کمتر از یک درصد پایان‌نامه‌های دانشگاهی به حل مسائل کشور می‌پردازند

به گزارش ایسنا، روح‌الله رضوی‌نژاد امروز در رویداد «خیزش تا ثریا» که در معاونت علمی ریاست جمهوری برگزار شد، با تأکید بر نقش علم و مشارکت مردمی در اقتدار انقلاب اسلامی، گفت: انقلاب اسلامی ایران در مسیری حرکت کرده که با وجود همه تحریم‌ها، تهدیدها، جنگ‌ها و ترورها، توانسته به جایگاهی برسد که مستکبران عالم در برابر آن ناکام بمانند و دست خالی بازگردند.

انقلاب اسلامی؛ از «انفجار نور» تا اقتدار علمی

وی با بیان اینکه به برکت پیوند امام و امت، انقلاب اسلامی از نقطه‌ای که به‌عنوان تاریکی و ظلمت شناخته می‌شد، به «انفجار نور» تبدیل شد، اظهار کرد: این انقلاب پرچم‌دار مسیر انبیای الهی است و طبیعی است که مستکبران، استعمارگران و جریان‌های استکبار و استحمار در برابر آن صف‌آرایی کنند و مانع پیشرفت آن شوند.

این مقام مسئول با اشاره به اینکه در کمتر از نیم قرن، انقلاب اسلامی با وجود همه فشارها به نقطه‌ای رسیده که همه مستکبران عالم با تمام توان خود وارد میدان شده‌اند، افزود: به تعبیر رهبر معظم انقلاب، آمدند شرارت کردند، کتک خوردند و دست خالی برگشتند؛ البته جنگ هزینه دارد، اما باید دید انقلاب از چه نقطه‌ای آغاز کرد، چه مسیری را پیمود و امروز به کجا رسیده است.

علم؛ پایه اقتدار و تمدن‌سازی

رضوی‌نژاد با اشاره به جایگاه علم در اقتدار ملی بیان کرد: به‌عنوان کسی که تاریخ علم را مطالعه می‌کند، عرض می‌کنم که رسیدن انقلاب اسلامی به این نقطه را نمی‌توان صرفاً با محاسبات مادی توضیح داد. آنچه در حوزه علم و فناوری به برکت انقلاب اسلامی رخ داده، یکی از پایه‌های اصلی تمدن‌سازی است.

وی با اشاره به تأکید رهبر معظم انقلاب بر اینکه «العلمُ سلطان»، تصریح کرد: علم اقتدار می‌آفریند و انقلاب اسلامی برای بیان حرف حق خود در جهان، به این اقتدار علمی نیاز دارد. امروز پرچم انقلاب اسلامی و همچنین پرچم زیست‌بوم علم و فناوری کشور بالاست و این مسیر با قدرت ادامه دارد.

اعتماد به جوانان؛ تجربه موفق کرونا

رئیس سازمان بسیج علمی، پژوهشی و فناوری کشور با اشاره به دستاوردهای علمی کشور در عرصه‌های مختلف گفت: اتفاقات بزرگی در مجموعه‌های دانشگاهی و در سطح ملی رقم خورده که شرح آن‌ها ساعت‌ها زمان می‌برد و در برابر چشم جهانیان رخ داده است.

وی با اشاره به دوران شیوع کرونا بیان کرد: زمانی که ویروس کرونا وارد کشور شد، استکبار جهانی تلاش کرد برخوردی خصمانه با جمهوری اسلامی ایران داشته باشد، اما انقلاب اسلامی با اعتماد به جوانان خود و فراهم کردن بستر نقش‌آفرینی برای آنان، در بازه‌ای کوتاه به موفقیت‌های بزرگی دست یافت؛ آن هم با هزینه‌هایی به‌مراتب کمتر از آنچه در رسانه‌ها و محافل بین‌المللی ادعا می‌شد.

