان ناگزیر می‌شوند برای رفع تعهدات، ارز حاصل از صادرات خود را با نرخ بسیار پایین‌تر از نرخ بازار در اختیار دولت قرار دهند، عنوان کرد: همواره بین ارز بازار آزاد و ارزی که باید توسط صادرکننده برای رفع تعهدات برگردانده شود ۲۰ تا ۳۰ هزار تومان اختلاف قیمت وجود دارد. سود یک صادرکننده آنقدر نیست که قرار باشد این اختلاف قیمت قابل توجه را هم بپردازد. در برخی موارد صادرکننده می‌تواند ارز حاصل از صادرات را برای واردات کالا اختصاص دهد که این روند نیز مشکلات خاص خود را دارد.

مرادی خاطرنشان کرد: مشکلات ناشی از رفع تعهدات ارزی باعث شده در سال‌های اخیر بسیاری از صادرکنندگان قدیمی و توانمند از چرخه صادرات کنار بروند.

وی از اینکه اخیرا رتبه‌بندی کارت‌های بازرگانی نیز به مشکلات اضافه شده یاد کرد و افزود: نباید به دلیل وجود برخی از افراد که ممکن است تخلفاتی داشته باشند همه را با یک چشم ببینیم، بلکه لازم است اجازه داده شود حتی کسانی که تازه کارت بازرگانی گرفته‌اند نیز بتوانند کار کنند.

تحریم‌ها هم اثرگذار است، اما نه به اندازه تحریم داخلی

وی با بیان اینکه نمی‌توان تاثیر تحریم‌ها را هم در روند صادرات نادیده گرفت، خاطرنشان کرد: قطعا تحریم‌ها هم هزینه‌های صادرات و هم هزینه بازگشت ارز را افزایش می‌دهد.

نائب رئیس اتاق بازرگانی با اشاره به اینکه تحریم‌ها سال‌ها بوده و تجار و بازرگانان می‌دانند چگونه باید در شرایط تحریم کار کنند، افزود: قطعا موانع و تحریم‌های داخلی بیش از تحریم خارجی، صادرات را تحت تاثیر قرار می‌دهد.

مرادی با تاکید بر اینکه باید اهمیت صادرات برای مسئولین داخل کشور جا بیفتد تا روند صادرات را تسهیل کنند، گفت: وقتی مانعی پیش روی صادرات ایجاد می‌شود، نه تنها ارزآوری برای کشور که در این شرایط حساس بسیار به آن نیاز داریم تحت تاثیر قرار می‌گیرد، بلکه بازارهای صادراتی را نیز از دست می‌دهیم. طرف مقابل منتظر صادرات ما نمی‌ماند و برای تامین نیاز خود سراغ دیگر کشورها می‌رود و به تدریج ذائقه آنها به سمت بازارهای دیگر تغییر خواهد کرد.

وی صادرات را تنها راه رونق تولید در کشور دانست و ادامه داد: وقتی صادرات و تولید رونق بگیرد، بیکاری نیز به عنوان مهمترین مشکل کشور و استان کرمانشاه تا حدودی مرتفع خواهد شد.

راهکار چیست؟

مرادی درباره راهکارهایی که می‌تواند به رونق صادرات در کرمانشاه کمک کند نیز اظهار کرد: اگر دو موضوع رفع تعهدات ارزی و رتبه‌بندی کارت‌های بازرگانی حل شود و بروکراسی پیش روی صادرات کاسته شود، قطعا شاهد افزایش صادرات استان کرمانشاه خواهیم بود.

وی گفت: در زمینه صادرات باید نگاه بلندمدت داشته باشیم. برخی از اقدامات شاید ظرف یک یا دو سال تاثیر قابل توجهی در صادرات نداشته باشد، اما در بلندمدت قطعا نتایج مثبت آن را شاهد خواهیم بود.

نایب رئیس اتاق بازرگانی کرمانشاه بار دیگر بر لزوم کسب نظر از فعالین حوزه تولید و تجارت برای سیاست‌گذاری و تصمیم‌گیری درباره این حوزه تاکید کرد و ادامه داد: فراهم کردن زیرساخت‌های مرزی را نیز نباید نادیده گرفت.

منبع : ایسنا