رضوی‌نژاد افزود: هر جا توانستیم بستر نقش‌آفرینی مردم را بیشتر فراهم کنیم، موفقیت‌ها نیز بیشتر بوده است؛ این تجربه به‌ویژه در نیروهای مسلح، نسبت به بسیاری از بخش‌های دیگر، نتایج چشمگیرتری داشته است.

بسیج؛ عظیم‌ترین شبکه مردمی جهان

وی با اشاره به مفهوم بسیج از منظر رهبر معظم انقلاب گفت: بسیج صرفاً یک سازمان نیست، بلکه به تعبیر رهبر انقلاب، عقبه‌ای وسیع و قابل شمارش دارد که آحاد ملت ایران را در بر می‌گیرد. هر کسی که نسبت به انقلاب، کشور و مردم احساس مسئولیت می‌کند، بسیجی است.

این مقام مسئول با بیان اینکه بسیج، عظیم‌ترین شبکه مردمی جهان است، اظهار کرد: بسیجی شبکه‌ای است که علم و ایمان را در کنار هم دارد. رهبر معظم انقلاب پیش از جنگ و در نمایشگاه هوافضا فرمودند اگر علم و ایمان همراه شوند، معجزه اتفاق می‌افتد؛ یکی از این معجزات، دفاع مقدس و جلوه‌های مقاومت ملت ایران است.

مدل دفاع مقدس؛ الگوی هم‌افزایی و حرکت جمعی

رضوی‌نژاد با اشاره به اینکه وظیفه بسیج، بسیج‌کردن همه ظرفیت‌های انقلاب اسلامی است، گفت: شیوه و روش بسیج، همان مدل دفاع مقدس است؛ الگویی شگفت‌آور که در آن همه می‌توانستند همکاری و هم‌افزایی کنند و حرکت جمعی شکل بگیرد.

وی با بیان اینکه در این حرکت جمعی، استعدادهای بزرگی شکوفا شد، خاطرنشان کرد: از دل همین جماعت و هم‌افزایی، شخصیت‌هایی چون شهید حاج قاسم سلیمانی، شهید سلامی، شهید حاجی‌زاده و شهید باقری پرورش یافتند؛ استعدادهایی که محصول ایمان، علم و مشارکت مردمی بودند و نقش تعیین‌کننده‌ای در عزت و اقتدار کشور ایفا کردند.

رئیس سازمان بسیج علمی، پژوهشی و فناوری کشور، با تأکید بر اینکه الگوی بسیج یک الگوی سازمانی صرف نیست، گفت: دوران هشت‌ساله دفاع مقدس به‌گونه‌ای بود که به تعبیر تحلیل‌گران، دهه‌ها و حتی سده‌های آینده انقلاب اسلامی را بیمه کرد و این بیمه‌شدن، محصول مدل بسیج بود.

بسیج؛ فراتر از اداره و سازمان

وی با بیان اینکه بسیج یک اداره یا سازمان اداری به معنای متعارف نیست، اظهار کرد: اداره و سازمان یعنی مراجعه به ساختاری که بر اساس ضوابط می‌گوید این کار ممکن است یا نیست؛ در حالی که در چنین ساختاری همه پای کار نیستند و صرفاً مأمور و موظف‌اند. اما انقلاب اسلامی آمد تا بگوید ما می‌توانیم و باور «ما می‌توانیم» را محقق کرد.

این مقام مسئول ادامه داد: وقتی از نهاد بسیج صحبت می‌کنیم، الگوی آن الگوی امام و امت است؛ امامی که خود پای کار می‌آید و محوریت مسجد را شکل می‌دهد. امروز نیز طرح «مساجد نخبه‌پرور» یکی از کارهای بزرگ و ویژه‌ای است که بسیج، هم در مسجد مقدس جمکران و هم در سراسر کشور، آن را دنبال می‌کند.

مسجد؛ ظرف نقش‌آفرینی مردمی

رضوی‌نژاد با اشاره به نقش مسجد در الگوی بسیج بیان کرد: مسجد ظرف نقش‌آفرینی است؛ جایی که انسان‌ها دور هم جمع می‌شوند و یک هدف مشترک را دنبال می‌کنند. در اینجا دیگر افراد مأمور نیستند، بلکه با تمام وجود و بدون اتکا به تنبیه و تشویق‌های اداری، پای کار می‌آیند.

وی افزود: خودِ رخداد انقلاب اسلامی و الگوی دفاع مقدس نیز بر همین اساس شکل گرفت. هر جا مطابق این الگو حرکت کردیم، چه در جهاد دفاع مقدس هشت‌ساله و چه در سایر عرصه‌ها، به همان نتایجی رسیدیم که رهبر معظم انقلاب بارها بر آن تأکید کرده‌اند؛ اینکه اگر نقش مردم نبود، سرنوشت دفاع مقدس به‌کلی متفاوت می‌شد.

جهاد علمی؛ تکرار تجربه دفاع مقدس

رئیس سازمان بسیج علمی، پژوهشی و فناوری کشور با تأکید بر اینکه همین الگو در علم و فناوری نیز صادق است، گفت: در حوزه علم و فناوری، هر جا توانستیم جهاد علمی یا بخشی از آن را محقق کنیم، شاهد اتفاقات بزرگ بوده‌ایم.

وی با یادآوری نام شهدای عرصه علم تصریح کرد: یاد می‌کنیم از شهدای علمی کشور؛ از جمله شهید دکتر عباسی، شهید دکتر طهرانچی، شهید فخری‌زاده، شهید دکتر عسکری و شهید دکتر شهریاری. این شخصیت‌ها مصادیق پیوند علم و ایمان هستند و وقتی این دو در کنار هم قرار می‌گیرند، معجزه رخ می‌دهد.

پیام انقلاب؛ فراتر از مرزهای ایران

رضوی‌نژاد با بیان اینکه دشمن نمی‌تواند این معجزه را تحمل کند، اظهار کرد: نظام استکبار جهانی توان تحمل حرف حق انقلاب اسلامی را ندارد؛ حرفی که محدود به مرزهای کشور ما نیست و برای همه آزادگان جهان پیام دارد.

وی ادامه داد: نظام سلطه برای غارت، چپاول و اعمال قدرت، نیازمند انحصار منابع و اعمال تنبیه و تشویق بر دیگران است. همان منطقی که امروز در جنایات آشکار علیه مردم غزه شاهد آن هستیم؛ جایی که با تکیه بر فناوری و قدرت، ده‌ها هزار زن و کودک بی‌گناه به شهادت می‌رسند.

انقلاب اسلامی؛ پرچم عدالت و علم در خدمت انسان

این مقام مسئول با اشاره به ماهیت انقلاب اسلامی بیان کرد: انقلاب اسلامی در نقطه مقابل این منطق قرار دارد؛ پرچم آن، پرچم انبیای الهی، پرچم عدالت، علم در خدمت انسانیت و صلح است؛ همان مفاهیمی که رهبر معظم انقلاب در تبیین تمدن نوین اسلامی به آن‌ها اشاره می‌کنند.

وی افزود: طبیعی است که چنین پرچمی با مخالفت و مقابله روبه‌رو شود، چراکه بیداری آزادگان عالم را به دنبال دارد و امروز نشانه‌های این بیداری را به‌وضوح شاهد هستیم.

جنگ ترکیبی و مأموریت بسیج

رضوی‌نژاد با اشاره به شرایط جدید مقابله دشمن گفت: دشمنان انقلاب اسلامی امروز به سراغ جنگ ترکیبی و جنگ شناختی آمده‌اند، زیرا می‌دانند تا زمانی که مردم حضور دارند و پیوند امام و امت برقرار است، نمی‌توانند کاری از پیش ببرند.

وی با بیان اینکه مأموریت بسیج، بسیج‌کردن همه ظرفیت‌های انقلاب اسلامی برای حل مسائل کشور است، تصریح کرد: بسیاری از مسائل انقلاب اسلامی متولی مشخص دارند و بسیج نه یک پرچم در کنار پرچم‌های دیگر، بلکه صرفاً حامل پرچم انقلاب اسلامی است. وظیفه بسیج این است که ظرفیت‌ها را گرد هم بیاورد و هر جا متولی وجود دارد، در کنار آن به کمک حل مسئله بیاید. رئیس سازمان بسیج علمی، پژوهشی و فناوری کشور، با تأکید بر ضرورت هم‌افزایی نهادها برای حل مسائل کشور گفت: متولیان هر حوزه باید وظیفه خود را به‌درستی انجام دهند و امروز که بحث کمک به دولت مطرح است، همه ما وظیفه داریم در این مسیر نقش‌آفرینی کنیم. یکی از نقش‌های اصلی بسیج، بسیج‌کردن ظرفیت‌هاست؛ اگر پارک علم و فناوری یا دانشگاه مأموریتی دارد، باید به آن کمک شود تا آن مأموریت به نتیجه برسد.

ضعف پیوند مسئله و پژوهش در دانشگاه‌ها

وی با اشاره به ظرفیت عظیم زیست‌بوم علم و فناوری کشور بیان کرد: این زیست‌بوم، به‌ویژه در حوزه فناوری‌های نو، ظرفیت‌های بسیار بزرگی دارد، اما واقعیت این است که در دانشگاه‌ها درصد پایان‌نامه‌ها و رساله‌هایی که مستقیماً مسئله‌ای از مسائل انقلاب اسلامی، کشور یا مردم را حل می‌کنند، بسیار اندک است؛ به‌طوری که گفته می‌شود این رقم حتی به یک درصد هم نمی‌رسد.

این مقام مسئول افزود: اگر ما زمین بازی مشخصی تعریف نکنیم، به افراد و تیم‌ها هویت ندهیم و مسائل را شناسنامه‌دار نکنیم، طبیعی است که پژوهشگر دچار احساس بی‌هویتی شود و احساس نکند نقشی در فرایند پیشرفت انقلاب اسلامی دارد.

نقش بسیج در اتصال صاحبان مسئله به نخبگان

رضوی‌نژاد با تأکید بر نقش پیونددهنده بسیج اظهار کرد: وظیفه بسیج این است که صاحبان مسئله و کارفرمایان را پای کار بیاورد. از یک‌سو نمی‌توان گفت کشور مسئله دارد و از سوی دیگر، پژوهشگران و اساتید دانشگاهی به‌دنبال مسائلی باشند که صرفاً بر اساس علایق فردی تعریف شده‌اند. این پیوند میان مسئله و پژوهش، همان جایی است که بسیج می‌تواند نقش‌آفرینی کند.

وی گفت: چندی پیش یکی از فرماندهان سپاه‌های استانی که استانش از مناطق مرزی است، نکته‌ای را مطرح کرد که برای من بسیار انرژی‌بخش بود. او می‌گفت استان ما مسائل فراوانی دارد و تصورم این بود که دانشگاه نمی‌تواند کمکی بکند، اما وقتی به دانشگاه رفتم، فضایی مشترک میان سپاه و دانشگاه را دیدم که جوانان، دختران و پسران، با قلم و کاغذ یا پشت کامپیوتر، مشغول کار روی محصولات و راه‌حل‌ها بودند.

هویت‌بخشی؛ گره‌گشای مسائل واقعی

رئیس سازمان بسیج علمی، پژوهشی و فناوری کشور ادامه داد: این فرمانده می‌گفت وقتی آن فضا را دیدم، احساس کردم هویت در آنجا تقویت شده و همین هویت‌بخشی می‌تواند بخشی از مسائل واقعی استان را کاهش دهد. این تجربه نشان می‌دهد اگر در دو بستر اصلی، یعنی تربیت کادر تراز و نخبگانی و تولید علم و فناوری نوین اقتدارآفرین، به‌درستی عمل کنیم، مسیر تمدن‌سازی هموار می‌شود.

وی با تأکید بر اینکه بسیج یک «عامل» است نه یک «ساختار موضوعی» تصریح کرد: موضوعیت با مردم است. مردم باید بیایند و این کارها را انجام دهند؛ یعنی نخبه‌پروری کنند، به نخبگان هویت بدهند و بستر نقش‌آفرینی آن‌ها را فراهم کنند؛ همان‌گونه که در الگوی مسجد نخبه‌پرور مشاهده می‌کنیم.

تجربه انقلاب و دفاع مقدس؛ اتکا به مردم

رضوی‌نژاد با اشاره به تجربه تاریخی انقلاب اسلامی گفت: در طول انقلاب و دفاع مقدس، موفقیت‌ها نه صرفاً با نهادسازی‌های اداری، بلکه با نقش‌آفرینی مردمی رقم خورد. اگر از کسی بپرسیم پنج سازمان مشخص را نام ببرد که دفاع مقدس را به سرانجام رساندند، پاسخ روشنی وجود ندارد؛ آنچه تعیین‌کننده بود، حضور و مشارکت مردم بود.

نخبه‌پروری و تولید علم در مسیر تمدن نوین اسلامی

وی با اشاره به طرح‌های علمی و فرهنگی در حال اجرا اظهار کرد: طرح‌هایی مانند «باقرالعلوم(ع)» و «امام صادق(ع)» که امروز در حال اجراست، نشان‌دهنده تلاش برای پیوند نخبه‌پروری با تولید علم و فناوری است. ما پشتوانه تمدنی عظیمی داریم و آرمان ما نیز تحقق تمدن نوین اسلامی و تأمین حیات طیبه است.

این مقام مسئول افزود: با وجود این پشتوانه، انتظار می‌رود تعداد شرکت‌های فعال در حوزه علوم انسانی، نوآوری اجتماعی و فعالیت‌های فرهنگی، چندین برابر حوزه‌های فنی و سخت باشد، اما این اتفاق هنوز نیفتاده است؛ نه به‌دلیل نبود ظرفیت، بلکه به‌دلیل آنکه بستر نقش‌آفرینی به‌درستی فراهم نشده است.

رویداد صدرا از مناطق محروم آغاز می‌شود

رضوی‌نژاد در ادامه با اشاره به رویداد «صدرا» گفت: انتخاب نام «صدرا» و پیوند آن با مفهوم شجره طیبه بسیج، معنادار است. نخستین رویداد صدرا در استان سیستان و بلوچستان برگزار می‌شود که خود نشان‌دهنده رویکرد مسئله‌محور و عدالت‌محور بسیج علمی در سراسر کشور است. رئیس سازمان بسیج علمی، پژوهشی و فناوری کشور، با اشاره به دستاوردهای رویداد «صدرا» در حوزه فناوری‌های نرم گفت: در این رویداد بیش از ۳۸۰ ایده دریافت شده که بنا بر گزارش ارائه‌شده، حدود ۱۰۰ ایده از آن‌ها ظرفیت تبدیل‌شدن به شرکت را دارند، مشروط بر اینکه حمایت و همراهی لازم صورت گیرد.

صدرا؛ رویدادی فراتر از انتخاب و حمایت مالی

وی با بیان اینکه رویداد صدرا صرفاً یک رویداد انتخاب ایده یا عقد قرارداد نیست، اظهار کرد: صدرا یک رویداد آموزشی است، رویدادی برای تیم‌سازی و رشد. حتی تیم‌هایی که حمایت مالی مستقیم دریافت نمی‌کنند نیز در فرایند رشد تنها نیستند و راهبر در کنار آن‌ها حضور دارد.

این مقام مسئول افزود: راهبر یعنی یکی از خود مردم که کنار تیم می‌ایستد و مسیر رشد را همراهی می‌کند. البته بخشی از حمایت‌ها، حمایت مالی است، اما این تنها بخش کوچکی از کاری است که بسیج در حال انجام آن است؛ کار اصلی بسیج، ایجاد پیوند و فعال‌سازی زیست‌بوم نوآوری است.

نقش بی‌بدیل بسیج در اتصال زیست‌بوم علم و فناوری

رضوی‌نژاد با تأکید بر جایگاه ویژه بسیج تصریح کرد: بسیج یک نهاد حاکمیتی است و وقتی پای کار می‌آید، می‌تواند پیوندی ایجاد کند که هیچ نهاد دیگری قادر به ایجاد آن نیست. در بسیاری از استان‌ها، رؤسای پارک‌های علم و فناوری از دانشگاه‌های مادر انتخاب می‌شوند، اما این ساختارها به‌تنهایی نمی‌توانند همه زیست‌بوم را به هم متصل کنند؛ این بسیج است که می‌تواند همه اجزای زیست‌بوم علم و فناوری را کنار هم قرار دهد.

وی ادامه داد: بزرگ‌ترین کار بسیج همین اتصال‌هاست؛ اینکه صاحب نیاز به صاحب ایده متصل شود، تیم در کنار خود راهبر داشته باشد، طرح کسب‌وکار بیاموزد و از فضاهای موجود دانشگاهی و پارک‌های علم و فناوری برای استقرار و رشد استفاده کند.

از ایده تا تجاری‌سازی؛ با تکیه بر حمایت مردمی

رئیس سازمان بسیج علمی، پژوهشی و فناوری کشور با اشاره به مسیر تجاری‌سازی گفت: ما یک زیست‌بوم کامل از ایده تا تجاری‌سازی داریم. الگوی تجاری‌سازی پیشگامان نمونه‌ای از این مسیر است. پیشگامان یک شرکت قانونی تجاری است، اما در کنار آن، بسیج از ابزارهایی مانند پرداخت تسهیلات قرض‌الحسنه نیز استفاده می‌کند.

وی افزود: در همین شرایط اقتصادی، اخیراً حدود ۹۰ شرکت، تسهیلاتی در حدود یک و نیم میلیارد تومان با شرایط مناسب دریافت کرده‌اند؛ تسهیلاتی که عمدتاً در اختیار شرکت‌های کوچک و متوسط قرار گرفته است. این‌ها ظرفیت‌هایی است که بسیج در اختیار دارد و از آن برای پشتیبانی از زیست‌بوم نوآوری استفاده می‌کند.

دانشگاه جامع انقلاب اسلامی؛ دانشگاه شبکه‌ای و هویت‌بخش

رضوی‌نژاد با اشاره به مفهوم «دانشگاه جامع انقلاب اسلامی» بیان کرد: این دانشگاه یک پرچم در کنار سایر دانشگاه‌ها نیست. اگر ظرفی ایجاد می‌شود، هدف آن تقویت هویت سایر ظرفیت‌هاست، نه رقابت با آن‌ها.

وی تصریح کرد: بسیج نباید یک دانشگاه در کنار دانشگاه‌های دیگر ایجاد کند، بلکه اگر ظرفی می‌سازد، برای بسیج‌کردن همه ظرفیت‌های دانشگاهی و زیست‌بومی است. دانشگاه جامع انقلاب اسلامی، یک دانشگاه شبکه‌ای، بسیج‌کننده و هویت‌دهنده است؛ ظرفی برای نقش‌آفرینی هسته‌های رشد، مجموعه‌های نخبه‌پرور و همه اجزای فعال این زیست‌بوم.

جهاد علمی؛ مأموریت مستمر بسیج

این مقام مسئول گفت: شبکه بسیج، از اعتبار حاکمیتی گرفته تا منابع حداقلی حمایتی و نقش پیونددهندگی میان ظرفیت‌ها، همه در خدمت یک هدف است؛ بسیج ظرفیت‌ها برای تحقق جهاد علمی.

رضوی‌نژاد در پایان اظهار کرد: انقلاب اسلامی در حال پیشروی است و امیدواریم خداوند به همه ما توفیق دهد تا هر یک بتوانیم نقشی در این مسیر پیش‌برنده و تمدن‌ساز ایفا کنیم.

منبع : ایسنا